Το δέρμα

"...Με πρωτοποριακή υβριδική γραφή η φουρνιά αυτή από την λογοτεχνική μπριγάδα της Ισπανίας με μπροστάρη τον Θέρκας, σε πιάνει από το κεφάλι με τα δυό της χέρια και σε ταρακουνάει μέχρι να τσιμπήσεις το δέρμα σου και να αισθανθείς ταυτόχρονα πόνο και λύτρωση. Πόνο γιατί δεν αγάπησες πραγματικά τον εαυτό σου με κάθε του στίξη και λύτρωση γιατί στο βιβλίο του Μολίνο απολαμβάνεις ένα λογοτεχνικό κατάπλασμα που ανακουφίζει."

– Μιχάλης Παπαγεωργίου, Νεολόγος

"...οι ιστορίες του Molino, οι ιστορίες του _Δέρματος_, είναι η ιστορία του ανθρώπου. Του ανθρώπου που βιώνει, φοβάται, που είναι ευάλωτος, που θέλει να «αρέσει», που θέλει να του αρέσει το δέρμα του, η μορφή του. Και της ανθρωπότητας που πολλές φορές λαθεμένα εστιάζει σε όσα τη διαχωρίζουν, αντί σε όσα την ενώνουν, στο δέρμα σαν σύνορο, αντί για σημείο επαφής, αγγίγματος, ενότητας..."

"...O Ισπανός λογοτέχνης, με ένα πολύ προσωπικό ύφος, γράφει για την ασθένεια του δέρματός του, την ψωρίαση, πλέκοντας δερμάτινους ιστούς με άλλους ανθρώπους που είχαν την ίδια ανίατη νόσο, όπως ο Stalin, Nabokov κ.α."

– Φωτεινή Σίμου, ELLE

"...από τα πλέον ενδιαφέροντα βιβλία της φετινής σοδειάς. Ο Molino πετυχαίνει τον στόχο του κυρίως επειδή πατά πάνω στην αέναη ανθρώπινη ανασφάλεια που δεν μπορεί να τιθασευτεί όσο μεγαλώνουμε κι όσο συναναστρεφόμαστε με ανθρώπους που αγαπάμε."

"...Το _Δέρμα_ είναι ένα έξυπνο, χιουμοριστικό και πρωτότυπο βιβλίο που δεν γίνεται να ξεχάσεις. Για τον Molino το δέρμα μας είναι ένα όργανο που μας βοηθά να κρύψουμε τον χαρακτήρα μας. Οπότε όταν αυτό γίνεται «μη κανονικό» κινδυνεύουμε να δείξουμε τον πραγματικό μας εαυτό στον κόσμο, να δείξουμε το τέρας που κρύβουμε μέσα μας."

"...Πέρα από το φανταστικό εξώφυλλο, το βιβλίο του Sergio del Molino είναι πρωτοποριακά χιουμοριστικό."

– Real News

"...Άφθονη ειλικρίνεια, αυτόσαρκασμός, πληροφορίες που δύσκολα θα μάθαινα, αν δεν έφτανε στα χέρια μου το _Δέρμα_ και είμαι πραγματικά ευγνώμων για αυτό."

"...Η ψωρίαση, -μεταφορικά μιλώντας- είναι ο θάνατος του δέρματος και όπως κάθε θάνατος εμπεριέχει μια προσωπική θλίψη και αυτό είναι και το βιβλίο. Ο πόνος του δέρματος. Τα σημάδια μας είναι μέρος της ζωής και οι εμπειρίες που μας αφήνει στον καθένα χωριστά."

"...Το _Δέρμα_, πέρα και πάνω από όλα είναι ένα μυθιστόρημα, ένα νέο μυθιστόρημα, μια ακόμη προσθήκη στον μακρύ λογοτεχνικό κατάλογο της σχέσης πατέρα γιου. Ο Μολίνο ανήκει στη φράξια εκείνη των συγγραφέων που αντιμετωπίζουν τη γραφή με τη σοβαρότητα που τα παιδιά αντιμετωπίζουν το παιχνίδι."

"...Το μυθιστόρημα, ωστόσο, δεν βασίζεται σε έναν εύκολο κι ανέξοδο ψυχολογισμό όπου η εσωστρέφεια ή η ροπή προς τη βία γεννιούνται από τους δαίμονες που φέρνει μια σωματική πάθηση. Το αντίθετο: ο Μολίνο ανατρέχει στην ιστορία και τις βιογραφίες των χαρακτήρων του υπογράφοντας ένα σχόλιο για την αυτοανάλυση και τον φόβο που γεννά ο πόνος."

– Δημήτρης Δουλγερίδης, Τα Νέα

"...Ρεαλισμός μα όχι σοκαριστικός, γεμάτος χιούμορ, αυτοσαρκασμό, αθυροστομία και μια λεπτή ειρωνεία, ο λόγος του Δελ Μολίνο έρχεται να μας συστήσει ένα άλλο είδος λογοτεχνίας, στηριγμένης σε λοξές ματιές, φαινομενικά πεζές ιστορίες, που γεννούν μια κοινωνιολογική, ιστορική, ανθρωπολογική προσέγγιση. Ένα βλέμμα αποδοχής και ανακούφισης, μακριά από προκαταλήψεις και αποδοκιμασίες, ένα απαλό χάδι στο ξένο δέρμα, στον διαφορετικό άνθρωπο."

"...Ο συγγραφέας κάνει μια αναφορά στη σημασία του δέρματος ως στοιχείου πολιτισμικού διαχωρισμού ή και ρατσισμού, καθώς όλοι γνωρίζουμε τη σημασία που αποδίδουμε, σε κάθε κοινωνία, στο χρώμα του δέρματος και στην καλή εμφάνισή του. Οι άνθρωποι στις οικονομικά ισχυρές χώρες καταναλώνουν τεράστια ποσά στη περιποίηση του δέρματος με τη χρήση καλλυντικών και τα τελευταία χρόνια έχουν αυξηθεί πολύ οι αισθητικές επεμβάσεις. Το βιβλίο ωστόσο μιλάει κυρίως για την πάθηση. Μιλάει για τους ανθρώπους που πάσχουν από δερματικές παθήσεις και πιο συγκεκριμένα από ψωρίαση."

"(Αυτο)σαρκασμός (η λίστα για το πρώτο φιλί, απίστευτη), πίκρα (ενίοτε απευθύνεται στο νεκρό του γιο), ερωτισμός, αναπάντεχες συνδέσεις και σπουδαίο ύφος συνθέτουν τη γοητεία του."

"Η αρρώστια, το τραυματικό της βίωμα, το βλέμμα του υγιούς και η αποστροφή του, η κοινωνική περιθωριοποίηση ως αναγκαίο κακό, η φυλετική ηγεμονία του λευκού δέρματος και η ατίμωση του μαύρου. Μα πρόκειται για βιβλίο αυτοβοήθειας; Κατηγορηματικά όχι. Ο del Molino στοχάζεται την ταυτότητα με αφορμή το πονεμένο του δέρμα κι εκείνο των υπόλοιπων επιφανών ψωριασικών που κατοικοεδρεύουν στις σελίδες του βιβλίου."

– Μαρία Παλαιολόγου, Το Ποντίκι

"Ο συγγραφέας του περιπλανιέται στην ιστορία, στον χρόνο, αλλά και στη γεωγραφία, στον χώρο, προκειμένου να μας προσφέρει ένα καταλυτικό, εμπεριστατωμένο, αφτιασίδωτο, συγκινητικό, σπαρακτικό, και ανεκτίμητα διαφωτιστικό πορτρέτο της ψωρίασης. Τολμηρά θα ερμηνεύσει, μάλιστα, ορισμένες ιστορικές στιγμές μέσα από την οδυνηρή πάθηση. Συνάμα, άλλοτε ξεσπώντας με οργή και άλλοτε επιστρατεύοντας ένα γάργαρο χιούμορ, φροντίζει να φιλοσοφήσει πάνω στο αέναα παρόν ζήτημα της νόσου και της ίασης. Και, βέβαια, πάνω στο τι είναι και τι δεν είναι βαθιά ανθρώπινο."