Λήθη και Λίνκολν

"Το σημαντικότερο βραβείο αγγλόφωνης λογοτεχνίας απονεμήθηκε στο πρώτο μυθιστόρημα ενός σπουδαίου διηγηματογράφου, που έχει αφήσει στίγμα και στα μεγάλα αμερικανικά έντυπα. [...] Ο Τζορτζ Σόντερς αξίζει να διαβαστεί, και κυρίως αξίζει για τη συνολικότερη στάση ζωής του."

"...Οπως τα φαντάσματα περνάνε μέσα στο σώμα του Αβραάμ Λίνκολν που ξενυχτά τον Γουίλι στο νεκροταφείο, και αποκτούν το καλούπι του, έτσι και το βιβλίο περνά μέσα μου κι εγκαθίσταται εκεί: κάθεται, ανάβει φωτιά, σιγοβράζει τη σούπα του, και αφού χορτάσει, ξαπλώνει. «Ποιος είναι ο φύλακας της λέξης;», αναρωτιέται συντετριμμένος ο Λίνκολν σε κάποια σελίδα. Κι εγώ τελειώνω την ανάγνωση και δεν θέλω να γράψω τίποτα, δεν υπάρχει λόγος να γράψω κάτι. Και γράφω."

"Μυθιστόρημα με μια έννοια πειραματικό, τολμηρό στη σύλληψη και την υλοποίησή του, στη σύνθεση και το ύφος του. Ένα μυθιστόρημα που αποφεύγει τις ευκολίες και τα κλεισίματα του ματιού στον αναγνώστη. [...] σελίδα με τη σελίδα, η έκπληξη σιγά σιγά παραχωρεί τη θέση της στη γοητεία."

"...Μια ιστορία παλίμψηστο, προδοσίας και συγχώρεσης, αγάπης και μίσους, πάθους και συμπόνοιας. Με τόσες πραγματικότητες όσα και βλέμματα. Σε μια φόρμα διαλογική, όπου κάθε χαρακτήρας καταλαμβάνει έναν χώρο από μια λέξη μέχρι κάποιες σελίδες, με ανάμιξη ιστορικών αναφορών και μυθοπλαστικών στοιχείων, που δεν θυμίζει προηγούμενα αναγνώσματα."

"...ένα έργο όπου η επιλογή του θέματος αποτελεί πρόκληση, η επιλογή της «θεατρικής» δομής επίσης, και όπου λείπουν κάποιες ενημερωτικές αφηγηματικές παρεκβάσεις που θα ενίσχυαν το μερίδιο της αναγνωστικής απόλαυσης. Σε κάθε περίπτωση ένα έργο ιδιαίτερο, στην καρδιά της μεταμοντέρνας συνθήκης, όπου ο ορθολογισμός τίθεται σε παρένθεση και όπου, για να το πούμε ελληνιστί, αποθεώνεται η ρήση "anything goes"."

"...εκείνο που πραγματικά εντυπωσιάζει και κερδίζει συναισθηματικά τον αναγνώστη, και εκτιμώ ότι δικαιώνει απόλυτα τη βράβευση του συγγραφέα, είναι αυτή η λυρική σκληρότητα με την οποία οι νεκροί αφηγούνται τα θραύσματα εικόνων και αναμνήσεων από τη ζωή τους: είναι αδύνατον να σε αφήσει ασυγκίνητο ενώ σε επηρεάζει έντονα ψυχολογικά, και εδώ βρίσκεται η συγγραφική δεινότητα του Saunders."

"...Αν η αγάπη δεν τελειώνει με τον θάνατο τότε σίγουρα και ο νεκρός, που έχει αγαπηθεί ως ζωντανός και το γνωρίζει, δεν περιδιαβαίνει ανελέητος στον χώρο των, καθ’ ημάς, βρυκολάκων. Και ως φαίνεται αυτό είναι που θέλει εδώ να μας πει και ο συγγραφέας. Η αληθινή αγάπη δεν τελειώνει με τον θάνατο."

"...Γραμμένο με αξεπέραστο χιούμορ, πάθος και χάρη, αναδεικνύει μια συναρπαστική νέα συγγραφική τεχνική και επιβεβαιώνει τον Σώντερς ως έναν από τους σημαντικότερους συγγραφείς της γενιάς του."

"...Ελλειπτικό, οραματικό, το βιβλίο _Λήθη και Λίνκολν_ με μια αίσθηση θεατρικότητας, όπως αυτή αναδύεται από λαϊκές διακοπτόμενες συζητήσεις, στην επικράτεια της ζωής και του θανάτου."

"...Γύρω του οι φωνές των νεκρών ξυπνούν και ο Σάντερς στήνει μια σειρά διαλόγων ανάμεσα στις χαμένες ψυχές - είναι δύσκολο να βρεις τρόπους να περιγράψεις το βιβλίο. Μια φιλοσοφική φάρσα; Ένα πολυφωνικό θεατρικό δράμα; Μια μεταφυσική πολιτική αλληγορία; Μια σπαρακτική αφήγηση για την αγάπη προς τον απόντα; Σπάνιο και αξέχαστο."

"...Ο Σόντερς μας μιλά για την οικογενειακή αγάπη, την απώλεια, τη ζωή που δεν ξέρει πότε θα τελειώσει και τη λήθη που ακυρώνει ζωή και θάνατο! Η μετάφραση ανήκει στον Γιώργο Ικαρο Μπαμπασάκη. Δύσκολο το εγχείρημα που ανέλαβε, ιδιαίτερα ως προς το ύφος και το στήσιμο της ιστορίας, αλλά και στη σύνδεση του λεξιλογίου με τον κάθε πρόσωπο. Τα κατάφερε."

"...Παρόλο τον συναισθηματισμό που διακατέχει την ιστορία ο συγγραφέας στέκεται αγέρωχος παρατηρητής και αποφεύγει την έντονη συναισθηματική εμπλοκή που μπορεί να οδηγήσει σε δακρύβρεχτες σελίδες. Αυτό αποτελεί για τον αναγνώστη μια γροθιά στο στομάχι καθώς έρχεται αντιμέτωπος με τον θάνατο με έναν ωμό και απλό τρόπο. Οι λέξεις, όμως, που χρησιμοποιούνται κρύβουν έναν υπέροχο λυρισμό, την έμφυτη ανάγκη του ανθρώπου να πονέσει, να θρηνήσει, να αγκαλιάσει."

"...O πολύτροπος Saunders επιτελεί την μετάβαση από την μικρή στην μεγάλη φόρμα με ευρηματική μαεστρία. Μοιάζει έτσι απλώς σαν να διευρύνει φυσικά το αφηγηματικό του εύρος, για να καλωσορίσει ένα πλήθος από νέες φωνές στην ιστορία του. Διεκδικώντας να αναλάβουν τα ηνία της αφήγησης, οι αποσπασματικές αυτές φωνές βιάζονται να διαδεχθούν η μία την άλλη."

"Ένα ιδιαίτερο βιβλίο χάρη στην πειραματική τόλμη και τη βαθιά ενσυναίσθηση της γραφής."

– Κατερίνα Σχινά, the books΄journal

"...Γύρω απ’ αυτή τη συγκλονιστική ανθρώπινη στιγμή ο Σόντερς στήνει με ιδιαίτερη δεξιοτεχνία ένα μυθιστόρημα υπαρξιακής αγωνίας. Καλειδοσκοπικό, πολυφωνικό, με τόνους λυρισμού και με μία αξιοθαύμαστη ισορροπία ανάμεσα στο δράμα και την κωμωδία."

"...η σύλληψη και η εκτέλεση ήταν εξαιρετική. Οι νεκροί, που αφηγούνται, η διασπασμένη και αλληλοσυμπληρούμενη αφήγηση, ο θάνατος και η απώλεια, η φιλοσοφία της θλίψης κάνουν το έργο μια δυνατή λυρική ανάγνωση."

"...Όπως ακριβώς και τα φαντάσματα που κατοικούν σε αυτό, το _Λήθη και Λίνκολν_ βρίσκεται κάπου μεταξύ μυθιστορήματος και θεατρικού, ενώ σε πλείστα σημεία φλερτάρει με την ποίηση και σε άλλα πάλι θυμίζει χρονικό. Βρίσκεται όμως και κάπου μεταξύ δράματος και κωμωδίας, χαράς και λύπης. Όπως θα αντιληφθείτε, λοιπόν, και εσείς διαβάζοντάς το, το βιβλίο αυτό, ένα βιβλίο για το πένθος, την απώλεια και την αγάπη, είναι μοναδικό. Με το Λήθη και Λίνκολν ο George Saunders ανανεώνει την αμερικανική λογοτεχνία. Και να σκεφτεί κανείς ότι αυτό είναι το πρώτο του μυθιστόρημα!"

"...Το επίτευγμα του Saunders δεν είναι λοιπόν τίποτε λιγότερο από τα να μας δώσει ένα μετα-πορτρέτο του Αβραάμ Λίνκολν που να ανταποκρίνεται στο σύγχρονο κοσμοείδωλο, μια πρωτοπόρα σύλληψη του πώς μπορούμε σήμερα να προσεγγίσουμε τη φασματική κληρονομιά του ημιτελούς, χειραφετητικού, διαφωτιστικού προτάγματος των προηγούμενων αιώνων. Και αυτό γίνεται με τον πλέον πρόσφορο τρόπο της λογοτεχνικής γραφής του καιρού μας: αυτόν της ιστορικής, πολυφωνικής, μεταμυθοπλασίας."

"...Ίσως ο περίπατος σε μια σουρρεαλιστίκ νεκρόπολη να ακούγεται υπερβολικά goth πρόταση για τα Χριστούγεννα. Κι όμως το πρώτο αυτό μυθιστόρημα του Σόντερς (Βραβείο Booker 2017), που μοιάζει περισσότερο με θεατρικό έργο, δεν σε «ρίχνει». Σε προσκαλεί πάντως να κολυμπήσεις σε έναν μαύρο, πίσσα, ωκεανό. Οι πρώτες απλωτές χρειάζονται, είναι η αλήθεια, μια μικρή προσπάθεια. Μετά όμως από λίγο εγκαταλείπεσαι σε κάτι αλλόκοτο και μεθυστικό, ΟΚ και πολύ μακάβριο, ενίοτε και σκληρό, και δεν καταλαβαίνεις αν είναι το θέμα του βιβλίου ή η φόρμα του που το πετυχαίνει αυτό. Αληθινή «ποίηση» των κοιμητηρίων. Αν αφεθείς, αυτό το κρόουλ εξοικείωσης με τον θάνατο και την απώλεια είναι έως και διασκεδαστικό."