Στο Κάσελ δεν υπάρχει λογική
Βραβείο Feronia-Città di Fiano 2017
Σύντομα θ’ ανακαλύψει ότι πρόκειται για μια πρόσκληση συμμετοχής στην Ντοκουμέντα του Κάσελ, τη θρυλική έκθεση σύγχρονης τέχνης. Η αποστολή του συγγραφέα θα είναι να καθίσει να γράφει κάθε πρωί σε ένα κινέζικο εστιατόριο στα προάστια της πόλης, μετατρέποντας τον εαυτό του σε μια ζωντανή καλλιτεχνική εγκατάσταση.
Στο Κάσελ, ο συγγραφέας διαπιστώνει έκπληκτος ότι η ψυχολογία του δεν πέφτει όταν σουρουπώνει και ότι, αντιθέτως, τον πλημμυρίζει η αισιοδοξία όταν κάνει περίπατο, διότι τον παρασύρει η αστείρευτη ενέργεια που κάνει την καρδιά της έκθεσης να χτυπά. Είναι η αυθόρμητη και ευφάνταστη απάντηση της τέχνης που ορθώνει ανάστημα μπροστά την απαισιοδοξία.
Η ειρωνεία είναι πάντα παρούσα στο βιβλίο, όπως και η σύγχρονη τέχνη και ο θαυμασμός γι' αυτήν. Τα μονοπάτια της αφήγησης διακλαδώνονται, και ο Enrique Vila-Matas βαδίζει σε αυτά έχοντας μαζί του τις αναμνήσεις και την παρουσία των Φραντς Κάφκα, Ρόμπερτ Βάλζερ, Σάμιουελ Μπέκετ και Χόρχε Λουίς Μπόρχες...
―Libération
Ένα θαυμάσιο μυθιστόρημα για την documenta, την πιο φιλόδοξη έκθεση για τη σύγχρονη τέχνη.
―El Paίs
Δεν γνωρίζω προσωπικά τον Enrique Vila-Matas, ούτε και σχεδιάζω να τον συναντήσω. Προτιμώ να τον διαβάζω και να αφήνω τη λογοτεχνία του να με διαποτίζει.
―Pedro Almodóvar
- Σελίδες: 392
- ISBN: 978-960-572-155-8
- Έκδοση: 2017
- Dimensions: 13,5 x 20,5 εκ.
- Κατηγορίες: Books, Ξένη Πεζογραφία
"...Πιο ιδιαίτερος και επίκαιρος από ποτέ, εμπνέεται από την έκθεση της documenta, τη θρυλική έκθεση σύγχρονης τέχνης και μας χαρίζει ένα μοναδικό μυθιστόρημα που μας αποκαλύπτει τον πραγματικό λόγο της συγγραφής."
– Βασίλης Γρετσίστας, Vintage Stories"...Έρχεται να μας θυμίσει ότι η τέχνη, όπως και ο ανθρώπινος νους, είναι ανεξάλειπτη, και ότι η σύγχρονη τέχνη είναι ακριβώς αυτή που μας κάνει να μας συμβούν πράγματα, αυτή που μας δείχνει ότι ο κόσμος, μέσα από τα κάτοπτρά της και τους θορύβους της και τις ακρότητές της και τον επίμονο ρομαντισμό της, μοιάζει «κινούμενος από μια αόρατη ορμή»."
– Γιώργος-Ίκαρος Μπαμπασάκης, Bookpress"...Στην πραγματικότητα, εκείνο που μας λέει ο Vila-Matas μέσα από το βιβλίο του είναι πως ο μόνος τρόπος να νοηματοδοτήσει κανείς την ύπαρξή του μέσα στον κόσμο όσο και τον ίδιο τον κόσμο είναι να σκηνοθετήσει τη ζωή του ως τέχνη και να βιώσει την τέχνη ως ζωή, χωρίς το παραμικρό ενδιαφέρον για την αποτελεσματικότητα ενός τέτοιου εγχειρήματος."
– Ειρήνη Σταματοπούλου, Ο αναγνώστης"...Με τον μοναδικό τρόπο του, αποτέλεσμα ευφυΐας, καταφέρνει να αναφερθεί στην Documenta χωρίς να κάνει ξεκάθαρες στον αναγνώστη τις πραγματικές του σκέψεις γι' αυτήν, επιτυγχάνοντας να δημιουργήσει το ταυτόχρονο αίσθημα του θαυμασμού, του σαρκασμού, της καλοπέρασης και της όχλησης απέναντι σε ένα από τα πλέον περιβόητα καλλιτεχνικά δρώμενα, ενώ δεν διστάζει να υπονομεύσει και να σαρκάσει τον ίδιο του τον εαυτό. Το οξυμμένο βλέμμα του, η ικανότητά του στη σάτιρα, οι γνώσεις του, αλλά κυρίως η αγάπη του για τη λογοτεχνία υπάρχουν και σε αυτό το μυθιστόρημα. Η μαγική μεταμόρφωση ενός συμβάντος της ζωής του σε λογοτεχνία."
– Γιάννης Καλογερόπουλος, No14me Blog"...διαβάζεται ταυτόχρονα ως ένα χιουμοριστικό δοκίμιο για τη φύση της δημιουργικότητας, της συγγραφής και της τέχνης, άλλα και ως μια διεισδυτική και (αυτο)σαρκαστική ματιά απ’ την κλειδαρότρυπα στον κόσμο της τέχνης."
– Δέσποινα Ζευκιλή, Αθηνόραμα"...Ένα βιβλίο – σπουδή στην τέχνη και τη δημιουργία.[...] Ένα λογοτεχνικό παιχνίδι από έναν από τους μεγαλύτερους συγγραφείς της εποχής μας."
– Νίκος Γρηγοριάδης, Proust & Kraken"...Το μυθιστόρημά του _Στο Κάσελ δεν υπάρχει λογική_ επιβεβαιώνει την άποψή του πως η λογοτεχνία η ίδια μπορεί να είναι αντικείμενο της μυθοπλασίας αν ο συγγραφέας γνωρίζει τις τεχνικές της αφήγησης και τις αξιοποιεί με τον ευφυή δικό του τρόπο. Ο Βίλα-Μάτας έγραψε ένα μυθιστόρημα ιδεών χρησιμοποιώντας τις τεχνικές του noir προκειμένου να κρατά αμείωτο το ενδιαφέρον του αναγνώστη."
– Αναστάσης Βιστωνίτης, Το Βήμα"...Ο Καταλανός μάστορας κινείται σε τελείως διαφορετικό μήκος κύματος. Με διαβρωτική ειρωνεία και ακραίο αυτοσαρκασμό (αντι)προτείνει καίρια ερωτήματα και μια συζήτηση διανθισμένη με κωμικά επεισόδια, όπου ξεχωρίζει την ήρα από το στάρι των πρωτοποριών."
– Μικέλα Χαρτουλάρη, Εφημερίδα των Συντακτών"...Αυτό που κατάφερε να κάνει σε αυτό το μυθιστόρημα ο Βίλα-Μάτας είναι να μας δώσει ένα περιπετειώδες μυθιστόρημα ανάμεικτων ιδεών γύρω από την τέχνη και τη διάδρασή της με τη λογοτεχνία. Φυσικά με τελικό σκοπό την ανάδειξη της λογοτεχνίας[…]ως το βασικότερο στοιχείο της καθημερινής ζωής και της τέχνης γενικότερα."
– Θανάσης Λιακόπουλος, Diastixo.gr"...Ο Βίλα-Μάτας εδώ τοποθετεί εύστοχα, πολυεπίπεδα και πολύπλευρα το θέμα της σχέσης του δημιουργού με την κοινωνία, συλλογίζεται σχετικά με την έννοια της σύγχρονης τέχνης και την σημασία της στο σήμερα, τον δικό του ρόλο ως συγγραφέα και πολιτικού ζώου – κατά τον Αριστοτέλη – και πως εκείνος με την αποστολή του καθίσταται κινητήριος μοχλός παραγωγής σκέψης. Ο Βίλα-Μάτας, στην συνήθη τακτική του και με στρατηγική που θυμίζει σκακιέρα οικοδομεί ένα μυθιστόρημα ιδιόμορφο αλλά προσανατολισμένο στον διάλογο της τέχνης με τον αποδέκτη της."
– Γιάννης Αντωνιάδης, culturenow.gr"...Ο Ενρίκε Βίλα Μάτας μου χάρισε μια απολαυστική διαμονή, με έβγαλε από αγκυλώσεις και δισταγμούς με το πανέξυπνο μυθιστορηματικό ρεπορτάζ για τη συμμετοχή του στην Ντοκουμέντα. Όσα μου έμαθε ο Ενρίκε Βίλα Μάτας για τη Ντοκουμέντα δε μου τα έμαθε κανείς, σε υπόγεια, ισόγεια, σπαρακτικές συνθέσεις, αναλύσεις και φιλοσοφημένα δοκίμια, σε συζητήσεις για την πρωτοπορία και την έλλειψή της σε καβγάδες για το τι προηγείται και τι έπεται της εποχής μας."
– Αργυρώ Μποζώνη, elculture.gr"...Η ευφυΐα αναβλύζει, όχι η επίδειξή της αλλά η ίδια η ευφυΐα ως κατάσταση. Καταλαβαίνεις αμέσως πως βρίσκεσαι σε κάτι καινούριο που δεν έχεις ξαναδιαβάσει, που είναι πρωτότυπο και αληθινό. Μου θυμίζει –κάνοντας μια αναγωγή στην ελληνική επικράτεια- το στέρεο, στιβαρό και ακαδημαϊκό ύφος του Σεφέρη στην εκφορά του λόγου και παράλληλα την πειραματική πρακτική του Αλέξανδρου Σχινά στην Αναφορά περιπτώσεων. Μοιάζει το μυθιστόρημα του Ισπανού Ενρίκε Βίλα-Μάτας με μια συμβουλή που απευθύνει ο συγγραφέας στους αναγνώστες του και την ίδια στιγμή την εφαρμόζει στην πράξη: «γράφε αυτό που σου συμβαίνει»."
– Ιγνάτης Χουβαρδάς, ΦρέαρΗ Νάννα Παπανικολάου, μεταφράστρια του βιβλίου του Enrique Vila-Matas _Στο Κάσελ δεν υπάρχει λογική_, μιλάει στη “Βιβλιοθήκη του Πρώτου” και αποκαλύπτει δύο ενδιαφέροντα πράγματα από την έκδοση του βιβλίου.
– Η Βιβλιοθήκη του Πρώτου"...τούτο το βιβλίο είναι πραγματικά ένα ιδιοφυές έργο, από ένα συγγραφέα που έχει τον τρόπο του να σε μαγεύει γιατί ξέρει καλά πως «δε γράφει κανείς για να διασκεδάσει τους άλλους, παρόλο που η λογοτεχνία είναι διασκεδαστική, ούτε για να πει ιστορίες παρόλο που περιέχει ένα σωρό ιστορίες. Γράφει κανείς για να ρίξει τον αναγνώστη. Να τον κυριεύσει, γοητεύσει, σκλαβώσει. Να μπει στο πνεύμα του και να μείνει εκεί. Να τον συγκλονίσει, κατακτήσει.»"
– Σώτια Παπαμιχαήλ, fragilemag.gr"...Το Κάσελ για τον Vila-Matas γίνεται ένα μέρος στο οποίο πράγματι δεν υπάρχει λογική, και αυτό αποδεικνύεται ευτυχές γεγονός. Γιατί τελικά τη λογική τη βρίσκει στην τέχνη."
– Σοφία Κροκιδά, tetartopress.gr"...Ο συγγραφέας εξιστορεί, στοχάζεται και διακωμωδεί το μεταμοντέρνο καθεστώς της σύγχρονης τέχνης, όπως αυτό εξελίσσεται στην γνωστή έκθεση σύγχρονης τέχνης Documenta στο Κάσελ της Γερμανίας."
– Μανώλης Ανδριωτάκης, Andriotakis.com"...Ό,τι κι αν συμβαίνει, εδώ συμβαίνει ένα ολόδικό του μυθιστόρημα, όπου φαίνεται να μην συμβαίνει απολύτως τίποτα, κι ο συγγραφέας απλώς να παρατηρεί και να σχολιάζει, αλλά στην ουσία (φαίνεται να) συμβαίνουν πολλά, από την τέχνη των ντοκουμενταριστών μέχρι την ίδια του την σκέψη. Ο Βίλα-Μάτας του Κάσελ γράφει την ίδια στιγμή το ημερολόγιο μιας περίεργης συμφωνίας και ένα δοκίμιο πάνω στην σύγχρονη ύπαρξη της τέχνης. Όταν κολλήσει, δοκιμάζει ατέλειωτες πεζοπορίες είτε για να ανακαλύψει κρυμμένα μηνύματα είτε για να κουβεντιάσει με τις εκάστοτε συντροφιές του πράγματα που εκφράζει κανείς μόνο σε περιπάτους και επιχειρεί ως συνήθως να βρεθεί και μέσα στα μυθιστορήματα των άλλων, όπως εδώ, καλή ώρα, στον Περίπατο του Ρόμπερτ Βάλζερ."
– Mic.grEnrique Vila-Matas
O Enrique Vila-Matas (Ενρίκε Βίλα-Μάτας) γεννήθηκε στη Βαρκελώνη το 1948. Σπούδασε δίκαιο και δημοσιογραφία, και στα νιάτα του ασχολήθηκε με τον κινηματογράφο. Το συγγραφικό του έργο αποτελεί μια διαρκή πρόκληση στις ταξινομήσεις που συνηθίζονται τόσο πολύ στη λογοτεχνία. Στα βιβλία του δεν υπάρχουν όρια μεταξύ μυθοπλασίας, δοκιμίου και βιογραφίας. Είναι μια «καλλιτεχνική κατασκευή» σε συνεχή εξέλιξη, στην οποία συρρέουν τα βιώματά του, οι περιπέτειές του ως αναγνώστη και ως συγγραφέα, καθώς και μια προκλητική και παιχνιδιάρικη διάθεση. Όλ’ αυτά έχουν αποτέλεσμα μια αφήγηση μεταλογοτεχνική και τολμηρή. Ο Vila-Matas επιτρέπει στο γράψιμό του τη μεγαλύτερη δυνατή ελευθερία και το βάζει σε περιπέτειες. Όπως λέει ο Θερβάντες: «Για την ελευθερία, Σάντσο, όπως και για την τιμή, πρέπει να διακινδυνεύει ο άνθρωπος τη ζωή του».