Πανουργιάδες

Ο Πανουργιάς Στ. Πανουργιάς, πέμπτος κατά σειρά απόγονος του οπλαρχηγού της Φωκίδας, Πανουργιά, γεννήθηκε στην Αθήνα το 1917. Ακολουθώντας τη στρατιωτική πορεία των προγόνων του, αποφοίτησε από τη Σχολή Ευελπίδων το 1937 και μετεκπαιδεύτηκε στις σχολές Εφαρμογής Ιππικού, Πολέμου, Πληροφοριών, Τεθωρακισμένων, Εθνικής Αμύνης, Αρμάτων, (Η.Π.Α.), Διοίκησης Επιτελών (Η.Π.Α.)

Σταδιοδρόμησε ως αξιωματικός Τεθωρακισμένων (διοικητής Επιλαρχίας, Συγκροτήματος, ΧΧ Τεθωρακισμένης Μεραρχίας κ.α.), καθηγητής στη Σχολή Εθνικής Άμυνας, επιτελής της Διεύθυνσης Συντονισμού Γ.Ε.Ε.Θ.Α., ακόλουθος Ενόπλων Δυνάμεων στην πρεσβεία Βόννης, επιτελάρχης Στρατιωτικής Διοίκησης Αιγαίου, διευθυντής 2ου επιτελικού γραφείο Γ.Ε.Σ. Πήρε μέρος στους πολέμους 1940-41 ως διοικητής Ίλης Ιππικού. Τον Φεβρουάριο 1943 διέφυγε στη Μέση Ανατολή και υπηρέτησε στον Ιερό Λόχο. Τραυματίστηκε στη Μήλο τον Δεκέμβριο του 1944 σε συμπλοκή με τους Γερμανούς. Συμμετείχε σε όλες τις μάχες της Πελοποννήσου κατά την περίοδο του Εμφυλίου πολέμου ως διοικητής Ίλης Τεθωρακισμένων.

Με την επιβολή της στρατιωτικής δικτατορίας το 1967, αποστρατεύτηκε με το βαθμό του υποστράτηγου. Ανέπτυξε έντονη αντιστασιακή δράση ως συνιδρυτής της οργάνωσης «Ελεύθεροι Έλληνες», συνελήφθη και εξορίστηκε επανειλημμένα. Μετά τη μεταπολίτευση, αποκαταστάθηκε και αποστρατεύτηκε με το βαθμό του αντιστράτηγου, και διορίστηκε σύμβουλος επί στρατιωτικών θεμάτων του πρωθυπουργού Κωνσταντίνου Καραμανλή. Εκλέχθηκε βουλευτής Φθιώτιδας με την Νέα Δημοκρατία στις εκλογές 1974, 1981, 1985. Διατέλεσε υφυπουργός Μεταφορών (1974-76) και πρόεδρος της Ο.Κ.Ε Εθνικής Αμύνης. Αποσύρθηκε από την πολιτική το 1989.

Τιμήθηκε με χρυσό Αριστείο Ανδρείας, Πολεμικό Σταυρό (τέσσερις φορές), Χρυσό Σταυρό μετά Ξιφών Τάγματος Γεωργίου Α´, Σταυρό Ταξιαρχών Τάγματος Φοίνικος, Τάγματος Γεωργίου Α´, ανώτερο Ταξιάρχη Τάγματος Τιμής, σταυρό Διακεκριμένων Υπηρεσιών (Δ. Γερμανία), μετάλλια στρατιωτικής αξίας γ´ και β´ τάξεως, αναμνηστικά μετάλλια πολέμων 1940-41 και 1941-45.

Έγραψε το αφιέρωμα στη μνήμη του αδελφού του Μίμη: Δημήτριος-Νάκος Πανουργιάς, 1999, Εκδόσεις Ίκαρος, την έκδοση Κύπρος: Η αποχώρηση της ελληνικής Μεραρχίας την 29η Νοεμβρίου 1967-Εθνική Μειοδοσία, 2003, Εκδόσεις Καρδαμίτσα, βασισμένη στο ημερολόγιο του Στρατηγού Γ. Περίδη, καθώς και την ιστορία της οικογένειάς του Πανουργιάδες: Η ιστορία μιας οικογένειας από τα χρόνια της Ελληνικής Επανάστασης του 1821, Εκδόσεις Ίκαρος, 2012. Τα τελευταία χρόνια εργαζόταν πάνω στον τόμο που ετοίμαζε για τους «Ελεύθερους Έλληνες».