News

This post is only available in Greek.Διαβάστε τη συνέντευξη που παραχώρησε η Λένα Καλλέργη στην εφημερίδα Το Βήμα, στο ένθετο «Νέες εποχές», με αφορμή την νέα της ποιητική συλλογή Ανήμερο.Ο κόσμος στα δικά σας μάτια προχωράει γρήγορα ή αργά;«Ο κόσμος προχωράει πιο γρήγορα όσο μεγαλώνω, έχει όμως την ιδιότητα να προχωράει με διαφορετικές ταχύτητες ταυτόχρονα. Είναι περίπλοκος, ανομοιογενής και δεν τον αντιλαμβάνομαι καν σαν ενότητα, τις περισσότερες φορές. Επομένως, πότε αισθάνομαι ότι δεν προχωράει καθόλου, ότι οπισθοχωρεί, και πότε ότι τρέχει με ταχύτητα που δεν προλαβαίνω».Ό,τι είναι προοδευτικό σήμερα γίνεται συντηρητικό στο μέλλον;«Το προοδευτικό και το συντηρητικό κάνουν κύκλους μέσα στον χρόνο, επαναπροσδιορίζονται και επανέρχονται σε άλλες χρονικές περιόδους. Δεν νομίζω ότι μπορούμε να υποστηρίξουμε με απόλυτο τρόπο ότι το σημερινό προοδευτικό θα γίνει στο μέλλον συντηρητικό. Άλλωστε, αυτό εξαρτάται και από το πώς τα ορίζουμε και τα αντιλαμβανόμαστε, κάτι που συχνά είναι διαφορετικό για δύο συνομιλητές που αλληλεπιδρούν στο ίδιο περιβάλλον την ίδια χρονική στιγμή».Υπάρχει κάποιο πολιτικό γεγονός το οποίο να θεωρείτε ως εμπειρία που σας διαμόρφωσε (ή σας επηρέασε);«Με έχουν επηρεάσει όλα τα πρόσφατα πολιτικά γεγονότα που έζησα από κοντά και στα οποία συμμετείχα, κυρίως από το 2000 και μετά. Με επηρέασε πολύ αρνητικά η επιστροφή της πόλωσης στον πολιτικό διάλογο και στον καθημερινό διάλογο των ανθρώπων, οι τσακωμοί για τα πολιτικά, ο φανατισμός και ο φόβος που οδήγησε και οδηγεί σε διάσπαση και παραλογισμό. Είναι σαν, ξαφνικά, πράγματα που δεν μας απασχολούσαν τόσο ή τουλάχιστον δεν μας χώριζαν, να έχουν γίνει ανυπέρβλητα εμπόδια».Εγκαταλείψατε κάποια πολιτική σας πεποίθηση στην πορεία του χρόνου;«Ήμουν πάντα πολύ προσεκτική ως προς τις πολιτικές πεποιθήσεις των ανθρώπων γιατί είχα την τύχη να παρατηρήσω από μικρή πόσο περιοριστικές μπορούν να γίνουν αν δεν υπάρχει ένα ποσοστό ανεκτικότητας και μετριοπάθειας. Οι ιδέες και οι πεποιθήσεις μου μεταβάλλονται με τα χρόνια και τις εμπειρίες, δεν είχα όμως ποτέ κάποια πολιτική πεποίθηση τόσο ισχυρή και ακλόνητη μέσα μου ώστε να χρειαστεί να την εγκαταλείψω ολοκληρωτικά. Περισσότερο, ωριμάζοντας, βελτιώνομαι στην κατανόηση και στην αποδοχή των διαφορετικών απόψεων, μέσα στα πλαίσια της δημοκρατίας και του σεβασμού των δικαιωμάτων και των υποχρεώσεων».Ποιο θεωρείτε πως είναι το μεγαλύτερο πρόβλημα της χώρας μας;«Θεωρώ ότι το μεγαλύτερο πρόβλημα που αντιμετωπίζουμε δεν έχει πια να κάνει με χώρες. Είναι το πρόβλημα της κατάστασης του πλανήτη ως φυσικό περιβάλλον. Αυτό είναι το πιο επείγον πρόβλημα της Ελλάδας και όλων των χωρών. Ανησυχώ που δεν βρίσκεται στην πρώτη γραμμή για όλες τις χώρες και που ακόμα αμφισβητείται όχι απλώς η σημασία του, αλλά και η ύπαρξή του».Ήσασταν ή όχι δημοφιλής στο σχολείο; Και τι σας έμαθε αυτό για τη ζωή;«Ήμουν πολύ μόνη και περνούσα δύσκολα στο Δημοτικό, δημοφιλής στο Γυμνάσιο και κάτι ενδιάμεσο στο Λύκειο. Πέρασα από όλα τα στάδια. Αυτό με βοήθησε να καταλάβω πολλά από τα προβλήματα των παιδιών και των εφήβων και να εκτιμήσω τη σημασία των φίλων. Οι φιλίες με υποστηρίζουν πολύ στη ζωή μου».Υπάρχουν ακόμη ανατρεπτικές ιδέες;«Ναι. Ανατρεπτικές ιδέες είναι η ευγένεια, η καλοσύνη, η ανεκτικότητα, η ικανότητα να αφήνεις τον άλλον άνθρωπο να ανθίσει, αλλά και να υπερασπίζεσαι τον εαυτό σου. Θα ήταν ωραία να μην τις θεωρούσα πια ανατρεπτικές, να είχαν γίνει ο κανόνας».Ποιο βιβλίο σχετικά με την πολιτική θα συστήνατε ανεπιφύλακτα;«Τη Θεωρία της δικαιοσύνης του Τζον Ρολς».Με τι δεν έχετε συμφιλιωθεί ακόμη στη ζωή ή αργήσατε να συμφιλιωθείτε;«Με την ανοησία και τη ματαιότητα της κακίας. Δεν μπορώ να το χωνέψω πως οι άνθρωποι που λειτουργούν με κακία θεωρούνται συχνά ικανοί και έξυπνοι, ανταμείβονται και επικροτούνται».Τι θα λέγατε πως απαντά καλύτερα στις υπαρξιακές μας αγωνίες; Η φιλοσοφία; Η τέχνη; Η θρησκεία; Κάτι άλλο;«Δεν νομίζω ότι ταιριάζουν όλα σε όλους, εξαρτάται. Για άλλους η θρησκεία είναι καταφύγιο και θεραπεία, για άλλους οι τέχνες, οι επιστήμες. Δεν νομίζω ότι έχει νόημα να θεωρήσουμε κάτι από αυτά περισσότερο αξιόλογο για την ανακούφιση της υπαρξιακής αγωνίας. Οι καλές, βαθιές σχέσεις, πάντως, νομίζω πως μας ανακουφίζουν όλους».Ποιο πρόσωπο, ιστορικό ή από τον σύγχρονο κόσμο, θα επιλέγατε ως προνομιακό σας συνομιλητή;«Θα ήθελα να μπορούσα να συζητήσω με πολλούς συγγραφείς που δεν ζουν πια αλλά τους αγαπώ. Σκέφτηκα πρόσφατα τι ωραία που θα ήταν να πήγαινα μια βόλτα με την ποιήτρια Μαίρη Όλιβερ».Θα γυρνούσατε τον χρόνο πίσω; Και για ποιον λόγο;«Ίσως – όχι πολύ, μια δεκαετία περίπου, αλλά μόνο αν μπορούσα να πάρω μαζί μου τη γνώση και τις εμπειρίες που έχω σήμερα. Ίσως έκανα κάποια πράγματα διαφορετικά».Ποια συμβουλή ζωής θα δίνατε στον έφηβο εαυτό σας;«Να κάνει περισσότερες τρέλες και να ζει περισσότερο σε εξωτερικούς χώρους. Να διεκδικεί αυτό που θέλει με φασαρία. Να μη φοβάται τόσο μην ενοχλήσει. Ήμουν αρκετά εσωστρεφής και φοβισμένη».Και ποιο ανάγνωσμα θα συστήνατε σε έναν έφηβο σήμερα;«Τον πάντα αγαπημένο μου Άρχοντα των Δαχτυλιδιών του Τόλκιν, φυσικά!».Θα συμφωνούσατε πως όλα, τελικά, είναι πολιτική;«Όχι, δεν είναι όλα πολιτική. Υπάρχουν κι άλλα πράγματα που ξεφεύγουν από τη σφαίρα της ανθρώπινης εμπειρίας. Υπάρχουν τόσα που δεν γνωρίζουμε και δεν θα μάθουμε ποτέ. Αν δεχθώ ότι όλα είναι πολιτική, νιώθω ότι περιορίζομαι και ακυρώνω την πιθανότητα της μαγείας και του άγνωστου».Βρείτε εδώ το Ανήμερο της Λένας Καλλέργη.

This post is only available in Greek.Διαβάστε τη συνέντευξη που παραχώρησε ο Μίνως Ευσταθιάδης στην εφημερίδα Το Βήμα, στο ένθετο «Νέες εποχές».Σπούδασε νομικά στην Αθήνα και στο Ανόβερο. Εργάστηκε ως δικηγόρος πριν ασχοληθεί κυρίως με το windsurfing. Είναι συγγραφέας έξι μυθιστορημάτων. Το πιο πρόσφατο βιβλίο του με τίτλο Σχέδια του χάους κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Ίκαρος.Ο κόσμος στα δικά σας μάτια προχωράει γρήγορα ή αργά;Ο ρυθμός συνεχώς επιταχύνεται. Προσπαθούμε να κερδίσουμε σε ταχύτητα, αποδοτικότητα, αποτελεσματικότητα. Τις περισσότερες φορές τα καταφέρνουμε. Στην ανθρώπινη ιστορία δεν πρέπει να έχει υπάρξει άλλη περίοδος με τόσα λαμπρά επιτεύγματα σε τόσους διαφορετικούς τομείς. Και τότε γιατί χρειαζόμαστε όλο και περισσότερα χάπια για να πέσουμε για ύπνο; Έχω πολλές επιφυλάξεις για την ποιότητα -όχι μόνο των χαπιών. Κι ακόμα περισσότερες για την απόλαυση. Μάλλον κάτι σημαντικό έχει χαθεί στην πορεία. Μπράβο για τις επιτυχίες, αλλά η ζωή κρίνεται αλλού.Ο,τι είναι προοδευτικό σήμερα γίνεται συντηρητικό στο μέλλον;Δεν νομίζω ότι η εξέλιξη κινείται σε άσπρο-μαύρο. Οι ευθείες γραμμές θυμίζουν ανθρώπινη επινόηση. Ίσως επειδή είναι πιο επίπονο να παραδεχτούμε τις ακανόνιστες και χαώδεις τροχιές. Πολλές φορές η πρόοδος ή η συντήρηση δεν εξαρτώνται μόνο από τη χρονική στιγμή, αλλά από τον ίδιο τον πυρήνα των ιδεών. Υπάρχουν ορισμένες που ήταν και θα παραμείνουν πάντα προοδευτικές. Για παράδειγμα: η προστασία όσων βρίσκονται - για οποιονδήποτε λόγο - σε αδυναμία.Υπάρχει κάποιο πολιτικό γεγονός το οποίο να θεωρείτε ως εμπειρία που σας διαμόρφωσε (ή σας επηρέασε);Έτυχε να βρίσκομαι στη Γερμανία για σπουδές όταν έπεσε το Τείχος του Βερολίνου. Έμοιαζε λίγο με κινηματογραφική ταινία που είχε εισβάλει απότομα στην πραγματικότητα. Στην αρχή υπήρχε ένας διάχυτος ρομαντισμός. Κανείς βέβαια δεν θα μπορούσε να προβλέψει τι επρόκειτο να συμβεί μετά το τέλος των ψευδαισθήσεων.Εγκαταλείψατε κάποια πολιτική σας πεποίθηση στην πορεία του χρόνου;Έχω αφήσει αρκετές αποσκευές πίσω μου. Η αλήθεια είναι ότι δεν αντέχω το βάρος καμιάς απόλυτης αλήθειας. Ίσως να οφείλεται στον χαρακτήρα μου. Νιώθω άνετα με όσους συνεχώς δυσπιστούν και αμφιβάλλουν. Υπάρχει και κάτι στο οποίο έχω μείνει αταλάντευτος: στην πίστη μου στην ελευθερία. Δεν υπάρχει πολυτιμότερο αγαθό ή ευγενέστερος αγώνας.Ποιο θεωρείτε πως είναι το μεγαλύτερο πρόβλημα της χώρας μας;Το ίδιο το κράτος. Έχει δομηθεί με έναν πολύ ιδιαίτερο τρόπο και κατορθώνει να ανθίσταται (με εξαιρετική επιτυχία) σε κάθε προσπάθεια ουσιαστικής αλλαγής. Ανάλογα βέβαια έχουν γαλουχηθεί και οι περισσότεροι πολίτες. Στην Ελλάδα συμβαίνει το εξής τραγελαφικό: όλοι θέλουμε να αλλάξουμε τους άλλους. Για τον εαυτό μας ούτε λόγος.Ησασταν ή όχι δημοφιλής στο σχολείο; Και τι σας έμαθε αυτό για τη ζωή;Στο σχολείο προσπαθούσα να μην βρίσκομαι στο κέντρο της προσοχής. Στη ζωή στην αρχή επέλεγα ενστικτωδώς την περιφέρεια και την ησυχία. Ύστερα ήρθε η εισβολή του Διαδικτύου και των μέσων κοινωνικής δικτύωσης. Φτάσαμε στη θεοποίηση της φασαρίας. Ποιος θα τραβήξει περισσότερους οπαδούς; Αυτό κι αν ήταν έκπληξη. Λες κι έπρεπε να αποδειχθεί πως οι εκτιμήσεις του Γουόρχολ ήταν λάθος: ο κάθε άνθρωπος μπορεί να κερδίσει περισσότερο από ένα δεκάλεπτο διασημότητας. Αρχίζει λοιπόν να κάνει τα πάντα για αυτό. Η προστασία της ιδιωτικής ζωής, η αξιοπρέπεια, η σεμνότητα, ακόμα και η στοιχειώδης λογική, άγνωστες λέξεις.Δεν κλείνω το μάτι σε καμία μεταμοντέρνα επιστροφή στις σπηλιές. Από την άλλη, είναι τουλάχιστον αστείο να βλέπεις ανθρώπους, το έργο των οποίων θαύμαζες και εκτιμούσες, να διασύρονται καθημερινά προκειμένου να κερδίσουν λίγα δευτερόλεπτα διαδικτυακού χειροκροτήματος.Υπάρχουν ακόμη ανατρεπτικές ιδέες;Πάντα θα υπάρχουν. Εξαρτάται βέβαια και από την έννοια που δίνει ο καθένας στον όρο. Εγώ, ας πούμε, πιστεύω ότι είναι ανατρεπτικό να ζεις πιο κοντά στη φύση και να κυνηγάς ορισμένα όνειρα. Εκείνα που ίσως να κρύβουν μια ανατροπή. Και φυσικά δεν παίζει κανέναν ρόλο αν θα πραγματωθούν ή όχι. Εξάλλου, τι πιο ωραίο από κάτι άπιαστο;Ποιο βιβλίο σχετικά με την πολιτική θα συστήνατε ανεπιφύλακτα;Το Μηδέν μηδέν μηδέν του Ρομπέρτο Σαβιάνο (εκδ. Πατάκη). Ξέρω ότι δεν θεωρείται αμιγώς πολιτικός συγγραφέας, αλλά έχω τελείως διαφορετική άποψη. Ο Σαβιάνο έστρεψε όχι μόνο τη ματιά του αλλά και τη ζωή του ολόκληρη εκεί όπου ελάχιστοι θέλουν να κοιτάξουν. Με τεράστιο προσωπικό κόστος διεύρυνε αυτό που αναλαμβανόμαστε ως «πολιτικό πεδίο» σήμερα. Δεν είναι τυχαίο ότι εδώ και δεκαεπτά χρόνια ζει σε καθεστώς μόνιμης αστυνομικής προστασίας. Υπάρχει άλλο ένα βιβλίο: The Looting Machine του Τομ Μπέρτζις. Μιλάει με ονόματα και διευθύνσεις για το μεγαλύτερο έγκλημα που συντελείται αυτή τη στιγμή στον πλανήτη. Δηλαδή για την Αφρική.Με τι δεν έχετε συμφιλιωθεί ακόμη στη ζωή ή αργήσατε να συμφιλιωθείτε;Με τη μισαλλοδοξία. Καμιά φορά απορώ πώς είναι δυνατόν να μην έχουμε βαρεθεί 3.000 χρόνια το ίδιο παγωμένο εμβατήριο. Είναι άραγε στην ίδια τη φύση μας; Εννοείται πως απάντηση δεν έχω. Γενικά, δεν τα πάω καλά με την «καθαρότητα» - κάθε είδους. Σαν προετοιμασία για μελλοθανάτους μού φαίνεται.Τι θα λέγατε πως απαντά καλύτερα στις υπαρξιακές μας αγωνίες; Η φιλοσοφία; Η τέχνη; Η θρησκεία; Κάτι άλλο;Η ισορροπία είναι καθαρά προσωπικό θέμα. Αργά ή γρήγορα, ο καθένας καλείται να βρει τα δικά του παυσίπονα, τις δικές του πόρτες έξω από την τυραννία της πραγματικότητας. Δεν υπάρχει καμία ίδια συνταγή. Η δική μου γράφει: windsurfing, βιβλία, σπίτι μπροστά στη θάλασσα, ταξίδια και σινεμά. Όχι απαραιτήτως με αυτή τη σειρά.Ποιο πρόσωπο, ιστορικό ή από τον σύγχρονο κόσμο, θα επιλέγατε ως προνομιακό σας συνομιλητή;Τον Σάμιουελ Μπέκετ. Αν και γνωρίζω ότι είναι πολύ πιθανό να μη λέγαμε κουβέντα. Θα μου έφτανε μια ολονύκτια βόλτα στο Παρίσι. Έχω φτιάξει κι έναν χάρτη στο μυαλό μου από τα σημεία που θα περνούσαμε.Θα γυρνούσατε τον χρόνο πίσω; Και για ποιον λόγο;Θα τον γύριζα πολύ ευχαρίστως. Για να ξαναζήσω με τους ανθρώπους που έχω χάσει. Και φυσικά για να ξαναγίνω παιδί.Ποια συμβουλή ζωής θα δίνατε στον έφηβο εαυτό σας;Να διαλέξει προσεκτικά τις μάχες του.Και ποιο ανάγνωσμα θα συστήνατε σε έναν έφηβο σήμερα;Την Αντιγόνη του Σοφοκλή.Θα συμφωνούσατε πως όλα, τελικά, είναι πολιτική;Σαφώς όχι. Ευτυχώς όχι. Υπάρχουν ένα σωρό (πανέμορφα) πράγματα που δεν είναι πολιτική: το παιχνίδι των παιδιών, η επιστροφή στη θάλασσα, το παγωτό σοκολάτα και πολλά άλλα. Κυρίως, όμως, η αγάπη.Ανακαλύψτε περισσότερα για τον Μίνω Ευσταθιάδη και τα βιβλία του στον Ίκαρο.

This post is only available in Greek.Ο αμερικανός Alec Ross, ειδικός σε θέματα καινοτομίας, μιλάει στο BHMAgazino και τον Γιώργο Νάστο για το νέο του βιβλίο Η οργισμένη δεκαετία του 2020, για τις προκλήσεις της δεκαετίας που διανύουμε και για τις προοπτικές της τεχνητής νοημοσύνης.Είναι πολύ ενδιαφέροντα αυτά που γράφει ο Αλεκ Ρος στο νέο του βιβλίο με τίτλο Η οργισμένη δεκαετία του 2020. Εταιρείες, χώρες, λαοί και η μάχη για το μέλλον μας για τις παθογένειες του σύγχρονου καπιταλιστικού συστήματος και για την υπαρξιακή, οικονομική και πολιτική μεταμόρφωση που είναι αναγκαία προκειμένου να οικοδομηθεί ένας καλύτερος κόσμος. Ο 51χρονος Αμερικανός υπηρέτησε ως ανώτερος σύμβουλος της Χίλαρι Κλίντον σε θέματα καινοτομίας την περίοδο της θητείας της στο υπουργείο Εξωτερικών (από το 2009 έως το 2013 δηλαδή) και θεωρείται από τους κορυφαίους ειδικούς παγκοσμίως σε αυτόν τον τομέα. Το προηγούμενο πόνημα του οξυδερκούς αναλυτή από το 2021, που είναι διακεκριμένος επισκέπτης καθηγητής στη Σχολή Διοίκησης Επιχειρήσεων της Μπολόνια, λεγόταν Οι βιομηχανίες του μέλλοντος (2017), κυκλοφόρησε σε 24 γλώσσες και εξέταζε τις επιπτώσεις της αλματώδους τεχνολογικής προόδου στο αύριοτης παγκόσμιας οικονομίας.Κύριε Ρος, λέτε στο βιβλίο σας ότι εξαιτίας της παντοδυναμίας των πολυεθνικών κολοσσών χρειαζόμαστε ένα νέο κοινωνικό συμβόλαιο. Ποια είναι τα πρώτα απαραίτητα βήματα που θα μας οδηγήσουν σε αυτό;Τα πρώτα βήματα μπορούν να γίνουν σε διάφορους τομείς. Καθένα τους συμβάλλει στην επιτυχία του επόμενου. Μπορούμε να αλλάξουμε πορεία την επόμενη δεκαετία εφαρμόζοντας μια σειρά αλληλένδετων μεταρρυθμίσεων που θα δημιουργήσουν καλύτερες συνθήκες για ολόκληρο τον πλανήτη. Εν ολίγοις, αυτές περιλαμβάνουν την αντικατάσταση του μετοχικού καπιταλισμού με τον συμμετοχικό καπιταλισμό, τη μεταρρύθμιση του διεθνούς φορολογικού συστήματος, την επέκταση των μέτρων προστασίας της εργασίας ώστε να ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα του 21ου αιώνα και την άμεση πίεση για μετάβαση στην καθαρή ενέργεια. Καθεμία από τις ιδέες αυτές λειτουργεί συνεργατικά με τις άλλες. Κάθε βήμα κάνει το επόμενο πιο εφικτό και πιθανό. Η κατάργηση του μετοχικού καπιταλισμού μάς δίνει τη δυνατότητα να καταλύσουμε τους φορολογικούς παραδείσους, παρέχοντας στις κυβερνήσεις τους πόρους για την καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής, όπερ σημαίνει μειωμένη κλιματική μετανάστευση. Το τέλος της επαναγοράς μετοχών μπορεί να σημαίνει ότι οι εταιρείες θα έχουν περισσότερα χρήματα για να πληρώσουν τους εργαζομένους, τόσο σε μετρητά όσο και σε μετοχές, κάτι που θα εξασφαλίσει την ευημερία των εργαζομένων και θα καταστήσει την αυταρχική διακυβέρνηση της κοινωνίας λιγότερο ελκυστική επιλογή. Η μαγεία αυτών των επιδιορθώσεων είναι ότι λειτουργούν μαζί. Καμία δεν είναι ανέφικτη και η πρόοδος προς τη μία κάνει τις άλλες πολύ πιο εφαρμόσιμες.Αναφέρατε τον μετοχικό και τον συμμετοχικό καπιταλισμό. Μπορείτε να κάνετε μια διάκριση μεταξύ τους;Ο καπιταλισμός δεν είναι ένα πράγμα, υπάρχουν διάφορα μοντέλα του. Ο μετοχικός καπιταλισμός υποδεικνύει ότι μόνος στόχος μιας επιχείρησης είναι η μεγιστοποίηση του κέρδους των ιδιοκτητών της, των μετόχων της. Ο συμμετοχικός καπιταλισμός βάζει και άλλους παράγοντες στην εξίσωση: τους εργαζομένους, την ευρύτερη κοινωνία, τους πελάτες, το περιβάλλον. Μέχρι τα 70s αυτή ήταν η επικρατέστερη μορφή καπιταλισμού στις ΗΠΑ μέχρι που προέκυψε μια πιο νέα, πιο αδίστακτη εκδοχή του, οι αρχές της οποίας τέθηκαν από την Οικονομική Σχολή του Πανεπιστημίου του Σικάγο. Νομίζω ότι το παρακάναμε με τον μετοχικό καπιταλισμό, γι’ αυτό και υπάρχει τόση οργή στην κοινωνία μας. Υπάρχουν ελάχιστοι νικητές και πολλοί χαμένοι και όσοι ωφελούνται αυτή τη στιγμή είναι πάρα πολύ λίγοι.Είστε ειδικός σε θέματα καινοτομίας. Πώς πιστεύετε ότι θα επηρεάσει η εξέλιξη της τεχνητής νοημοσύνης το μέλλον μας;Νομίζω ότι σε μερικά χρόνια θα πηγαίνουμε στις δουλειές μας και είτε θα λέμε εμείς σε μια μηχανή τι να κάνει είτε θα μας δίνει εκείνη διαταγές. Ελπίζω ότι η πιο ελπιδοφόρα προοπτική θα αποδειχθεί τελικά και πιο βάσιμη. Με τον τρόπο που η αυτοματοποίηση της παραγωγής μάς επέτρεψε να πάμε από την εξαήμερη εργασία στο πενθήμερο μοντέλο και έφερε καλύτερα αποτελέσματα στη γεωργία και στη βιομηχανία με λιγότερο κόπο, έτσι ελπίζω ότι και η χρήση της AI θα μας απαλλάξει από δουλειές που είναι βαρετές και επαναλαμβανόμενες, δημιουργώντας ένα πλαίσιο που θα μας επιτρέπει να είμαστε πιο ανθρώπινοι. Ολα αυτά θα εξαρτηθούν φυσικά από το ρυθμιστικό πλαίσιο που θα υιοθετηθεί τελικά. Διότι προς το παρόν συζητάμε για την τεχνητή νοημοσύνη που δεν αναλαμβάνει δουλειές ρουτίνας αλλά γίνεται πιο δημιουργική, με γνωστικές ικανότητες.Ποιοι σύγχρονοι στοχαστές έχουν επηρεάσει πιο πολύ τον τρόπο σκέψης σας;Παρά τη δουλειά που έχω κάνει στο πεδίο της γεωπολιτικής, είμαι πιο πολύ επηρεασμένος από προσωπικότητες των τεχνών και του πολιτισμού. Ζούμε σε μια εποχή από την οποία η πραγματική φιλοσοφία απουσιάζει. Είναι χαρακτηριστικό το παράδειγμα του effective altruism, ενός κινήματος που εκπροσωπείται, μεταξύ άλλων, από τον καθηγητή του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης Γουίλ Μακ Ασκιλ και κάποια από τα μηνύματά του μου προκαλούν απέχθεια. Τα αποτελέσματα αυτής της φιλοσοφίας μπορούμε να τα δούμε στον τρόπο σκέψης του Σαμ Μπάκμαν-Φριντ που εξαφάνισε μερικά δισεκατομμύρια δολάρια μέσω της εταιρείας κρυπτονομισμάτων FTX. Θεωρώ ότι πολλοί από τους σύγχρονους κραταιούς στοχαστές είναι ακραίοι στις πεποιθήσεις τους, είτε συντάσσονται με την Aριστερά είτε ανήκουν στη Δεξιά. Είμαι υπέρ του κεντροαριστερού, κεντρώου χώρου και υπέρ δραστικών λύσεων χωρίς την πολεμική ταξική ρητορεία της άκρας Αριστεράς και χωρίς τη μισαλλοδοξία που βλέπω στην Ακροδεξιά.Πείτε μας λίγα λόγια για την εμπειρία σας ως συμβούλου της Χίλαρι Κλίντον σε θέματα καινοτομίας την περίοδο που ήταν υπουργός Εξωτερικών.Ήταν δουλειά μου να λύνω προβλήματα, χρησιμοποιώντας συχνά την τεχνολογία και την καινοτομία, που ήταν δύσκολο να λυθούν διά της διπλωματικής οδού. Αυτό περιλαμβάνει από το να εμποδίσουμε τον Ασαντ στη Συρία να χρησιμοποιήσει το GPS στα κινητά τηλέφωνα των πολιτών του προκειμένου να κάνει στοχευμένες δολοφονίες μέχρι τον συντονισμό της βοήθειας για τους πληγέντες μετά τον σεισμό του 2010 στην Αϊτή.Ποια είναι η άποψή σας για τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία;Η Ρωσία έχει ολοκληρωτικά, 100%, το βάρος της ευθύνης για αυτόν τον πόλεμο. Δεν υπάρχει ούτε ένα μικρό ποσοστό που να βαραίνει κάποιον άλλον. Και θα δούμε αν ο δυτικός κόσμος έχει την προθυμία και τη διάθεση να υψώσει ανάστημα σε έναν απολυταρχικό νταή σαν τον Πούτιν, ο οποίος έχει ήδη αμφισβητήσει την ανεξαρτησία της Μολδαβίας, έχει εισβάλει στη Γεωργία – αν δεν τον αντιμετωπίσουμε θα θελήσει να επαναφέρει την ΕΣΣΔ και την απολυταρχία της. Πιστεύω ότι είναι μοχθηρός και θα πρέπει να τον σταματήσουμε – σχεδόν – με κάθε κόστος. Θα ήθελα να προσθέσω και τούτο: αν κάτι επιβεβαίωσε την ανάγκη ύπαρξης του ΝΑΤΟ, αυτό ήταν η εισβολή στην Ουκρανία.Την κλιματική κρίση προλαβαίνουμε να την αντιμετωπίσουμε;Θα μπορούσαμε να εστιάσουμε στην αλλαγή συμπεριφοράς των ανθρώπων και πρέπει να το κάνουμε, όμως αν θέλουμε να μειώσουμε σημαντικά τους δείκτες θα πρέπει να γίνουν πρωτοποριακές ανακαλύψεις στην έρευνα για ανανεώσιμες πηγές καθαρής ενέργειας. Αυτό ίσως και να απαιτήσει την επένδυση δεκάδων, ακόμη και εκατοντάδων δισεκατομμυρίων δολαρίων για την ανάπτυξη τεχνολογιών όπως η δέσμευση και αποθήκευση άνθρακα, η βιομάζα ή η πυρηνική σύντηξη. Πρέπει να εστιάσουμε σε όλες, γιατί δεν ξέρουμε από πού θα προκύψει η ιδανική λύση και μέχρι τότε φοβάμαι ότι θα βαδίζουμε απλώς προς την περιβαλλοντική καταστροφή.Για την Ελλάδα τι άποψη έχετε; Ποια θέση καταλαμβάνει στον σύγχρονο κόσμο;Έχω επισκεφθεί την Ελλάδα, είναι μια πολύ όμορφη χώρα με υπέροχους ανθρώπους και η οικογένειά μου την αγαπάει πολύ, αλλά δεν είμαι ειδικός. Δεν είναι ιδιαιτέρως γνωστή για τον ρόλο της στον χώρο της καινοτομίας, δεν έχει τη φήμη οικονομίας του 21ου αιώνα. Πολιτικά, προκαλεί σύγχυση στους Αμερικανούς και δεν μπορούμε να καταλάβουμε με σαφήνεια γιατί διαχρονικά οι ΗΠΑ δεν είναι δημοφιλείς στην πατρίδα σας όσο στην υπόλοιπη Ευρώπη – κάτι που προσωπικά με εκπλήσσει, γιατί εδώ υπάρχει συμπάθεια και αγάπη για την Ελλάδα, υπάρχει και μια δυνατή ελληνοαμερικανική κοινότητα. Ίσως και λόγω της πρόσφατης οικονομικής κρίσης επικρατεί επίσης και η εντύπωση μιας πολιτικής αστάθειας.Συγκαταλέγετε εαυτόν στους αισιόδοξους ή στους απαισιόδοξους;Είμαι αισιόδοξος διότι μόνο οι αισιόδοξοι αλλάζουν τον κόσμο. Όταν επιλέγεις να είσαι απαισιόδοξος είναι σαν να παραδέχεσαι ότι δεν μπορείς να αλλάξεις τίποτα. Όσοι άνθρωποι γνωρίζω που έχουν σημειώσει σημαντικά επιτεύγματα είναι όλοι αμετανόητα αισιόδοξοι και δεν χάνουν το φρόνημά τους ακόμη και όταν έρχονται αντιμέτωποι με την αποτυχία. Θυμάμαι πάντα τη ρήση του Θίοντορ Ρούζβελτ: «Είναι πολύ καλύτερο να τολμάς μεγαλειώδη πράγματα, να κερδίζεις ένδοξους θριάμβους, έστω και αν καταλήγεις να αποτυγχάνεις, παρά να συντάσσεσαι με εκείνα τα φτωχά πνεύματα που ούτε απολαμβάνουν πολλά ούτε υποφέρουν πολύ, επειδή ζουν στο γκρίζο λυκόφως που δεν γνωρίζει ούτε νίκη ούτε ήττα». Οι πεσιμιστές ζουν σε αυτό το γκρίζο τοπίο, οι αισιόδοξοι ζουν στη λιακάδα.Ανακαλύψτε περισσότερα για τον Alec Ross και τα βιβλία του στις εκδόσεις Ίκαρος. 

This post is only available in Greek.Ο συγγραφέας και ραδιοφωνικός παραγωγός μιλάει για την ασκητική της γραφής στην Έφη Φαλίδα και την εφημερίδα Τα Νέα.Κάτοικος κέντρου τα τελευταία 16 χρόνια, ο Θάνος Σταθόπουλος έχει την άνεση του ποιητή ο οποίος τρέφεται από τις αρρυθμίες της πόλης και ψύχραιμα τις παρακολουθεί για να τις μεταγράψει σε μια σύνθεση ελλειπτικού κειμένου στο οποίο διαπρέπει. Θα λέγαμε όμως ότι έχει κερδίσει επάξια ένα μετάλλιο περιδιάβασης σε όλους τους χώρους κοινωνικής συναναστροφής όπου κυκλοφόρησαν ελεύθερα πνεύματα. Και ως συνομιλητής διευκρινίζει ότι από την εφηβεία του πραγματοποίησε την επιθυμία του να ριχτεί «εκεί έξω» για να γυρίζει και να γνωρίζει ανθρώπους. Δύσκολη τέχνη, αλήθεια, να μαθαίνεις τους ανθρώπους χωρίς να χάνεις την πυξίδα σου. Όμως η ποίηση, άλλος ασφαλής οδηγός, τον συντροφεύει. Και τον πλούτο της τον μοιράζει από το Τρίτο Πρόγραμμα της ΕΡΑ στους ακροατές της εκπομπής του «Flores para los muertos» διαβάζοντας στίχους και επιλέγοντας μουσική. Παραμονές της επανακυκλοφορίας του περιοδικού για τις τέχνες και τον λόγο «kaput.», στο οποίο συμμετέχει μαζί με τους Χριστόφορο Μαρίνο και Χρήστο Χρυσόπουλο, βρίσκεται εντός της πραγματικότητας από τις πρώτες πρωινές ώρες για να ενορχηστρώσει τον κόσμο των κειμένων του.Ως συγγραφέας πώς αποφεύγεις ή πώς αναλύεις τις κακοτοπιές της γλώσσας;Ζώντας μέσα στη γλώσσα είσαι συνεχώς επί της ολισθηρότητας. Έχω έναν τρόπο να εξετάζω τη γλώσσα: εξετάζω εάν είναι σύμφυτη με το νευρικό μου σύστημα (όπως έλεγε ο Φράνσις Μπέικον για τις εικόνες που δημιουργούσε). Αυτό προϋποθέτει φυσικά να εξετάζεις συγχρόνως συχνά το νευρικό σου σύστημα.«Η διασκευή του εαυτού μου στις 06.30», ο τίτλος του επερχόμενου βιβλίου σου. Είναι επιδιορθωτική κίνηση ενός ναρκισσιστικού εγώ;Όχι βέβαια, καμία σχέση. Πρώτα απ’ όλα όμως να σημειώσω ότι ο τίτλος του επερχόμενου βιβλίου μου είναι και ο γενικός τίτλος μιας συγκεντρωτικής έκδοσης όλων των βιβλίων μου από το 1983 κι εντεύθεν, που θα κυκλοφορήσει στα τέλη του 2023 ή ίσως στις αρχές του 2024 από τις εκδόσεις Ίκαρος. Ο τόμος περιλαμβάνει εννέα βιβλία μαζί με το καινούργιο μου βιβλίο. Επανέρχομαι τώρα στο ερώτημά σου. Συνηθίζω να ξυπνώ πολύ νωρίς: είμαι άνθρωπος που λειτουργεί κυρίως το πρωί - όπως ο περισσότερος κόσμος. Συνεπώς γράφω πάντα το πρωί· πολύ πρωί, από τις 5 ή 6 η ώρα. Αχάραγα. Επιπλέον, έχω εμμονή με το ξημέρωμα, όταν χαράζει η μέρα. Είναι η ώρα που η ψυχή είναι ελαφριά από τα πεθαμένα βάρη της προηγούμενης μέρας και μια νέα θεώρηση των πραγμάτων και των ωρών λαμβάνει χώρα, μια αναγωγή του βίου στη νέα μέρα που ανατέλλει. [«Η ψυχή πολύ νωρίς το πρωί. Ανειλημμένη είναι» γράφω στην έναρξη του βιβλίου μου Εισαγωγή στη μέρα (2021).] Η ψυχή φεύγει με φτερά για να διοχετευθεί στο νέο εικοσιτετράωρο. Αυτό λοιπόν που πρέπει να κρατήσουμε είναι η αναγωγή: το πέρασμα και οι όψεις του εαυτού που πιθανώς εμφανίζονται. Το πέρασμα του εαυτού στο αρτιγενές εικοσιτετράωρο προϋποθέτει τη διασκευή του ή την ανασκευή, αν θέλεις. Η διασκευή είναι συνεπαγωγή. Θα πρέπει ασφαλώς να το εννοήσουμε ποιητικά.Πετάς το αρχείο των αναμνήσεών σου ή το συλλέγεις αυτάρεσκα;Δεν είμαι συλλέκτης αναμνήσεων, και εν γένει συλλέκτης. Αλώστε οι αναμνήσεις σε κατοικούν ή σε εγκαταλείπουν. Δεν τις πετάς ακριβώς, μάλλον σβήνονται: ξεθωριάζουν σαν τις παλιές φωτογραφίες και αλλοιώνονται τα χρώματά τους. Το δυναμό των αναμνήσεων έχει αξία όταν μπορεί να επαναπροσδιορίζει και να σηματοδοτεί το παρόν, άλλως οι αναμνήσεις καταλήγουν memoires. Δεν έχω τίποτα με τα memoires, ίσα-ίσα, έχω καταβροχθίσει πολλά στη ζωή μου και μου αρέσει πολύ να διαβάζω αυτοβιογραφίες και απομνημονεύματα. Συμβαίνει όμως οι αναμνήσεις να λειτουργούν ως υπομνήσεις. Κοντολογίς, δεν είμαι αρχειοθέτης αναμνήσεων.Τι σημασία έχουν για το δικό σου παρόν οι παρέες;Πότε-πότε μου λείπουν πολύ οι παρέες: με τη συνεννόηση και την ασυνεννοησία τους, με τη σύμπνοια, τη συνενοχή και το χάος τους. Είχα την τύχη από την ηλικία των δεκαέξι ετών «να μαγαριστώ στην αγορά», όπως έγραφε ο Κωστής Παπαγιώργης, και να διαπλάσω τον εαυτό μου μέσα σε παρέες, συνεχώς και αδιαλείπτως. Πολλές και ετερόκλητες. Εν αρχή ην ο Μάνος Χατζιδάκις: ο θεμέλιος λίθος της μαθητείας μου και η ιδρυτική συνθήκη του εαυτού. Σαράντα χρόνια μετά, όταν περπατάω στη Ρηγίλλης και πέριξ της πλατείας Προσκόπων νιώθω πάντα ένα φτερούγισμα στο στήθος. Σχεδόν την ίδια εποχή, η σχέση μου με τη Λένα Πλάτωνος, οι παρέες και τα πάρτι στα σπίτια της των οδών Τιμολέοντος Φιλήμονος και Ξανθίππου· λίγο αργότερα, η τριβή και τα εικοσιτετράωρα στα πιο πιθανά και απίθανα σημεία της Αθήνας με τον Νίκο Καρούζο, όπου ξηλώναμε τον χρόνο. Σε καφενεία, εστιατόρια, μπαρ και σπίτια εξυφαίνετο ο ιστός της συνύπαρξης και της ύστερης μαθητείας. Κάθε σχέση, σε οποιαδήποτε ηλικία, περιέχει ένα ποσοστό μαθητείας. Δεν μπορεί να γίνει αλλιώς. Τα σημαντικότερα πράγματα τα έμαθα μέσα από τα πρόσωπα που συναναστράφηκα και μέσα από τις παρέες. Έμαθα επίσης να συμπεριφέρομαι και ασκήθηκα στη συζήτηση και στην ατάκα, στην επιχειρηματολογία, στην πειθώ, στην ευγένεια και στον καβγά της συνύπαρξης γύρω από ένα τραπέζι ή καθισμένος στον πάγκο του μπαρ. (Έμαθα δηλαδή να μπορώ και να τσακώνομαι σαν άνθρωπος.) Αυτά είναι λεπτότητες. Ο χαρακτήρας φτιάχνεται πάντα έξω, με τους άλλους. («Αν δεν αγαπάς τα καφέ δεν θα βγεις ποτέ στον δρόμο», γράφω στο βιβλίο μου Η ώρα (2018).] Έμαθα ν’ ακούω, να ζυγίζω και να περνάω από κρησάρα γρήγορα τα λόγια των άλλων. Έμαθα να μυρίζομαι τα «νούμερα» και τα «ψώνια» αμέσως. Αυτά δεν τα μαθαίνεις διαβάζοντας ή σοφάροντας στον υπολογιστή σου. Η τελευταία ουσιαστική παρέα στη ζωή μου ήταν αυτή του «Ενοίκου» -του μπαρ της οδού Καλλιδρομίου, του Βαγγέλη Ζαφειρόπουλου, το 1992 και το 1993: Κωστής Παπαγιώργης, Χρήστος Βακαλόπουλος, Ευγένιος Αρανίτσης, Γιώργος-Ίκαρος Μπαμπασάκης, Ηλίας Λόγιος, Γιώργος Κοροπούλης, Κλεοπάτρα Λυμπέρη, Πέτρος Τατσόπουλος, Γιώργος Ξενάριος, Ξενοφών Μπρουντζάκης, η μόνιμη σύνθεση. Είχε ξεκινήσει από τον «Βρούτο», το μπαρρεστοράν στον Λόφο του Στρέφη, με ελαφρώς διαφορετική σύνθεση, το 1991· όταν έκλεισε ο «Βρούτος» μεταφερθήκαμε στον «Ένοικο» που μόλις είχε ανοίξει. Η παρέα διαλύθηκε ουσιαστικά με τον θάνατο του Βακαλόπουλου. Σήμερα ζω πότε-πότε κάποια ξέφτια παρέας, κάποια σπαράγματα με πολύ νεότερους, κατά κύριο λόγο, και τους εναπομείναντες φίλους.Είναι η φιλία η ανώτερη για σένα επένδυση;Δεν ξέρω, ποτέ δεν είδα τις σχέσεις ως επενδύσεις, μάλλον είναι όμως οι πιο βαριές επενδύσεις. Προφανώς η φιλία έχει παίξει πρωτεύοντα ρόλο στη ζωή μου, απ’ όσα ήδη έχω αναφέρει. Η φιλία και ο έρωτας ήσαν πάντα οι δύο πόλοι. Οι Γάλλοι λένε ότι «η φιλία είναι ο έρωτας χωρίς τα φτερά». Ευγνωμονώ και περιφρουρώ όμως και τα τετραγωνικά μου μέτρα. Διότι πρέπει να σου πω ότι παρότι έζησα πολύ έξω και με πολύ κόσμο και πολλούς φίλους κατά περιόδους, είμαι μοναχικός άνθρωπος. Έχω ανάγκη την απομόνωση. Όσο μεγαλώνω δε, τόσο περισσότερο ενισχύεται η τάση για μόνωση.Τι αντιπροσωπεύει η επανακυκλοφορία του περιοδικού «kaput.»;Τη συνέχεια του διαλόγου και της ζύμωσης που ξεκίνησε με το πρώτο τεύχος το 2008 για να σταματήσει λόγω κόπωσης με το δέκατο τρίτο τεύχος το 2012. Έχουν περάσει έντεκα χρόνια: η κριτική και οι στήλες για τα εικαστικά στις εφημερίδες εξαφανίστηκαν, κάποιο καινούργιο περιοδικό ή σάιτ δεν εμφανίστηκε, ενώ, από την άλλη, μια νέα γενιά θεωρητικών, επιμελητών και καλλιτεχνών έχει εμφανιστεί. Όπως και πριν από δεκαπέντε χρόνια, προκύπτει η ανάγκη να δούμε και να μιλήσουμε για τα πράγματα. Υπάρχει ένα αίτημα διαλόγου, ίσως πολύ περισσότερο από την πρώτη περίοδο του «kaput.», εξαιτίας του γεγονότος ότι τα τελευταία χρόνια η απουσία θεωρητικού λόγου αφήνει τα εικαστικά έργα έξω από κάποιου είδους συγκείμενο, εφόσον δεν συγκροτείται συγκείμενο, ώστε να κυριαρχούν τα δελτία Τύπου, οι δημόσιες σχέσεις και η σύγχυση. Η δεύτερη περίοδος του «kaput.» εκκινεί τον Μάιο του τρέχοντος έτους και εκτός από εμένα και τον Χριστόφορο Μαρίνο προστίθεται στη διεύθυνση του περιοδικού ο συγγραφέας Χρήστος Χρυσόπουλος.Τι σε ενοχλεί περισσότερο στην ανθρώπινη συμπεριφορά; Η έλλειψη ήθους. Και, όπως γνωρίζουμε, το ήθος αφορά ιδιότητες του χαρακτήρα. Επομένως, οδηγούμαστε μοιραία στα νάματα της αρχαιοελληνικής γραμματείας, θέλουμε δεν θέλουμε. Ανακαλύψτε όλα τα βιβλία του Θάνου Σταθόπουλου στις εκδόσεις Ίκαρος.