News

This post is only available in Greek.Ο Άγγελος Αγγελίδης και η Μαρία Αγγελίδου φιλοξενούνται στο «εργαστήρι της μετάφρασης», τη νέα στήλη του blog μας.Με αφορμή την έκδοση του μυθιστορήματος του/της Marieke Lucas Rijneveld, Δυσφορεί η νύχτα (International Booker Prize 2020), οι δύο μεταφραστές του βιβλίου φωτίζουν με τη μορφή διαλόγου ένα άγνωστο κομμάτι από τη δημιουργική διαδικασία της μετάφρασής του.Η μετάφραση είναι ωραία δουλειά, επειδή είναι ωραία συζήτηση. Ατελείωτες κουβέντες, αλλά και σύντομοι διάλογοι (ή μονόλογοι, υπάρχουν και τέτοιοι), συνομιλίες με το γράψιμο και με το διάβασμα, μηνύματα στα περάσματα από μια γλώσσα σε άλλη, στιχομυθίες που ξεδιαλέγουν τις λέξεις και τις παύσεις, ισορροπίες στο νόημα, ή πιο σωστά: στα κύματά του.Ψάχνοντας τη “φωνή” μιας εκκωφαντικής σιωπής: «Δυσφορεί η νύχτα».-Αυτή η ιστορία, η ιστορία ενός δεκάχρονου κοριτσιού που μεγαλώνει… -Όχι, όχι, δεν μεγαλώνει, εμποδίζεται να μεγαλώσει, βρίσκει κομμένους τους δρόμους που “μεγαλώνουν” τη ζωή και τους ανθρώπους…-Αυτή η ιστορία ενός παιδιού, που προσπαθεί να βρει τη φωνή του σ’ έναν κόσμο σχεδόν φιμωμένο, που πασχίζει ν’ αρθρώσει λόγια καταληπτά… -Λόγια καταληπτά σε ποιον; Ο χειρότερος, ο πιο σπαραχτικός πόνος της Τζάκετ, δεν είναι τα τρομερά που συμβαίνουν στον μικρό αγκυλωμένο κόσμο της˙ είναι η αδυναμία των άλλων να ακούσουν, να καταλάβουν, να επικοινωνήσουν. Λες και βρίσκονται όλοι τους παγιδευμένοι κάτω από την παγωμένη επιφάνεια της ζωής, ανήμποροι να τη σπάσουν.-Σωστά. Αυτό που οδηγεί την Τζάκετ στην απόγνωση είναι όλοι οι παρόντες-απόντες, αυτοί οι δικοί-ξένοι κι απόξενοι, που ούτε μπορούν ούτε θέλουν -πια- να μιλήσουν, ν’ ακούσουν, να είναι. Αυτή η απελπισμένη προσπάθεια να βρει τρόπο και φωνή να μιλήσει ενώ όλα γύρω της είναι βουβά… -Αποσιωπημένα είναι. Όταν όλοι μιλάνε (και επομένως σκέφτονται, και επομένως νιώθουν) με λέξεις άψυχες, αποστεωμένες, περιχαρακωμένες, αυτό το κορίτσι μοιάζει να περπατάει πάνω στην πιο άγρια και δύσκολη επιφάνεια της γλώσσας.-Παρ’ όλα αυτά παλεύει, πιάνεται κυριολεκτικά στα χέρια με τις λέξεις, με τις φράσεις (και με τις ακινητοποιημένες φράσεις, τις απολιθωμένες εκφράσεις-κλισέ που ακούει από τους άλλους, και με τις δικές της τις ψηλαφιστές, αυτές που ψελλίζει ψάχνοντας τη σκιά έστω μιας ομορφιάς, την υποψία έστω μιας χαράς και μιας σιγουριάς)… -…και τελικά γράφει, μ’ έναν τρόπο σκληρό και αφόρητα παρατηρητικό, αφόρητα χειροπιαστό, ακόμα και τραχύ, ακόμα και βρώμικο, μ’ έναν τρόπο αφόρητα πεζό, όσο κι αν κεντάει στην ιστορία βελονιές ποίησης, ρυθμούς ποίησης, τρόπους ποίησης.Διαβάστε τις πρώτες σελίδες από το Δυσφορεί η νύχτα του/της Marieke Lucas Rijneveld.

This post is only available in Greek.Ο Αχιλλέας Κυριακίδης εγκαινιάζει «Το εργαστήρι της μετάφρασης», τη νέα στήλη του blog μας, και μας μεταφέρει στο σύμπαν του Χιλιανού ποιητή του Alejandro Zambra: σκέψεις, ιδέες και το μεταφραστικό του στοίχημα. Τι είν’ η μετάφραση; Μην είν’ η λέξη;Μην είναι τ’ άγρια ουσιαστικά;Μην είν’ η γλώσσα που ’χεις μπλέξει;Μην είν’ τα ευρήματα τα φωτεινά; Μην είναι κάθε της μικρούλα φράσηκαι κάθε έκφραση μοναδική;Μην είν’ το νόημα που έχεις χάσεικαι η γκάφα που την αδικεί; Όλα μετάφραση! Κι αυτά κι εκείνα,και η κεφαλή στον τοίχο που χτυπάς,και η λύση που έρχεται σαν ήλιου αχτίνακαι κράζει μέσα σου: Καλά τα πας!Σκέφτηκα ν’ αρχίσω μ’ ένα εθνεγερτικό ποίημα την Πολεμ-ική μου ανταπόκριση από τη μεταφραστική μου μάχη με το μυθιστόρημα του Αλεχάντρο Σάμπρα Χιλιανός ποιητής, όχι μόνο γιατί κάθε μετάφραση είναι και μια διπλή μάχη της γλώσσας του μεταφραστή με αυτήν του πρωτοτύπου, και του μεταφραστή με τη γλώσσα του, αλλά και γιατί αυτή ειδικά η μετάφραση θα κάνει πολλούς να αναρωτηθούν τι δουλειά έχει ένας πεζογράφος με την ποίηση (και δη τη χιλιανή) ή, για να το πω πιο ποιητικά, τι γύρευε ένας Υδραίος στη Λάρισα.Κι όμως, υπάρχει εξήγηση: ο Σάμπρα, ένας ακάματος, σκανδαλιάρης και σκανδαλώδης συγγραφέας, αποφάσισε να μιλήσει για την ποίηση της πολύπαθης μακρόστενης χώρας του που η ελευθερία και η ζωή των πολιτών της έχουν καταλυθεί κατά καιρούς με την ίδια ευκολία με την οποία κλείνεις ένα φερμουάρ, της χώρας που, κατά τη δική του πικρά ειρωνική δήλωση, είναι η «παγκόσμια πρωταθλήτρια της ποίησης», αλλά εδώ η ποίηση είναι το ευφυέστατο πρόσχημα για ν’ αναπτύξει γι’ άλλη μία φορά τ’ αγαπημένα του θέματα: τους οικογενειακούς δεσμούς, τις ανθρώπινες σχέσεις, την ανομοιοκαταληξία των αισθημάτων.Κι όλα αυτά, με την απαράμιλλη γλαφυρότητα, την ανατομική δεξιότητα και το φονικό χιούμορ που γνωρίσαμε στην προηγούμενη τριλογία του «δωματίου» (Μπονσάι, Η ιδιωτική ζωή των δέντρων, Τρόποι να γυρίζεις σπίτι) και στο ιδιότυπο και σπαρταριστό πολιτικοκοινωνικό μανιφέστο του, Τεστ δεξιοτήτων.«Μόνο οι ποιητές ξέρουν γιατί γράφονται ποιήματα. Δεν είμαι ποιητής» έγραψα κάποτε. «Γι’ αυτό και δεν είμαι καν μεταφραστής ποιητών» συμπληρώνω. Εύχομαι η μετάφραση του Χιλιανού ποιητή να δικαίωσε την παρασπονδία μου.Διαβάστε τις πρώτες σελίδες από τον Χιλιανό ποιητή του Alejandro Zambra.