21: Η μάχη της πλατείας
Ένα εκτενές βιβλίο, που δημιουργήθηκε μετά από πολυετή έρευνα και επιχειρεί να ξαναδεί τον αγώνα της ελληνικής επανάστασης του 1821 μέσα από τα μάτια του σύγχρονου θεατή.
Ιστορίες πολλών ανθρώπων, η Ιστορία μας. Μάχες στα βουνά και στις θάλασσες, μάχες και στα λόγια, στα κείμενα όσων έζησαν την Επανάσταση ή ασχολήθηκαν με αυτήν. Μια μάχη και στη σημερινή πλατεία, μπροστά από το άγαλμα του Κολοκοτρώνη. Εκεί όπου οι κουβέντες για το 1821 ενός γέρου άστεγου παλεύουν με τη λήθη και τα εθνικά στερεότυπα, τις ερμηνείες της Ιστορίας, τις σιωπές της. Εκεί όπου οι μάχες, μέσα από τούτες τις αφηγήσεις, ζωντανεύουν μπροστά στα έκπληκτα μάτια ενός νεαρού κοριτσιού.
Όλοι είναι εδώ. Ήρωες και αντιήρωες. Ρουμελιώτες και Μοραΐτες, κοτζαμπάσηδες, Φαναριώτες, καραβοκύρηδες, φιλέλληνες και οπλαρχηγοί, οι Μεγάλες Δυνάμεις, τα φιρμάνια των Οθωμανών, τα γιαταγάνια των Αλβανών, οι ξιφολόγχες των Αιγυπτίων.
Το graphic novel 21: Η μάχη της πλατείας επιχειρεί μια διαφορετική προσέγγιση της Ιστορίας, συνδυάζοντας την έντεχνη αφήγηση των κόμικς με την επιστημονική τεκμηρίωση.
Ακολουθώντας τα κείμενα πάνω από 30 συγγραφέων, αλλά και τις εικαστικές δημιουργίες περισσότερων από 50 ζωγράφων και χαρακτών, το βιβλίο αποτελεί ένα παζλ υποκειμενικών προσεγγίσεων για τις μάχες και τα πρόσωπα του Αγώνα, τα γεγονότα και τις ιδέες της Επανάστασης. Το παράρτημα του βιβλίου, με γλωσσάρι, χρονολόγιο, βιογραφικά, αλλά και κατατοπιστικά κείμενα και αναφορές σε πηγές, προσφέρεται για μια πολυεπίπεδη ανάγνωση.
Η έρευνα και η δημιουργία του graphic novel έγιναν με την υποστήριξη του Ελληνικού Ιδρύματος Έρευνας και Καινοτομίας και τη συμβολή του Πανεπιστημίου Αιγαίου. Το έργο έχει τεθεί υπό την αιγίδα του Εθνικού Ιστορικού Μουσείου.
- Σελίδες: 752
- ISBN: 978-960-572-410-8
- Έκδοση: 2021
- Ημερομηνία έκδοσης: 19/04/2021
- Διαστάσεις: 17 x 23,5 εκ.
- Κατηγορίες: Βιβλία, Graphic Novel
«Η Ελληνική Επανάσταση στο… παζλ του Soloúp» Διαβάστε τη συνέντευξη του Αντώνη Νικολόπουλου στη Μάρω Βασιλειάδου.
– Καθημερινή"...Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι «Η μάχη της πλατείας» διαβάζεται ευχάριστα, είναι ανάγνωσμα που συνταιριάζει την ψυχαγωγία με τη «σοβαρή» Ιστορία και απαντά με σαφήνεια στις προδιαγραφές που έθεσε η Συμμαχία της πλατείας δικαιώνοντας τους (νεαρούς ενήλικες και ενήλικες) αναγνώστες."
– Μαρίζα Ντεκάστρο, Ο Αναγνώστης"..Ο πήχης ήταν ήδη πολύ ψηλά και πήγε ακόμη ψηλότερα από το θέμα με το οποίο ο Soloúp καταπιάστηκε στη νέα του δημιουργία, _Η μάχη της πλατείας_, η οποία έχει να κάνει με την απαρχή της δημιουργίας του ελληνικού κράτους, την παλιγγενεσία, το 1821. Και όχι απλώς μόνο με αυτά…"
– Δημήτρης Μηλάκας, Το Ποντίκι"...Ο Αντώνης Νικολόπουλος σχετίζει το παρελθόν με το παρόν και προσπαθεί να μας δώσει την οπτική της Επανάστασης στο παρελθόν, αλλά και στο παρόν. Αποτέλεσμα όλων των παραπάνω, είναι ένα έργο που ήρθε για να μείνει και το οποίο θα μπορούσε κάλλιστα να χρησιμοποιηθεί και για εκπαιδευτικούς σκοπούς, αφού μπορεί να φέρει τα παιδιά μας κοντά στο βιβλίο και την Ιστορία, τομείς από τους οποίους η σύγχρονη εκπαίδευση και η τεχνολογία τα έχει, δυστυχώς, απομακρύνει."
– Λεύκη Σαραντινού, Literature.gr"...Η διάθεση του Soloúp δεν είναι να προκαλέσει τον αναγνώστη ή να τον τρομάξει. Προσπαθεί απλώς να αποτυπώσει με ρεαλισμό την εποχή που αφηγείται. Παράλληλα όμως δεν έχει διάθεση να ωραιοποιήσει τη βία προκειμένου να κατασκευάσει ένα ηρωικό παρελθόν. Ο πόλεμος παραμένει βίαιος και τρομερός ακόμα κι όταν η κήρυξή του είναι δίκαιη. Εξάλλου ο θάνατος δεν ξεχωρίζει έθνη, γλώσσες και θρησκείες και γι’ αυτό και ο θρήνος έχει παρόμοιο ήχο σε κάθε γλώσσα.."
– Μάνος Βασιλείου-Αρώνης, Smassingculture.gr"...Είναι σαφές ότι πρόκειται για μια πολύχρονη προσπάθεια η οποία δεν αρκέστηκε στην επιφανειακή θεώρηση του 1821, αλλά εισχώρησε βαθιά στα γεγονότα, δίχως ο Soloúp να χάνει το χιούμορ του στιγμή και να αγγίζει μια από τις πιο ευαίσθητες ιστορικές περιόδους της χώρας. Όλοι όσοι κρύβονται πίσω από τη δημιουργία της συγκεκριμένης έκδοσης πήραν ένα μεγάλο ρίσκο, μα το αποτέλεσμα τους δικαίωσε σε κάθε περίπτωση, αφού άφησαν παρακαταθήκη ένα έργο ζωής στο οποίο οι επόμενες γενιές θα επιστρέφουν σαν ιστορικό σημείο αναφοράς. Από εμάς είναι εύγε!"
– Σπύρος Σμυρνής, in2life.gr"...Για το πόσο ευκολοδιάβαστο είναι το βιβλίο αρκεί να πω πως, μετά από 600 και πλέον σελίδες του comic, καταβρόχθισα και το ογκώδες Παράρτημα, με ένα σωρό ενδιαφέρουσες πληροφορίες και στοιχεία για το πλαίσιο της ιστορίας, αλλά και της συγγραφής του βιβλιου. Φαντάζομαι οτι ο λόγος που όλα τα στοιχεία (ακόμα και τα “εισαγωγικά σημειώματα”) μπήκαν στο τέλος του βιβλίου ως Παράρτημα, έχει να κάνει με το ότι ο δημιουργός θέλει (και τα καταφέρνει) το comic να είναι αυτάρκες και απλά να πλαισιωθεί από όλα αυτά τα συμπληρωματικά χωρίς να τα προαπαιτεί."
– Αριστείδης Κώτσης, Comicdom.gr"...Όλα αυτά μαζί αποτελούν το ιδανικό υλικό και συνθέτους το ιδανικό αποτέλεσμα για να τιμηθεί η Επανάσταση του 1821. Χωρίς στερεότυπα και ρομαντικές αφηγήσεις με «αθάνατες Ελλαδάρες», «κρυφά σχολειά» και «βρομότουρκους», αλλά με αναφορές στις πηγές και, πάνω απ’ όλα, μέσω της τέχνης των κόμικς με την υπογραφή του Soloúp σε σενάριο και σχέδια."
– Γιάννης Κουκουλάς, Εφημερίδα των Συντακτών"Η αφήγηση των γεγονότων της Επανάστασης οργανώνεται σε 21 κεφάλαια (έχει βεβαίως, ο αριθμός τη συμβολική σημασία του). Η αφήγηση, σε επεισόδια, το θέμα του πολέμου, τα «κατορθώματα» ηρώων και αντιηρώων και ο αποσπασματικός χαρακτήρας της αφήγησης παραπέμπουν, σκεφτόμαστε, στο έπος. Ένα εικονογραφικό έπος σε ασπρόμαυρα καρέ."
– Λαμπρινή Κουζέλη, Το Βήμα"ο Soloúp κάνει κάτι πολύ παραπάνω από το να ξεδιπλώσει μια συναρπαστική ιστορία: μας μαθαίνει πώς να σκεφτόμαστε τον κόσμο και την Ελλάδα με όντως ιστορικούς όρους."
– Βαγγέλης Χατζηβασιλείου, ΑΜΝΑ.gr"...Μπορούμε να υπερηφανευόμαστε πως στην Ελλάδα έχουμε άξιους δημιουργούς graphic novel. O επαγγελματίας σκιτσογράφος Solοúp (κατά κόσμον Αντώνης Νικολόπουλος) μετά το άκρως επιτυχημένο graphic novel _Aϊβαλί_ και τον _Συλλέκτη_, επανέρχεται με το _21: η μάχη της πλατείας_ όπου τα 200 χρόνια από την Επανάσταση του 1821 έρχονται να ερμηνευτούν όχι με τη μακρινή και -πολλές φορές- στείρα ιστορική συνθήκη που γέννησε τον αγώνα των Ελλήνων, αλλά να συνδιαλέγουν με το σήμερα."
– Διονύσης Μαρίνος, Andro"...Ένα σπονδυλωτό graphic novel που θα έπρεπε να διδάσκεται στα σχολεία. Τι ωραίος τρόπος αλήθεια να μάθουν τα παιδιά για την Επανάσταση του 1821. Και το πιο σημαντικό: κλείνοντας το βιβλίο θες να ανοίξεις δεκάδες άλλα για να εντρυφήσεις περισσότερο στο σπουδαίο αυτό γεγονός. Ένα βιβλίο που δεν θα πρέπει να λείπει από καμιά βιβλιοθήκη."
– Νίκος Γρηγοριάδης, Proust & Kraken"...Το _21: Η μάχη της πλατείας_ είναι μια σπουδαία δουλειά που θα μνημονεύεται. Μπορεί να διαβαστεί το ίδιο ευχάριστα από τον έφηβο που θέλει ένα κόμικ για την Ελληνική Επανάσταση, όσο και από τον απαιτητικό αναγνώστη που αρέσκεται στις πολυσέλιδες ιστορικές μελέτες. Η αναγνωστική απόλαυση είναι μεγάλη, όσο μεγάλο σε όγκο, αλλά και σε καλλιτεχνική δημιουργία, είναι αυτό το σπουδαίο βιβλίο."
– Σιδέρης Ντιούδης, Diastixo.gr"...Για άλλη μια φορά έρχεται στο προσκήνιο ένα graphic novel μόνο που αυτή τη φορά δεν είναι απλώς αξιόλογο, αλλά απλώς μνημειώδες."
– Χριστίνα Λιναρδάκη, στίγμαΛόγου"Μια συγκλονιστική δουλειά που συνδέει την ιστορία μας με το σήμερα· θα μπορούσε και θα έπρεπε να βρίσκεται σε κάθε βιβλιοθήκη."
– Άθως Δημουλάς, Περιοδικό Κ
Soloúp
Ο Soloúp είναι πολιτικός γελοιογράφος (Το Ποντίκι, περιοδικό δρόμου Σχεδία, παλαιότερα Το Βήμα, Goal news κ.ά.) και δημιουργός κόμικς (Βαβέλ, Γαλέρα κ.ά.). Έχει σπουδάσει Πολιτικές Επιστήμες στο Πάντειο Πανεπιστήμιο, είναι διδάκτωρ του Πανεπιστημίου Αιγαίου (Τμήμα Πολιτισμικής Τεχνολογίας και Επικοινωνίας), ενώ η μεταδιδακτορική του έρευνα στο ίδιο πανεπιστήμιο συνδέεται με την επαναφήγηση της Ιστορίας μέσα από τα κόμικς.
Η εργασία του, Τα ελληνικά comics (Τόπος, 2012), έργο αναφοράς για το συγκεκριμένο ερευνητικό πεδίο, μελετά την εξέλιξη της Ένατης Τέχνης στην Ελλάδα από τη Μεταπολίτευση μέχρι και περίπου το 2010. Η πιο πρόσφατη μελέτη, Comics & Graphic novels με οδηγό το Αϊβαλί (Διόπτρα, 2025), που δημιουργήθηκε σε συνεργασία με την Ευαγγελία Μουλά, επικεντρώνεται στην αξιοποίηση των κόμικς στην εκπαίδευση. Διδάσκει γελοιογραφία και κόμικς στο πρόγραμμα e-learning του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, ενώ οργανώνει κύκλους εργαστηρίων κόμικς σε συνεργασία με δομές πολιτισμού όπως το Μουσείο Μπενάκη και το Ίδρυμα Αικατερίνης Λασκαρίδη.
Μέχρι σήμερα, έχει κυκλοφορήσει 14 συλλογές με γελοιογραφίες και κόμικς και τα graphic novels Αϊβαλί (Κέδρος, 2014/ Διόπτρα, 2025) –μεταφρασμένο σε αγγλικά, γαλλικά, τουρκικά και ισπανικά–, Συλλέκτης: Έξι διηγήματα για έναν κακό λύκο (Ίκαρος, 2018), 21: H μάχη της πλατείας (Ίκαρος, 2021) –το οποίο συνδέθηκε με ένα ευρύτερο πρόγραμμα έρευνας του ΕΛ.ΙΔ.Ε.Κ. σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο Αιγαίου και το Εθνικό Ιστορικό Μουσείο– και ΖΟRΜΠΑΣ: πράσινη πέτρα ωραιοτάτη (Διόπτρα, 2023), βασισμένο στο έργο Βίος και πολιτεία του Αλέξη Ζορμπά του Νίκου Καζαντζάκη.
Με αφορμή τα graphic novels Αϊβαλί και Συλλέκτης έχουν πραγματοποιηθεί δύο μεγάλες εκθέσεις στο Μουσείο Μπενάκη της οδού Πειραιώς (το 2015 και το 2019, αντίστοιχα), ενώ το graphic novel 21: Η μάχη της πλατείας αποτέλεσε την αφορμή για τη μεγαλύτερη σε χρονική διάρκεια έκθεση κόμικς στην Ελλάδα (2021-2022) και μάλιστα διπλή, στο Εθνικό Ιστορικό Μουσείο (μέγαρο Παλαιάς Βουλής) και, παράλληλα, στο Μουσείο Teriade στη Λέσβο.
Δουλειά του έχει παρουσιαστεί στην Ευρώπη, στις ΗΠΑ και τον Καναδά.