Μοντεβιδέο
-ΒΡΑΧΕΙΑ ΛΙΣΤΑ ΒΡΑΒΕΙΟΥ ΛΕΑ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΗΣ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ 2024
-ΒΡΑΧΕΙΑ ΛΙΣΤΑ ΤΟΥ ΒΡΑΒΕΙΟΥ THE ATHENS PRIZE FOR LITERATURE 2023 ΤΟΥ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟΥ (ΔΕ)ΚΑΤΑ
«Με τον Ενρίκε Βίλα-Μάτας πρέπει απλώς ν’ αφεθείς, διότι βρίσκεσαι στα χέρια ενός δεξιοτέχνη».
―Πολ Όστερ
-ΒΡΑΧΕΙΑ ΛΙΣΤΑ ΤΟΥ ΒΡΑΒΕΙΟΥ THE ATHENS PRIZE FOR LITERATURE 2023 ΤΟΥ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟΥ (ΔΕ)ΚΑΤΑ
«Με τον Ενρίκε Βίλα-Μάτας πρέπει απλώς ν’ αφεθείς, διότι βρίσκεσαι στα χέρια ενός δεξιοτέχνη».
―Πολ Όστερ
Μήπως η ζωή είναι αυτό που μας συμβαίνει επειδή έχουμε λογοτεχνία; Εν μέσω μιας περιόδου προσωπικής και λογοτεχνικής μεταμόρφωσης, ο αφηγητής αρχίζει να παρατηρεί σημάδια σε πόρτες και κυρίως σε διαδοχικά δωμάτια. Τα σημάδια αυτά, μέσα από ένα χαμένο μονοπάτι που συνδέει το Παρίσι με το Κασκάις, το Μοντεβιδέο, το Ρέικαβικ, το Σαν Γκάλεν και την Μπογκοτά, τον επαναφέρουν σιγά σιγά στη συγγραφή, στην επιθυμία να καταγράψει κάποιες εμπειρίες, που του ζητούν τουλάχιστον φωνάζοντας να τις διηγηθεί επειγόντως.
Λέει κάποιος στον αφηγητή: «Τον τελευταίο καιρό έχεις γίνει συγγραφέας στον οποίο τα πράγματα του συμβαίνουν στ’ αλήθεια. Μακάρι να καταλάβεις ότι η μοίρα σου είναι η μοίρα ενός ανθρώπου που θα έπρεπε πια να θέλει ν’ ανυψωθεί, ν’ αναγεννηθεί, να ξαναϋπάρξει. Σου επαναλαμβάνω: ν’ ανυψωθεί. Η μοίρα σου βρίσκεται στα χέρια σου,
είναι το κλειδί του νέου δωματίου».
Το Μοντεβιδέο είναι μια αληθινή μυθοπλασία, ένα πόνημα για την ασάφεια του κόσμου ως χαρακτηριστικό γνώρισμα της εποχής μας, ένα μυθιστόρημα μέσα από το οποίο ο συγγραφέας ανακαλύπτει τον τρόπο για να ξαναβαφτίσει τα πράγματα, όταν φαίνεται πως όλα έχουν ειπωθεί. Αυτό είναι σχεδόν άθλος, αν λάβει κανείς υπ’ όψιν του ότι ο πυρήνας του έργου του Βίλα-Μάτας είναι ο νεωτερισμός στο μυθιστόρημα.
[Διαβάστε όσα μας έγραψε στο blog μας η Νάννα Παπανικολάου για τη μετάφραση του βιβλίου.](https://ikarosbooks.gr/blog/nanna-papanikolaou-metafrazontas-to-montevideo-tou-enrique-vila-matas)
Λέει κάποιος στον αφηγητή: «Τον τελευταίο καιρό έχεις γίνει συγγραφέας στον οποίο τα πράγματα του συμβαίνουν στ’ αλήθεια. Μακάρι να καταλάβεις ότι η μοίρα σου είναι η μοίρα ενός ανθρώπου που θα έπρεπε πια να θέλει ν’ ανυψωθεί, ν’ αναγεννηθεί, να ξαναϋπάρξει. Σου επαναλαμβάνω: ν’ ανυψωθεί. Η μοίρα σου βρίσκεται στα χέρια σου,
είναι το κλειδί του νέου δωματίου».
Το Μοντεβιδέο είναι μια αληθινή μυθοπλασία, ένα πόνημα για την ασάφεια του κόσμου ως χαρακτηριστικό γνώρισμα της εποχής μας, ένα μυθιστόρημα μέσα από το οποίο ο συγγραφέας ανακαλύπτει τον τρόπο για να ξαναβαφτίσει τα πράγματα, όταν φαίνεται πως όλα έχουν ειπωθεί. Αυτό είναι σχεδόν άθλος, αν λάβει κανείς υπ’ όψιν του ότι ο πυρήνας του έργου του Βίλα-Μάτας είναι ο νεωτερισμός στο μυθιστόρημα.
[Διαβάστε όσα μας έγραψε στο blog μας η Νάννα Παπανικολάου για τη μετάφραση του βιβλίου.](https://ikarosbooks.gr/blog/nanna-papanikolaou-metafrazontas-to-montevideo-tou-enrique-vila-matas)
- Σελίδες: 272
- ISBN: 978-960-572-599-0
- Έκδοση: 2023
- Ημερομηνία έκδοσης: 10/07/2023
- Διαστάσεις: 13.3 x 20.5 εκ.
- Κατηγορίες: Βιβλία, Ξένη Πεζογραφία
"Μια από τις καλύτερες στοχαστικές στιγμές του Βίλα-Μάτας που συντάσσει ένα λογοτεχνικό οδηγό με πλούσιες αναγνωστικές συντεταγμένες. Πρόκειται για μια ασπόνδυλη αφήγηση χωρίς αξιοσημείωτη πλοκή. Άλλωστε όπως λέει κι ο ίδιος, στα επαναστατικά βιβλία της λογοτεχνίας την πλοκή μπορείς να την συνοψίσεις σε τρεις αράδες. Το _Μοντεβιδέο_ είναι περισσότερο ένα αντι-μυθιστόρημα που σκοπό έχει να αποδομήσει το ίδιο το μυθιστόρημα."
– Δημήτρης Στεφανάκης, Literature.gr"...Η γραφή του Βίλα-Μάτας είναι μια συνεχής ροή στοχασμού, μοιάζει με ένα αινιγματικό παιχνίδι που δεν έχει τέλος διότι ο ίδιος ο συγγραφέας θέτει στον εαυτό του συνεχείς προκλήσεις για το μέλλον μην αφήνοντας περιθώρια για δημιουργικό εφησυχασμό. Ο αναγνώστης μόνο κερδισμένος βγαίνει από αυτή την ακατάπαυστη διαδικασία κατά την οποία ένας συγγραφέας, όχι κάποιος τυχαίος, αλλά ένας συγγραφέας του βεληνεκούς του Βίλα-Μάτας δεν γαληνεύει ποτέ, συνεχίζει να προβληματίζεται εφαρμόζοντας εκείνο που είχε δηλώσει ο Φλωμπέρ πως διαβάζω για να ζω και άρα γράφω για να ζω σε μια μικρή προσπάθεια παραλλαγής."
– Γιάννης Αντωνιάδης, Culture Now"Εγκεφαλικός και πάντα ανήσυχος, ο Ενρίκε Βίλα Μάτας μοιάζει να θέλει να δείξει με αυτό το βιβλίο πως ακόμα κι αν όλα έχουν ειπωθεί, δεν στερεύουν οι τρόποι για να τα ξαναπούμε, να διηγηθούμε παλιές ιστορίες με νέα εκφραστικά μέσα."
– Αναστασία Καμβύση, Marie Claire"μια διακειμενική απόπειρα αναζήτησης της ανύπαρκτης, «ουτοπικής» αφήγησης, σε ένα λογοτεχνικό τοπίο που επιβιώνει της υπαρξιακής ακύρωσης. Όμως, παρά την απουσία ορθολογικής σύνδεσης ανάμεσα στα τεκταινόμενα, ένας έντονος ψυχαναλυτικός ειρμός και έντονο σασπένς διατρέχουν το μυθιστόρημα..."
– Νίκος Ξένιος, Book Press"…διαβάζοντας τα έργα του από τις εκδόσεις Ίκαρος καταλαβαίνεις γιατί ο Βίλα-Μάτας κρατάει ψηλά την παντιέρα της ισπανόφωνης λογοτεχνίας, συναρμόζοντας τις συμβολικές αρχές της αφήγησης με μια περίτεχνη και άκρως πρωτότυπη γλώσσα. […] Εσκεμμένη, επομένως, η απουσία κλειστής πλοκής, με τον Μάτας να μετατρέπεται σε ιδανικό ποιητή και παράδοξο νοηματοδότη όλων αυτών των ταξιδιών και των νοερών περασμάτων."
– Τίνα Μανδηλαρά, LIFO"Ο συγγραφέας ανοίγει διάλογο με τη λογοτεχνία περιδιαβαίνοντας αγαπημένες του πόλεις πριν καταλήξει στο λατρεμένο Παρίσι. Με όπλο στη συγγραφική του φαρέτρα το χιούμορ και τον φιλοσοφικό στοχασμό καταφέρνει να μας δώσει ένα υπέροχο βιβλίο που γλυκοκοιτάζει τη λίστα των καλύτερων των τελευταίων ετών που κυκλοφόρησαν στην Ευρώπη."
– Σπύρος Σμυρνής, In2life"Οι ενδοκειμενικές αναφορές σε άλλους συγγραφείς όπως ο Ταμπούκι, ο Μέλβιλ, ο Μπολάνιο δίνουν την ευκαιρία στον Vila- Matas να εκθέσει τις απόψεις του ενώ παρασύρουν τον αναγνώστη σε μια ανάγνωση όπου η πλοκή περιορίζεται και φανερώνεται η σημασία του κλειδιού κάθε πόρτας, που δεν είναι άλλη από την μεταφορά σ’ ένα διαφορετικό λογοτεχνικό τόπο."
– Αναστασία Τσουκαλά, Από τις 4 στις 5"Τα κείμενα του Ενρίκε Βίλα-Μάτας συνθέτουν μια υβριδική λογοτεχνία, με στοιχεία μυθοπλασίας, δοκιμίου και όχι μόνο, αλλά και με έντονα στοιχεία αυτοβιογραφικά (ή μήπως μυθοπλαστικά που υποδύονται τα βιογραφικά; ή μήπως το αντίστροφο;). […] έτσι, ο πολυβραβευμένος και ξεχωριστός αυτός στιλίστας, γράφει μια λογοτεχνία απαιτητική ίσως για τον αναγνώστη και την αναγνώστρια, αλλά πάντα γοητευτική και ιδιαίτερη."
– Κώστας Αθανασίου, Εποχή
"Το _Μοντεβιδέο_, το πλέον πρόσφατο βιβλίο του Ενρίκε Βίλα-Μάτας δεν θα μπορούσε να λείπει από τη συγκεκριμένη αναγνωστική σύνοψη της χρονιάς. Χαρακτηριστικό και απολαυστικό δείγμα της γραφής του Ισπανού συγγραφέα, που τοποθετεί στον πυρήνα του μυθιστορήματος ένα διήγημα του Κορτάσαρ και δεν διστάζει να φανερώσει τις εμμονές και τα πάθη του, να αναμετρηθεί μαζί τους και, έτσι παίζοντας το λογοτεχνικό παιχνίδι με την προσήλωση παιδιού να επιφέρει καίριο πλήγμα στην διάχυτη πλήξη και την περιρρέουσα σοβαροφάνεια."
– Γιάννης Καλογερόπουλος, Η εφημερίδα των Συντακτών
"Το _Μοντεβιδέο_ είναι χαρακτηριστικό δείγμα γραφής ενός σπουδαίου συγγραφέα που δεν διστάζει να φανερώσει τις εμμονές και τα πάθη του, αναμετράται μαζί τους και, έτσι, παίζοντας το λογοτεχνικό παιχνίδι με την προσήλωση παιδιού, επιφέρει καίριο πλήγμα στην πλήξη και τη σοβαροφάνεια."
– Γιάννης Καλογερόπουλος, Η εφημερίδα των Συντακτών"Ο Βίλα-Μάτας οικοδομεί ένα ακόμα συναρπαστικό μυθιστόρημα όπου η πλοκή είναι η ίδια η λογοτεχνία, ο κόσμος των συγγραφέων όπως ο Χούλιο Κορτάσαρ, τον οποίο και τοποθετεί στο επίκεντρο της ιστορίας που μας αφηγείται."
– Γιάννης Αντωνιάδης, Book Feed"Ένα πολυδαίδαλο λογοτεχνικό παιχνίδι, εγκεφαλικό και ταυτόχρονα σαγηνευτικό. Ένας συνεχής λαβύρινθος για τη γραφή και τη ζωή μέσα από την πένα του διακεκριμένου συγγραφέα, την οποία η μεταφράστρια αποδίδει με σεβασμό στη διαρκή διακειμενικότητα και το παιγνιώδες ύφος του απαιτητικού αυτού κειμένου."
– Επιτροπή βραβείου λογοτεχνικής μετάφρασης ΛΕΑ"Σαρκαστικός και πνευματώδης, δαιμόνιος στις αφηγηματικές συσπειρώσεις και περιελίξεις, ο Βίλα-Μάτας συνθέτει ένα μαεστρικό αμάλγαμα διακειμενικότητας και αυτομυθοπλασίας. Το αθέατο θέμα που καταδιώκει τον ήρωά του δεν είναι παρά οι λερναίες εκβλαστήσεις της συγγραφικής του ματαιοδοξίας. Ο τυραννισμένος του συγγραφικός νους, συνθλίβεται ανάμεσα σε δύο ανυπότακτους αντιπάλους, την εξουσία της φαντασίας και τη βία της κυριολεξίας."
– Λίνα Πανταλέων, Literature"Είναι τέτοια η άνεση αφήγησης, η αμφιθυμία, η ελευθεριακή φαντασία, το χιούμορ, ο αυτοσαρκασμός, το διαρκές παιγνίδι των λέξεων και των νοημάτων αλλά πάνω από όλα η φανατική αγάπη για την Λογοτεχνία που καθιστούν το _Μοντεβιδέο_ παρ’ όλη την όποια δυσκολία του ένα από τα πιο σημαντικά έργα των τελευταίων χρόνων, «όταν φαίνεται πως όλα έχουν ειπωθεί»."
– Αντώνης Ν. Φράγκος, Ο αναγνώστηςEnrique Vila-Matas
O Enrique Vila-Matas (Ενρίκε Βίλα-Μάτας) γεννήθηκε στη Βαρκελώνη το 1948. Σπούδασε δίκαιο και δημοσιογραφία, και στα νιάτα του ασχολήθηκε με τον κινηματογράφο. Το συγγραφικό του έργο αποτελεί μια διαρκή πρόκληση στις ταξινομήσεις που συνηθίζονται τόσο πολύ στη λογοτεχνία. Στα βιβλία του δεν υπάρχουν όρια μεταξύ μυθοπλασίας, δοκιμίου και βιογραφίας. Είναι μια «καλλιτεχνική κατασκευή» σε συνεχή εξέλιξη, στην οποία συρρέουν τα βιώματά του, οι περιπέτειές του ως αναγνώστη και ως συγγραφέα, καθώς και μια προκλητική και παιχνιδιάρικη διάθεση. Όλ’ αυτά έχουν αποτέλεσμα μια αφήγηση μεταλογοτεχνική και τολμηρή. Ο Vila-Matas επιτρέπει στο γράψιμό του τη μεγαλύτερη δυνατή ελευθερία και το βάζει σε περιπέτειες. Όπως λέει ο Θερβάντες: «Για την ελευθερία, Σάντσο, όπως και για την τιμή, πρέπει να διακινδυνεύει ο άνθρωπος τη ζωή του».
