Πριγκίπισσα Άννα

Ο Πρέσβης και συγγραφέας Βασίλης Παπαδόπουλος παρουσιάζει στο δοκίμιο αυτό τον Γιώργο Σεφέρη από μια πρωτότυπη σκοπιά, δίνοντας έμφαση στον διπλωμάτη Σεφέρη και στον τρόπο που η καριέρα του επηρέασε τη λογοτεχνική του δημιουργία. Αρχικά αναφέρεται με απλό και εύληπτο τρόπο στην ποίησή του, ενώ στη συνέχεια στην υπηρεσιακή του πλευρά, στη δύσκολη σχέση του με το Υπουργείο Εξωτερικών και τους πολιτικούς, με τα μόνιμα παράπονά του, όπως ότι η διπλωματική καριέρα δεν του επέτρεπε να ασχοληθεί επαρκώς με την ποίηση. Κατόπιν, αντίθετα, εξετάζει με ποιο τρόπο το επάγγελμά του τον βοήθησε στην ποιητική δημιουργία και κάνει αναφορά και σε άλλους διπλωματικούς-λογοτέχνες, επτά από τους οποίους έχουν τιμηθεί με βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας, όπως ο Pablo Neruda (Χιλή) και ο Saint-John Perse (Γαλλία). Ανιχνεύει επίσης στα ποιήματα του Σεφέρη το αποτύπωμα και την επίδραση της διπλωματικής του καριέρας, στις δύσκολες εποχές που έζησε. Τέλος αναλύει την υπηρεσιακή γλώσσα του Σεφέρη σε σχέση με την ποιητική του γλώσσα και παραθέτει αποχαρακτηρισμένα έγγραφα και τηλεγραφήματά του, από όλες τις θέσεις που υπηρέτησε ως διπλωμάτης, μετά από έρευνα στο ιστορικό Αρχείο του -Υπουργείου Εξωτερικών. Εντοπίζονται οι διαφορές και τα κοινά σημεία της γλώσσας και του ύφους του, που παραμένουν και στις δύο περιπτώσεις λιτά, δωρικά και περιεκτικά. Σεφερικά.

Μια σειρά δοκιμίων για το αποτύπωμα που άφησε ο ελληνικός πολιτισμός σε οικουμενικό επίπεδο, ιδίως μέσα από τη λογοτεχνία, τη γλώσσα και τα κορυφαία δημιουργήματα που γράφτηκαν στα Ελληνικά, αλλάζοντας την εξέλιξη του κόσμου. Η συγκεκριμένη μελέτη επικεντρώνεται κυρίως στην ποίηση, που χαρακτηρίζει διαχρονικά την ελληνική πνευματική δημιουργία αλλά παράλληλα διερευνά και άλλες ατραπούς: ιστορική συνέχεια, ζητήματα αισθητικής, πολιτισμικές αλληλεπιδράσεις, μεγάλες λογοτεχνικές μορφές, θέματα πολιτικής ορθότητας, θεμελιώσεις ταυτότητας κ.α. Με ενδελεχείς γνώσεις, πολύχρονη σπουδή και γλώσσα απλή και απτή που τιμά το αντικείμενο μελέτης και τους πρωτεργάτες του, η συλλογή δίνει την ευκαιρία στους αναγνώστες να ανακαλύψουν την επικράτεια του ελληνικού ποιητικού λόγου μέσα από τις θαυμαστές του ιδιαιτερότητες και κάποιες από τις σημαντικότερες φωνές του μέσα στο χρόνο (Κορνάρος, Σολωμός, Καβάφης, Σεφέρης, Εγγονόπουλος κ.α.).

Αδελφή του Βουλγαροκτόνου, πριγκίπισσα γεννημένη στην πορφύρα της Κωνσταντινούπολης, η Άννα αναγκάζεται να παντρευτεί τον ηγεμόνα του Κιέβου Βλαδίμηρο, υπό τον όρο να βαπτιστούν ορθόδοξοι χριστιανοί όλοι οι υπήκοοί του. Ένας ταπεινός γραμματικός του παλατιού, ερωτευμένος με την πριγκίπισσα, την ακολουθεί στη Χερσώνα της Κριμαίας και κατόπιν στη νέα της πατρίδα. Στα γεράματά του αναπολεί τη μεγάλη περιπέτεια που έζησαν μαζί, από τις πολυτέλειες και τις δολοπλοκίες της βυζαντινής Αυλής μέχρι τη ζωή στο φτωχό και παγωμένο Κίεβο. Πώς αντιμετώπισαν τις αντιδράσεις των ισχυρών στους πειρασμούς και στους κινδύνους της εξουσίας και πώς αφοσιώθηκαν στην προσπάθεια μεταλαμπάδευσης του βυζαντινού πολιτισμού σε Βαράγγους και Σλάβους στην Ανατολική Ευρώπη. Ένα ιστορικό μυθιστόρημα για την εξουσία, την πολιτική, τον έρωτα, την κοινή φύση των ανθρώπων, αλλά και για τη μακρινή αρχή μιας πολιτισμικής μεταμόρφωσης που καθόρισε την ταυτότητα των Ρώσων, των Ουκρανών και των Λευκορώσων μέχρι σήμερα.