News

This post is only available in Greek.Tης Ελένης Μπίστικα, ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ 16/05/2012 Zωγραφιές για παιδιά και μεγάλους με αγνή παιδική καρδιά από τον Aλέξη Kυριτσόπουλο και ποίηση Γιώργου Σεφέρη – ένα τρυφερό παραμύθι από τις εκδόσεις Iκαρος και Mουσείο Mπενάκη ήρθε στο δημοσιογραφικό γραφείο να μας δείξει πώς μπορεί λίγο ακόμα να σηκωθούμε λίγο ψηλότερα...Kαι αν το ’χουμε ανάγκη αυτόν τον καιρό που όλα είναι ρευστά και ο χρόνος μοιάζει να στάθηκε σ’ ένα «σήμερα» χωρίς «αύριο». Mε αγαπημένα και δημιουργικά πρόσωπα να φεύγουν κι όσοι μένουμε να προσπαθούμε να διατηρήσουμε τη λογική και την ψυχραιμία μας – και τα δύο δύσκολα...Eνας ζωγράφος-ποιητής, ο Aλέξης Kυριτσόπουλος ζωγράφισε με εικόνες και λέξεις «ένα παραμύθι εμπνευσμένο από τα ποιήματα του Γιώργου Σεφέρη».Aποτέλεσμα, ένα βιβλίο-κόσμημα που μπορεί να διώξει τη συννεφιά και να πετάξει τον αετό των παιδικών μας ξένοιαστων χρόνων, με «Λίγο Aκόμα» προσπάθεια λίγο ψηλότερα.Tο εξώφυλλο δείχνει τον τρόπο – αλληλοβοήθεια, συνεργασία, επιμονή και ο αετός, έστω και χωρίς καλούμπα, με τον αέρα της συντροφικότητας ανεβαίνει ψηλά...«Mια φορά κι ένα καιρό» παππούς κι εγγονός σ’ ένα βαρκάκι με διπλωμένο το πανί, αρχίζουν να ξετυλίγουν το παραμύθι που έχει μέσα και μια γοργόνα στο πέλαγος, και θαλασσινές σπηλιές, αλλά κι ένα ναυάγιο, όπως στον βυθό της Kαλντέρας. Tο ταξίδι συνεχίζεται ώσπου στον κήπο του παππού μέσα στα αγριολούλουδα και στα πράσινα χορτάρια της άνοιξης ο εγγονός ανακαλύπτει το μυστικό της φιλίας, που διαρκεί για πάντα, ακόμη κι όταν το παραμύθι τελειώνει. O Aλέξης Kυριτσόπουλος το αφιερώνει «στη Zωή και στην Aναστασία».

This post is only available in Greek.Στο χωριό της Σύμης, 500 ανηφορικά σκαλιά μακριά από τον Γιαλό, υπάρχει κρυμμένο μέσα στα στενάκια ένα καφέ, η Ελιά. Η Janine και η Tina, ιδιοκτήτριες, ήρθαν στην Σύμη πριν από 13 χρόνια και αποφάσισαν να εγκατασταθούν στο νησί. Η Ελιά (ή Olive Tree για τους επισκέπτες) είναι κάτι παραπάνω από ένα απλό καφέ. Διοργανώνει ξεναγήσεις, εκδρομές, φωτογραφικούς περίπατους, ενώ προσφέρει και πολλές υπηρεσίες γύρω από την εστίαση όπως catering, γλυκά και τούρτες για ειδικές περιπτώσεις. Αυτό που εμένα μου έκανε εντύπωση όμως, είναι τα βιβλία. Ο χώρος είναι πολύ φροντισμένος και ζεστός - σε αντίθεση με τα περισσότερα τουριστικά καφέ στα νησιά. Σε κάθε γωνιά, υπάρχουν βιβλία - πολλά βιβλία. "Εδώ κρατάω τα αγαπημένα μου βιβλία μαγειρικής" μου λέει η Janine καθώς τα περιεργάζομαι και βλέπω χαρτάκια και τσακισμένες σελίδες στις αγαπημένες της συνταγές. Δίπλα, μια τουρίστρια από την Αγγλία χρησιμοποιεί το laptop που υπάρχει για το κοινό για να γράψει στους δικούς της.Δίπλα στον καναπέ που καθόμαστε, υπάρχει μια βιβλιοθήκη γεμάτη παιδικά βιβλία, τα περισσότερα αγγλικά. Από επαγγελματική διαστροφή αρχίζω και τα κατεβάζω ένα ένα, ενώ η Janine μας λέει με χιούμορ ότι αν θέλουμε μπορούμε να παίξουμε με τα Lego που υπάρχουν σε ένα τεράστιο κουβά. "Έχω παιδιά και ξέρω πως είναι να τα έχεις μαζί σου την ώρα που προσπαθείς να πιεις καφέ." Κάτω από τις στίβες βιβλία, υπάρχουν τετράδια και χρωματιστοί μαρκαδόροι για επίδοξους Πικάσο. Ανάμεσα στα βιβλία, βρίσκω με μεγάλη χαρά και τρία-τέσσερα του Axel Scheffler, του οποίου βιβλία έχουμε ήδη κυκλοφορήσει στον Ίκαρο. Ένα κέηκ σοκολάτας αργότερα, αποχαιρετούμε την Janine και κατηφορίζουμε τα φαρδιά σκαλοπάτια της Καλής Στράτας και σκέφτομαι: Γιατί να μην βλέπεις πιο συχνά βιβλία σε τέτοια μαγαζιά; Είναι θέμα ιδιοκτήτη; Θέμα κουλτούρας; Φτάνοντας στο Γιαλό, περνώντας μπροστά από τις ταβέρνες, μετράω ενυδρεία...ΝΑ

This post is only available in Greek.Του Νίκου Βατόπουλου, ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ 28/04/2012 Μία βιογραφία που διαβάζεται ευχάριστα και που προσφέρει πλήθος πληροφοριών αλλά και ερεθίσματα για περαιτέρω ανάγνωση, είναι το εγχείρημα του ακαδημαϊκού Κωνσταντίνου Σβολόπουλου, ο οποίος παρέδωσε στην ελληνική γλώσσα την εργασία του για τον Κωνσταντίνο Καραμανλή. Αποτελεί μεγίστη πρόκληση να καταθέσει κανείς μία πολιτική βιογραφία για έναν άνδρα του πολιτικού αναστήματος του Κ. Καραμανλή σε μόνο 250 σελίδες, αλλά ακριβώς αυτή η πυκνότητα του λόγου προσδίδει στην ανάγνωση σφρίγος και ένταση.Είναι μια κλασική βιογραφία, που αρχίζει δηλαδή από τη γέννηση και τελειώνει με τον θάνατο. Αν κάτι χαρακτηρίζει πρωτίστως το εγχείρημα του ιστορικού Κωνσταντίνου Σβολόπουλου είναι η υιοθέτηση της επιστημονικής μεθοδολογίας, που αποκλείει τη διαμεσολάβηση της εκ των υστέρων γνώσεως και εμμένει στην αφήγηση του ιστορικού χρόνου.Βεβαίως, ο Κωνσταντίνος Σβολόπουλος είναι ένας άνθρωπος που είχε προσωπική γνωριμία με τον Καραμανλή και ο ίδιος είναι ο ιδρυτής και έκτοτε γεν. διευθυντής του Ιδρύματος Κων. Καραμανλής. Ο αναγνώστης μπορεί να ανιχνεύσει μέσα από τις γραμμές μια ορισμένη «θερμοκρασία» οικειότητας με τον άνθρωπο και κατανόησης του περιβάλλοντος. Ωστόσο, δεν μπορεί να πει κάποιος ότι υπάρχει υποκειμενισμός. Αυτό που έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον είναι η έμφαση που δίνει ο Κ. Σβολόπουλος στον ευρύτερο περίγυρο.Μου άρεσαν ιδιαίτερα οι πολλές αναφορές στο μακεδονικό ζήτημα, που έχει να κάνει και με τα παιδικά βιώματα του Καραμανλή (ας μην ξεχνάμε ότι όταν γεννήθηκε, το 1907, η Μακεδονία ανήκε ακόμη στην Οθωμανική Αυτοκρατορία), τα πρώτα χρόνια στη Αθήνα της δεκαετίας του ’30 ως νεαρός δικηγόρος, η ανάλυση του χαρακτήρα του, ο ασκητισμός και η εμμονή στα ιδανικά, η ανάγκη της προσφοράς, η πίστη στην πολιτική σταθερότητα και η φιλοδοξία στη δεκαετία του 1950 να ανελκύσει την Ελλάδα από το φάσμα της υπανάπτυξης και να την προσδέσει στη Δυτική Ευρώπη.Η αφήγηση φθάνει ώς το τέλος. Είναι ενδιαφέρον το ότι ο Κ. Σβολόπουλος δίνει έμφαση στη μελέτη που έκανε ο Καραμανλής στους αρχαίους Ελληνες, από τους οποίους επηρεάστηκε σε βασικά ζητήματα πολιτικής φιλοσοφίας. Αυτό συνέβη κυρίως μετά το 1963 και τα χρόνια στο Παρίσι. Ο Καραμανλής πίστευε ότι η Ελλάδα μπορεί να μην μπορούσε να συγκριθεί με τις πλούσιες χώρες ως οικονομικό μέγεθος, αλλά με τον πολιτισμό της ήταν απολύτως ανταγωνιστική. Είναι ενδεικτικό ότι στην πρώτη περίοδο Καραμανλή ανατέθηκε στον Πικιώνη η διαμόρφωση του χώρου γύρω από την Ακρόπολη. Η μεταπολίτευση, η ένταξη στην τότε ΕΟΚ και η περίοδος της προεδρίας αναλύονται επίσης καθώς και οι σχέσεις με τον Α. Παπανδρέου. Μόνο να κερδίσει έχει κανείς από αυτό το ανάγνωσμα.Κωνσταντίνος Σβολόπουλος, «Καραμανλής, 1907–1998. Μια πολιτική βιογραφία» 

This post is only available in Greek.Της Μικέλας Χαρτουλάρη, Βιβλιοδρόμιο 7/4/2012«Αντί να μαντρώσουν όλους αυτούς τους ανθρώπους σε στρατόπεδα συγκέντρωσης, θα άξιζε να ξοδέψουν εργατοώρες για να δουν πώς θαΟ Δημήτρης Νόλλας διαφωνεί κάθετα, όπως μου έλεγε, με το σχέδιο της κυβέρνησης για τα κέντρα κράτησης μεταναστών. Είναι από τους πρώτους νεοέλληνες συγγραφείς που έδωσε πρωταγωνιστικό ρόλο στα διηγήματα και στα μυθιστορήματά του σ' αυτούς τους «άλλους» οι οποίοι είκοσι χρόνια τώρα εισρέουν στη χώρα μας, για να σωθούν και να σώσουν τους δικούς τους που έχουν παραμείνει πέρα από τη Μουργκάνα ή στα βάθη της Ασίας και της Αφρικής. Η ματιά του φέρει το αποτύπωμα της χριστιανικής αγάπης, ωστόσο η προσέγγισή του δεν είναι ρομαντική ούτε αφελής. Διότι γνωρίζει ο Νόλλας πόσο σύνθετο είναι το ζήτημα των σχέσεων μεταξύ των νεοελλήνων και των ξένων, αλλά γνωρίζει και πώς αντιμετωπίστηκε το ζήτημα σε προηγούμενες φάσεις της ελληνικής ιστορίας («ανέκαθεν αφομοιώναμε τα στίφη από την Ανατολή»). Κι έχει δει πως μπορούν να λειτουργήσουν οι πολυεθνοτικές κοινωνίες στη Δύση. Γι' αυτό ποτέ δεν χρησιμοποιεί τον όρο «λαθρομετανάστες».μπορέσουν να τους αφομοιώσουν. Η μόνη λύση για το μεταναστευτικό είναι να τους δοθεί η υπηκοότητα. Εχουν περισσότερες πιθανότητες να γίνουν πραγματικοί Ελληνες οι ξένοι, παρά διάφοροι επιτήδειοι της πολιτικής, που μιλούν ελληνικά».Είναι λοιπόν ιδιαίτερα επίκαιρο το καινούργιο του βιβλίο με δέκα διηγήματα της τελευταίας οκταετίας και τίτλο «Στον τόπο» (εκδ. Ικαρος), όπου τέσσερις ιστορίες παρουσιάζουν τη δύσκολη συμβίωση ντόπιων και ξένων, που το παλεύουν ενώ η περιρρέουσα ατμόσφαιρα τούς δηλητηριάζει. Η πιο σκληρή, για την «Τιμή των ονείρων», μάς μεταφέρει στο προαύλιο ενός προσωρινού καταυλισμού προσφύγων, εγκατεστημένου σε ένα ρυπαρό κτίσμα δίπλα στη χωματερή, όπου παρακολουθούμε κάτι σαν πρόβα λιντσαρίσματος ενός γυρολόγου. Μορφή ευγενική αλλά τσακισμένη, άπλωνε την πραμάτεια του απ' έξω, φτηνά αρώματα και καλλυντικά που τα πουλούσε βερεσέ, και μονάχα η μικρή Ασμάτ που δεν μπορούσε να αγοράσει τίποτε, τού μιλούσε - πράγμα που παρερμήνευσε ωστόσο η μάνα της. Ετσι, όταν εκείνος τη χάιδεψε στο κεφάλι χαρίζοντάς της κάτι μικρό, ξεχύθηκαν εξαγριωμένοι οι δικοί της και τον σάπισαν στο ξύλο. Ωσπου έφτασαν δυο βαριεστημένοι αστυνομικοί που έσπευσαν να κλείσουν την υπόθεση μεταθέτοντας το ζήτημα στην άδεια του μικροπωλητή... Τα πράγματα δεν είναι μαύρα ή άσπρα, μάς λέει εδώ ο Νόλλας, και μάς καλεί να αναλογιστούμε πώς επιδρούν στις ανθρώπινες σχέσεις η ανέχεια και οι ακρωτηριασμένες ελπίδες.Στις υπόλοιπες ιστορίες του, ο Ρολάντο ή Ρούλης δίνει μάθημα αλληλεγγύης στον Ελληνα που του παραχώρησε ένα συνθεσάιζερ για να παίζει μουσική και να μοιράζονται τις δεκάρες που κερδίζει. Ο Τούρκος δεύτερης γενιάς μεταναστών στη Γερμανία πετά από το παράθυρο τη γερμανίδα γυναίκα του νιώθοντας ταπεινωμένος επειδή τον κεράτωσε. Κι ο σκουρόχρωμος ξένος εργάτης στο νησί αισθάνεται ανίκανος να αποδεχτεί την πρόταση της περιφρονημένης νεαρής χήρας να μείνουν μαζί. Γιατί όλα αυτά; Διότι για να λειτουργήσει μια σύγχρονη κοινωνία πρέπει να αφομοιώσει και ξένα συστήματα αξιών, όμως αυτά δεν είναι ζητήματα που κανονίζονται συνολικά και απρόσωπα, με νόμους... «Οι πολιτικοί όμως ροκανίζουν τον χρόνο προσβλέποντας στα κονδύλια. Αλλά οι τοπικές κοινωνίες θα ανατρέψουν τα σχέδιά τους».Τελικά, αυτό το βιβλίο κρύβει μέσα του απόψεις ιδεολογικές και φιλοσοφικές οι οποίες απαντούν στην εικόνα που δίνει η ελληνική κοινωνία μετά τους Ολυμπιακούς Αγώνες. Στο πρόσφατο διήγημα «Αναπόδραστες συναντήσεις» λ.χ. ο Νόλλας μάς μιλά για τρεις φίλους που ξανασυναντιούνται έπειτα από χρόνια με αφορμή μια παλιά εξαπάτηση, και σημειώνει: «Οταν έχεις ζήσει μια ζωή χωρίς να 'χεις δανείσει ούτε και να 'χεις δανειστεί, μια ζωή χωρίς πάρε-δώσε με τον άλλον, μια ζωή χωρίς αγάπη• όταν δεν το 'μαθες αυτό, πού να μπορέσεις τώρα να φορτωθείς του αλλουνού το βάρος». Στο επίσης καινούργιο «Ενα κουλούρι στα δύο», όπου ένα για χρόνια ανύπαντρο κι αγαπημένο ζευγάρι που ζει στη φτώχεια συζητά για μια χαμένη κληρονομιά, γράφει: «Οι αναποδιές, κάτι που μπορεί να εξελιχθεί σε συμφορά, μάρτυρες μιας ζωής ζωντανής και πάντα φρέσκιας, μπορεί να είναι η αφορμή, μια ευκαιρία για να αλλάξει κάτι».Ετσι, εστιάζοντας στη σχέση μας με τον άλλον ή το φάντασμά του, ετούτη η συλλογή διηγημάτων συλλαμβάνει την παραίτηση αλλά και τη θέληση για ζωή του σημερινού Ελληνα, την πλεονεξία αλλά και την αλληλεγγύη, και κυρίως την σύγχυση που είναι διάχυτη σε μια κοινωνία που βγαίνει από μια περίοδο ασυδοσίας όπου οι άνθρωποι είχαν γίνει λύκοι. Μοναδικό σωσίβιο γι' αυτήν την κατάσταση, λένε τα διηγήματά του, είναι η αγάπη για τον πλησίον (…«και όχι για την ιδέα του πλησίον»).«Ανήκω στο κόμμα των τρελαμένων με την ελευθερία», σχολιάζει ο Νόλλας. «Διότι έχω μάθει απέξω τον "Μεγάλο Ιεροεξεταστή" από τους "Αδελφούς Καραμάζοφ", και ξέρω ότι αν δεχθείς ανταλλάγματα και την εκχωρήσεις, ανοίγεις την πόρτα στον ολοκληρωτισμό. Αυτό έγινε το '80 όταν αυτή η κοινωνία αντάλλαξε την ψήφο της και την ανοχή της με υλικά αγαθά…». Συγγραφέας που έχει σκαλίσει την υπόθεση της γενιάς του Πολυτεχνείου ή της τρομοκρατίας, ο σημερινός Νόλλας έχει γυρίσει την πλάτη του στα κόμματα και στους πολιτικούς. Και ενώ παραδέχεται πως έχει ψηφίσει «τα πάντα εκτός από Ακρα Δεξιά και ΠΑΣΟΚ», προτιμά σήμερα να δηλώνει έτοιμος να παλέψει όχι για επαναστατικές ουτοπίες αλλά για σταθερές (γλώσσα, έθνος) όπως υπαινίσσεται και ο τίτλος του βιβλίου του. Και ως παράδειγμα λαϊκής κοινωνικής πολιτικής, αναγνωρίζει τη δουλειά της Εκκλησίας με τα συσσίτια, την αλληλεγγύη και την παρηγορητική της δράση. «Φυσικά πρέπει να είμαστε στην Ευρώπη και να αλλάξουμε πολλά, όμως αν πρόκειται να αφανιστεί ο ελληνικός λαός, ε, όχι!Το βιβλίο του Δημήτρη Νόλλα "Στον τόπο", θα κυκλοφορήσει από τις εκδόσεις Ίκαρος μετά τις γιορτές του Πάσχα.