Λόγος και Πράξις στην Ψυχανάλυση

Από τις Εκδόσεις Ίκαρος κυκλοφορεί το βιβλίο της Άννας Ποταμιάνου Λόγος και πράξις στην ψυχανάλυση, το ενδέκατο βιβλίο στην ψυχαναλυτική σειρά των εκδόσεων Ίκαρος που διευθύνει ο ψυχίατρος Αθανάσιος Αλεξανδρίδης. Τα κείμενα που παρουσιάζονται στο βιβλίο αυτό σηματοδοτούν ένα κύκλο ζωής. Η Άννα Ποταμιάνου καταθέτει την προσωπική της εμπειρία και κατανόηση της ψυχαναλυτικής σκέψης. Ερευνά τη δυσκολία και τη σημασία της ψυχανάλυσης μέσα και έξω από τους χώρους των ψυχαναλυτών καθώς, όπως γράφει η ίδια στον πρόλογο του βιβλίου «…το πώς λειτουργούν, το τι πιστεύουν και το πώς δρουν τα άτομα, καθορίζει εν πολλοίς το κοινό γίγνεσθαι».

Ως θεωρία της σκέψεως η ψυχανάλυσις δεν ήταν δυνατόν να αγνοήσει το θεμελιακό πρόβλημα των σχέσεων του ανθρώπου με το θάνατο, όχι μόνον ως γεγονός βιολογικό , αλλά και ως βίωμα ψυχικό. Μέσα από τις πολεμικές καταστροφές, την τρομοκρατία κάποιων ιδεολογιών, τις εκρήξεις αυτοκαταστροφικών διαβημάτων, ο ψυχαναλυτικός λόγος ζήτησε να κατανοήσει το πώς ο ανθρώπινος ψυχισμός δουλεύει επί, και δουλεύει από δυνάμεις φιλότητος και νείκους. Η σκληρότης μιας τιμωρητικής διαστάσεως μέσα μας που προσδιορίζεται από ασυνείδητες ενοχές, οι σαδομαζοχιστικές διαδικασίες, η δράσις μιας αυτοκαταστροφικότητος, άλλοτε σιωπηλής. άλλοτε κραυγαλέας, έδειξαν στον S. Freud την αντινομία στην οποία υπόκειται ο ανθρώπινος ψυχισμός: διαδικασίες ζωής - διαδικασίες που αντιτίθενται στην ζωή. Εμείς καλούμεθα να σκεφθούμε επέκεινα.

Η ερμηνεία των ονείρων είναι κατά τον Φρόυντ η βασιλική οδός για την προσπέλαση του ασυνειδήτου. Όμως το όνειρο –τη θεωρία του οποίου συνέχισε καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωής του να επεξεργάζεται ο ιδρυτής της ψυχανάλυσης, καθώς και άλλοι σημαίνοντες ψυχαναλυτές– είναι και ένα δίκτυο όπου σωματικές και ψυχικές διεγέρσεις, εικόνες, λέξεις, εμπειρίες σύγχρονες και διαχρονικές του ονειρευομένου βρίσκουν την εγγραφή τους σε πολλαπλά επίπεδα ψυχικής διεργασίας. Η Άννα Ποταμιάνου εξετάζει τις διαδικασίες οργάνωσης του ονείρου κατά την απρόσκοπτη, όπως και τη διαταραγμένη ανέλιξη, φωτίζοντας τις σύγχρονες αντιλήψεις στην ψυχαναλυτική θεωρία και τεχνική. Η Άννα Ποταμιάνου είναι διδάσκουσα ψυχαναλύτρια και συγγραφέας πολλών ψυχαναλυτικών βιβλίων στην Ελλάδα και στο εξωτερικό. Οι διαδικασίες της σκέψης αποτελούν κεντρικό άξονα του έργου της.