Ορδέσα

"...Βασικό θέμα του βιβλίου είναι ο θάνατος και η απώλεια, οι ακατάλυτοι δεσμοί και όσα δεν ειπώθηκαν ανάμεσα σε γενεές και συγγενικά πρόσωπα. Ωστόσο η προσέγγιση χρωματίζεται με έναν πλάγιο τύπο χιούμορ και με θεματικές τροπολογίες, προσδίδοντας αναπνοές απόσπασης από το πεδίο της ματαιοδοξίας, μετατοπίζοντας το βαρύ φορτίο της μνήμης, της ανάμνησης, της λήθης του χρόνου, της Ιστορίας, του πόνου και της θλίψης."

"...Σε τούτο το ανάγνωσμα, τα στενά όρια της πραγματικότητας και της φαντασίας καλά κάνουν και καταργούνται. Ακόμη καλύτερα, που ενυπάρχει τόσο ο πεζός, μαζί με τον ποιητικό λόγο, βάζοντας στην άκρη κάποιες αναγνωστικές συμβάσεις που κανείς πλέον δεν χρειάζεται. Η ορμή του κείμενου είναι τέτοια άλλωστε, που δρα ισοπεδωτικά με την καλή έννοια. Σε ρουφά ως δίνη, σε ένα πορτρέτο σπαρμένο σε κομμάτια λέξεων και προσωπικών φωτογραφιών, ένα κολάζ στιγμών, εν είδει απολογισμού που μοιάζει με εκείνο το viewmaster που κρύβαμε παιδιά στο προσκεφάλι μας."

"...Πρέπει να παραδεχτεί κανείς πως ο συγγραφέας επιτυγχάνει μιαν άνευ προηγουμένου, θεαματική «έξοδο» από τα κλισέ των βιογραφικών αφηγήσεων του παρελθόντος, συνθέτοντας μια μοντέρνα αυτοβιογραφία ύψιστης ειλικρίνειας και ερμηνεύοντας μέσω αυτής την παγκοσμιότητα του πένθους που τον ταλανίζει."

"...Ένα ημερολογιακό παζλ της ζωής του συγγραφέα που προσπαθεί να ισορροπήσει όχι πάνω σε κάποιο σκοινί, αλλά σε μια μπάλα, δοκιμάζοντας να εξερευνήσει την αναζήτηση της ταυτότητας, τις αξίες, τις ανησυχίες, τις κρίσεις, τη μουσική, τις αδυναμίες, τον θάνατο και, τελικά, την ίδια τη ζωή. Τη διαφορά όμως την κάνουν οι «καμπύλες» στην αφήγησή του."

– Φωτεινή Σίμου, Elle

"...Τι να πρωτοπεί κάποιος για αυτό το απολαυστικό βιβλίο. Είναι ένα απ' τα πολύ ωραία δείγματα autofiction. Θραυσματικό, έξυπνο, άμεσο, τολμηρό. Η φωνή του συγγραφέα ακούγεται με εκπληκτική καθαρότητα και σε κερδίζει απ' την πρώτη στιγμή. Έχει πολύ χιούμορ και πικρή ειρωνεία, αλλά το δυνατό του σημείο είναι οι παρατηρήσεις του αφηγητή για τις ανθρώπινες σχέσεις, και κυρίως τις οικογενειακές. Είναι ένα σπαρακτικό τραγούδι, ένα ποίημα για την απώλεια των γονιών, της νεότητας, των ψευδαισθήσεων".

– Μανώλης Ανδριωτάκης

"...Η _Ορδέσα_ είναι μια ιστορία που από την πρώτη σελίδα δείχνει ότι προέρχεται από την ψυχή, μας «τσιμπάει» εκεί που πονάμε περισσότερο, στην παιδική μας ηλικία, τις αναμνήσεις μας. Μας θυμίζει πόσο εύθραυστοι είμαστε, τις μεγάλες ήττες της ζωής και τη δύναμη που έχουμε όλοι μέσα μας. Είναι ένα γενναίο βιβλίο που παραδέχεται πως μόνο όταν έχουμε χάσει κάτι που ήταν μέρος μας καταλαβαίνουμε την ύπαρξή μας."

"...Ως ουσιαστικός ποιητής, ο Μανουέλ Βίλας καταθέτει ένα αξιοθαύμαστο εσωτερικό πανόραμα των αξιών που μας διαμόρφωσαν με την πρόφαση της προσωπικής εξομολόγησης που πολύ γρήγορα μετατρέπεται σε καθολικό μανιφέστο για όλα όσα αβασάνιστα μετατράπηκαν σε κίβδηλες επιφάσεις, για μια Ισπανία που ποτέ δεν κατάφερε να πενθήσει –όπως ούτε ο ίδιος για τους γονείς του–και έμεινε να συνομιλεί για πάντα με τα δικά της αμλετικά φαντάσματα."

"...Ένα ορμητικό, αυτοβιογραφικού τύπου θρηνητικό έπος, στο οποίο συμπλέκεται ο βαθύς υπαρξιακός προβληματισμός/κρίση του συγγραφέα με το εθνικό, το συλλογικό."

– Άθως Δημουλάς, Καθημερινή

"...Ο Ισπανός συγγραφέας δίνει φωνή στους χαμένους αγαπημένους του―στους γονείς τους και σε πολλούς ακόμα που συνάντησε στη ζωή του και τον επηρέασαν. Στην Ισπανία, το αυτοβιογραφικό του μυθιστόρημα δεν είναι συνηθισμένο λογοτεχνικό είδος ― και όποιος το επιχειρεί σπάει ένα λογοτεχνικό ταμπού. Αλλά για τον Μανουέλ Βίλας, που παραιτήθηκε στα 50 από την εκπαίδευση για να έχει χρόνο για γράψιμο, τίποτα στη συγγραφή δεν είναι ταμπού. Ο συγγραφέας, όπως έδειξε το παράδειγμα του Θερβάντες, οφείλει να ανοίγει δρόμους μέσω της λογοτεχνικής συγκίνησης."

– Μαρίλια Παπαθανασίου, The books' journal

"...Πικρό, σκληρό, αλλά και συνάμα συναισθηματικό, το μυθιστόρημα του Βίλας φανερώνει μια ποιητική φλέβα που είναι σε θέση να μας πει την οικογενειακή και προσωπική ιστορία με τέτοιο τρόπο που αγγίζει τον αναγνώστη."

"...Με διεισδυτικό χιούμορ, πικρή ειρωνεία και ακόρεστη παρατηρητικότητα, ο Manuel Vilas στην _Ορδέσα_, συμπλέκοντας αρμονικά τον πεζό λόγο με τον ποιητικό λόγο, γράφει ένα σπαρακτικά ειλικρινές μυθιστόρημα ποιητικής διατύπωσης για την απώλεια και το πένθος. Μεγάλη λογοτεχνία, στην απόλαυση της οποίας συντελεί η μαεστρική, υποδειγματικής ποιότητας, μετάφραση του Αχιλλέα Κυριακίδη."

"...Mια από τις πιο συγκινητικές και βαθιές εσωτερικές καταδύσεις που διάβασα φέτος. Πώς να συμφιλιωθείς με την απώλεια και να γλείψεις τις πηγές σου αντικρίζοντας με καθαρό, τολμηρό και ελεύθερο βλέμμα το παρελθόν σου. H μνήμη των γονιών γίνεται αποκάλυψη εαυτού, οδύνη και βάλσαμο συνάμα."

"...ένα έργο ευθύ και άμεσο, συνταγμένο εξ αρχής έτσι ώστε ο αναγνώστης να έρχεται σε επαφή κατευθείαν με την προσωπική αλήθεια του αφηγητή, με το συναισθηματικό και πνευματικό πυρήνα του. Και γι’ αυτόν ακριβώς το λόγο, κατά τη γνώμη μου, το βιβλίο κατορθώνει να αφήσει το στίγμα του."

"...Ορδέσα είναι το όνομα αυτού του τόπου που ξεκλειδώνει τη μνήμη του και τον οδηγεί σε μια χαοτική εξιστόρηση, αφιερωμένη στη ζωή αγαπημένων ανθρώπων αλλά και στη διερεύνηση του αποτυπώματος που αφήνει πίσω του ο θάνατός τους. Αλλά δεν είναι μόνο αυτό. Ορδέσα, για τον μπερδεμένο αφηγητή, είναι το φθαρμένο κίτρινο μιας φωτογραφίας, οι μυρωδιές, οι γεύσεις, οι εικόνες και τα καλοκαίρια σ’ έναν τόπο που παίρνει τη διάσταση του χαμένου παράδεισου. Είναι ποίηση για την καθαρή, άνευ όρων αγάπη."

"...Πρόκειται για ένα μεστό, γεμάτο συγκίνηση αφήγημα γύρω από την οικογένεια, τις ανθρώπινες σχέσεις, τα απομακρυσμένα χωριά της Ισπανίας αλλά κι έναν αποτυχημένο γάμο, τον δικό του. [...] εκτός του να διαβάσετε το βιβλίο. Να μιλήσετε, όσο είναι ακόμα καιρός, με εκείνους που σας έφεραν στη ζωή. Ο χρόνος λιγοστεύει…"

"...ο Ισπανός συγγραφέας Μανουέλ Βίλας στην ελεγειακή του _Ορδέσα_, ένα συνταρακτικό αυτοβιογραφικό μυθιστόρημα, που μιλάει για δύο, βασικά, πράγματα: για τους νεκρούς γονείς του και τη σκιά του θανάτου. [...] Ο Βίλας μιλάει για τη συγκινητική γιγάντωση της μεσαίας τάξης στον μεταπολεμικό κόσμο, τα όνειρα και τις ψευδαισθήσεις μιας ολόκληρης γενιάς, αλλά και την αμίλητη ορφάνια των σημερινών επιγόνων. Η Ορδέσα είναι ο κοινός τόπος που εκβάλλει μέσα μας, μια σχισμή που ο καιρός της πανδημίας όλο και μεγαλώνει· όχι απαραιτήτως για κακό."

"...Ελεύθερη πτώση στο μυαλό ενός ευφυούς, σαρκαστικού, αλλά και λυρικού μεσήλικα που κάνει έναν άτυπο απολογισμό ζωής με αφορμή το διαζύγιό του. Η οικογένεια από το παρελθόν, οι γονείς, αυτή του παρόντος, τα παιδιά, αλλά και το μοναδικό (;) αποκούμπι του, η καριέρα, ζωντανεύουν για τον αναγνώστη μέσα από ποιητικές εικόνες και κοφτερό λόγο. Απλώς υπέροχο."

– Αναστασία Καμβύση, Marie Claire

"...Η _Ορδέσα_ του Ισπανού Μανουέλ Βίλας είναι μια ιδιότροπη αυτοβιογραφική ιστορία. Από τις πρώτες σελίδες καταλαβαίνεις πως ο συγγραφέας δεν έχει επιλέξει ποια κομμάτια της ζωής του θέλει να αποκαλύψει. Ολοφάνερη είναι όμως η απόφασή του να αποδεχτεί πως στην ιστορία της δικής του ζωής δεν είχε πια δικαίωμα να αποσπά τον εαυτό του, να μην υπάρχει. Γι’ αυτό βουτάει βαθιά, τα λέει όλα και το κάνει με μια άδολη πρωτοτυπία."

"...η _Ορδέσα_ είναι ένα απολογισμός της ψυχής του, την αισθημάτων του που κυριαρχούν με ιδιαίτερη ευαισθησία στα πάντα, σε όλα, ποιητικά. Ανάμεσα στην πραγματικότητα και τη μυθοπλασία και με ελεγειακή αφήγηση, ο Manuel Vilas, διηγείται την αιώνια, υπαρξιακή μοναξιά με πολύ αγάπη και έτσι την αμβλύνει. Και έτσι ίσως να μην πονάει τόσο."

"...Ο Vilas γίνεται στοχαστικός όταν αναφέρεται στον φόβο και τη μελαγχολία του θανάτου, στον τρόμο των γηρατειών, τη βαθιά θλίψη, ανημποριά και αβουλία των ηλικιωμένων. Φιλοσοφεί όταν μιλάει για την πλήξη και το κενό της εποχής μας, τη λαγνεία και τον έρωτα, την ομορφιά, την απελπισία, την εγκατάλειψη, το χρήμα, το κωμικό της ανθρώπινης φύσης, τη ματαιοδοξία, την ενοχή, τις τύψεις, την απόγνωση, την κατανόηση, δίχως να γίνεται κοινότοπος, αλλά προσδίδοντας νότες ευρύτερου βιωματικού γένους."