Νέα

Διαβάστε παρακάτω τη συνέντευξη που παραχώρησε η Ευτυχία Γιαννάκη στην Εφημερίδα LIFO και στον Γιάννη Πανταζόπουλο, με αφορμή την Τριλογία της Αθήνας (Στο πίσω κάθισμα, Αλκυονίδες μέρες, Πόλη στο φως) με ήρωα τον Αστυνόμο Χάρη Κόκκινο.— Σε τι περιβάλλον μεγαλώσατε και τι θυμάστε πιο έντονα από την παιδική σας ηλικία; Γεννήθηκα στην Αθήνα και μετά έφυγα για τη Σάμο και την Κύπρο σε μια ταραγμένη περίοδο, λίγο μετά την εισβολή. Ακολούθησαν η Θεσσαλονίκη και η Ρόδος, προτού επιστρέψω οριστικά στην Αθήνα, στο γυμνάσιο πια. Η δουλειά του πατέρα μου επέβαλλε συχνές μετακινήσεις και με έναν τρόπο από την αρχή όλα προδιέγραφαν το τέλος. Σύντομα κατάλαβα ότι η ζωή δεν κουβαλούσε βεβαιότητες. Ήταν απλώς ό,τι μεσολαβούσε ανάμεσα σε αυτά τα δύο άκρα, ήταν αυτό που άρχιζε για να τελειώσει. Όπως λένε, η ζωή είναι ένα ταξίδι από το οποίο κανείς δεν βγαίνει ζωντανός, έτσι και η παιδική ηλικία είναι ένα ταξίδι από το οποίο κανείς δεν βγαίνει παιδί. Οι αναμνήσεις από τα θραύσματα εκείνης της περιόδου δεν έχουν καμία αντικειμενικότητα, φέρουν όμως πάντοτε ένα ιδιαίτερο συναισθηματικό φορτίο που για εμένα παραμένει συνδεδεμένο με τις ονειρικές αφηγήσεις και τα παραμύθια της μητέρας μου. Οι τόποι άλλαζαν, οι ιστορίες έμεναν. Έκτοτε, «γράφω» σημαίνει «επινοώ τον δικό μου τόπο για να βυθιστώ».— Γιατί στα βιβλία σας επιλέγετε την πόλη και συγκεκριμένα την Αθήνα ως πρωταγωνίστρια; Η Αθήνα είναι ένα σχήμα, η αναζήτηση ενός κέντρου στον έκκεντρο κόσμο μου. Έχει τα χαρακτηριστικά της μητρόπολης, μέσα στην οποία φωλιάζουν εκατομμύρια ιστορίες, σπινθηρισμοί αυτών που ξεκινούν, μουρμουρητά αυτών που αποσύρονται, προσδοκίες και διαψεύσεις, κουβαλάει όλες τις αντιφάσεις ενός ευρωπαϊκού σύμπαντος με ανατολίτικα χαρακτηριστικά, τον συντηρητισμό και φατρίες που πολεμάνε μεταξύ τους, ένα τεράστιο χωριό όπου όλοι γνωρίζουν κι αν δεν γνωρίζουν, διαισθάνονται τι συμβαίνει. Έχει κι έναν υπόγειο κόσμο που επιβιώνει φορώντας γυαλιά ηλίου κάτω από το ατέλειωτο, το αστείρευτο φως της. Στρώματα Ιστορίας, θρίαμβοι και συντριβές, ένας αέναος κλαυσίγελος, όλα παραμένουν θαμμένα ‒και συνήθως γραμμένα στα παλιά μας τα παπούτσια‒, αλλά είναι πάντα εκεί. Για μένα αποτέλεσε ιδανικό πεδίο ανάπτυξης αστυνομικών ιστοριών, αφού η Αθήνα, καθώς την εσωτερικεύω, είναι πάντοτε επαρκώς ρευστή και μυστηριώδης, όπως ακριβώς και οι ήρωές μου. — Ο κεντρικός ήρωας, Χάρης Κόκκινος, είναι ένας από εμάς; Αν σκεφτούμε ότι είμαστε οι άλλοι και οι άλλοι είμαστε εμείς, τότε, ναι, ο Χάρης Κόκκινος εντάσσεται στο μικροσύμπαν μας. Είναι σίγουρα οικείος, αλλά ταυτόχρονα έχει κάτι άπιαστο, όπως οποιοσδήποτε μπορεί να μας γοητεύσει. Λειτουργεί ως καθρέφτης της πόλης και η πόλη ως καθρέφτης του σε μια κρίσιμη συγκυρία. Είναι ένας άνθρωπος σε πτώση, τη στιγμή που η πόλη πέφτει κι αυτό από μόνο του ξεδιπλώνει ένα αχανές πεδίο προβληματισμού ή επεκτείνει το πεδίο της πάλης, όπως θα έλεγε και ο Ουελμπέκ.— Ποιοι είναι οι κοινωνικοί προβληματισμοί που ακολουθούν την αστυνομική λογοτεχνία; Θα έλεγα ότι, απ' όλα τα λογοτεχνικά υποείδη, η αστυνομική αφήγηση είναι αυτό που μάλλον αναμετριέται ευθέως με τα τρέχοντα κοινωνικά ζητήματα. Πολλές φορές, ομολογουμένως, κάπως άγαρμπα, αφού κάτω από αυτή την ταμπέλα του αστυνομικού εντάσσονται πλέον από σαπουνόπερες του υποκόσμου μέχρι περιπετειώδεις ή κινηματογραφικές καταδιώξεις του τίποτα με μόνο σκοπό την ανατροπή για την ανατροπή και τα ταχυδακτυλουργικά του συγγραφέα. Στις καλές εκφάνσεις της, ωστόσο, διατηρεί τα χαρακτηριστικά της στιβαρής πλοκής, λέει ιστορίες με αρχή, μέση και τέλος, κρατώντας αμείωτο το ενδιαφέρον του αναγνώστη και χρησιμοποιεί την πλοκή όχι ως αυτοσκοπό αλλά για να ξεδιπλώσει το κοινωνικό σχόλιο και να καταβυθιστεί στο ψυχολογικό βάθος των ανθρώπων που οδηγούνται σε ένα άκρο ‒ γιατί το έγκλημα είναι πάντοτε μια ακραία κατάσταση. Στα σύγχρονα αστυνομικά βιβλία θα δείτε να θίγονται όλα τα τρέχοντα κοινωνικά ζητήματα που μας απασχολούν και να αποκαλύπτονται συχνά αυτά που κρύβουμε κάτω απ' το χαλί, το ζήτημα όμως στη λογοτεχνία δεν είναι απλώς η ανάδειξη αυτών των θεμάτων, ούτε το τρέχον, αλλά να τραβήξεις αυτό το καπάκι που, όσο το πιέζεις από πάνω, πάντα υπάρχει κάτι από κάτω που το σπρώχνει να τιναχτεί. Είναι αυτή η δύναμη που ζητά να έρθει στο φως από τη λογοτεχνική αφήγηση και είναι η αναμέτρηση με τον θάνατο και όλο το υπαρξιακό βάρος αυτού του ιλιγγιώδους συμβάντος που κρύβονται κάτω από μια τέτοια αφήγηση. — Έχετε βρει απάντηση ως προς το τι οδηγεί έναν άνθρωπο στη βία και στο έγκλημα; Είμαστε όλοι δυνάμει θύτες και θύματα; Δεν είμαστε δυνάμει θύτες και θύματα, είμαστε ή υπήρξαμε όλοι θύτες και θύματα καταστάσεων, συγκυριών, ανθρώπων, πολλές φορές, δε, είμαστε θύτες και θύματα ταυτόχρονα. Εθελοτυφλούμε, αν θέλουμε να βλέπουμε την ανθρώπινη φύση με όρους λευκού και μαύρου. Χάνουμε όλους τους ενδιάμεσους τόνους και το φάσμα των χρωμάτων μέσα στο οποίο κινούμαστε στην πραγματικότητα. Υπάρχει το μικρό έγκλημα, το καθημερινό, το υφέρπον, το ανομολόγητο, αυτό στο οποίο συναίνεσες, ενώ δεν έπρεπε, που κράτησες το στόμα σου κλειστό όταν ήταν να μιλήσεις, και είναι αυτό το μικρό που γεννάει το μεγάλο. Φυσικά, και ευτυχώς μάλλον, οι περισσότεροι από εμάς δεν θα χρειαστεί να σκοτώσουμε κάποιον στη ζωή μας. Ας έχουμε στον νου μας ότι απλώς δεν χρειάστηκε ή ότι το μικρό δεν απέχει πολύ από το μεγάλο, μια λεπτή γραμμή χωρίζει πάντοτε το φως από το σκοτάδι κι εκεί, σε αυτήν τη λεπτή γραμμή που δεν είναι πάντοτε απολύτως καθαρή στο ανθρώπινο μάτι, χορεύει η βία.— Τι σας ώθησε στη συγγραφή και ποια βαθύτερη ανάγκη σας εκφράζει; Η πατρίδα της συγγραφής είναι η ανάγνωση. Αν πιάνεις ένα βιβλίο και χάνεσαι στην ιστορία και στο αισθητικό πεδίο που σου συστήνει, αν σκέφτεσαι διαφορετικές διαδρομές που θα μπορούσε να ακολουθήσει ο ήρωας, αν έχεις τελικά την υπομονή να βυθιστείς σε ένα ταξίδι εντός σου, στους πολλαπλούς εαυτούς και στα θραύσματα που συνιστούν μια κάποιου είδους ταυτότητα για εσένα, τότε αρχίζεις να πειραματίζεσαι με τις λέξεις και τον ρυθμό τους. Διαπιστώνεις γρήγορα ότι, παρά τους κανόνες τους, οι λέξεις είναι ανυπάκουες, λίγο-πολύ όπως οι άνθρωποι, αναρχικές με έναν τρόπο, ότι δεν λένε εύκολα αυτό που θες να πεις κι εκεί αρχίζει ένα ατέλειωτο παιχνίδι μαζί τους κι ένα ατέλειωτο παιχνίδι εντός σου, μια απειρία εκδοχών σου που επιχειρεί να απομυζήσει την υπεραξία των καθημερινών πραγμάτων, των συναισθημάτων και των καταστάσεων που υπάρχουν γύρω σου και εντός σου για να πει κάτι που ίσως έχει νόημα, πρωτίστως για σένα και μετά για τους άλλους.— Ποιος είναι ο ρόλος της λογοτεχνίας; Είναι μια διαφυγή από την καθημερινότητα; Μια εξερεύνηση της ζωής; Είναι, θα έλεγα, ένας σύμμαχος, ένας φίλος να πορεύεσαι μαζί του, είτε ως αναγνώστης είτε ως δημιουργός, ή ένας τρόπος ζωής. Ένα ατέλειωτο παιχνίδι, αλλά με την ηδονική διάσταση που έχει το παιχνίδι για τα παιδιά, που μέσα από αυτό ανακαλύπτουν τα όρια του εαυτού και του κόσμου γύρω τους. Συχνά παρουσιάζουμε τα βιβλία ως πηγή γνώσης, ως ταξίδια σε άγνωστα μέρη ή ζωές, ως εκμυστηρεύσεις και μοίρασμα του δημιουργού με τον αναγνώστη. Στην ουσία, η λογοτεχνία είναι μια ανάγκη για όσους επιθυμούν να βυθιστούν ηδονικά στην ανθρώπινη κατάσταση και στη ρευστότητά της, με τη μικρότητα και το μεγαλείο της. Ένα εργαλείο ανοχής και αντοχής του κόσμου, εντός, εκτός και επί το αυτό. — Έχετε εργαστεί στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση. Στην εποχή της εικόνας, με ποιους τρόπους θα πείθατε νέους ανθρώπους να διαβάζουν βιβλία; Μάλλον με τη δουλειά μου, προσπαθώντας να συνομιλήσω μαζί τους μέσα από ιστορίες που ίσως έχουν νόημα και για τους ίδιους. Ίσως και επικοινωνώντας μαζί τους, ακόμα και από τα νέα μέσα που είναι τόσο ελκυστικά για τους νεότερους, από μια συνέντευξη όπως αυτή εδώ. Στην εποχή της πολυδιάσπασης, όπου όλα είναι ηλεκτρονικά και άπιαστα, αλλά ελάχιστα ηλεκτρισμένα και απτά, το βιβλίο παραμένει ένα απτό ηλεκτρισμένο πεδίο που μπορεί να ανατινάξει το μυαλό σου, την ώρα που κάποιοι άλλοι δίπλα σου απλώς τρώνε ποπκόρν. Καλώς ή κακώς, επιλέγουμε σε ποιο πεδίο θα είμαστε. Θα τους μιλούσα ίσως γι' αυτή την επιλογή, το βάθος και τις συνέπειές της.— Ποιο πιστεύετε ότι είναι το βασικότερο πρόβλημα της ελληνικής εκπαίδευσης; Ότι συχνά στερείται αυτού του βάθους, του ηλεκτρισμού που πρέπει να υπάρχει στην παιδαγωγική διαδικασία. Το σχολείο δεν είναι ένα πεδίο χαράς και ανακάλυψης αλλά ένα εργοστάσιο καταναγκασμών, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι δεν υπάρχουν εκπαιδευτικοί που εμπνέουν ή μαθητές που, μέσα από τον καταναγκασμό, θα βρουν τον δρόμο προς τον πειραματισμό και την ελευθερία. Απλώς έχω την αίσθηση ότι συχνά όλα γίνονται δύσκολα, με αργά βήματα, σε ένα αντίξοο πλαίσιο. Μετρήστε πόσες ώρες έρχονται τα παιδιά σε επαφή με την τέχνη και την ουσία της και πόσες με την επιστήμη. Το συντριπτικό ισοζύγιο αναδεικνύει αμέσως το προφανές έλλειμμα της έμπνευσης, του άπιαστου, του δημιουργικού, αυτού που κανονικά θα έπρεπε να ευχόμαστε για ένα σύγχρονο παιδαγωγικό μοντέλο. Τα συντριπτικά διανοητικά κατάγματα με τα οποία βγαίνουμε μέσα από αυτήν τη διαδικασία είναι γνωστά σε όλους μας. Παρ' όλα αυτά, βγαίνουμε και συνεχίζουμε. Σημασία έχει να συνεχίζεις με την αντίληψη ότι κανείς δεν σου χρωστάει τίποτα και πως όσα δεν σου έδωσαν είναι στο χέρι σου να τα αναζητήσεις μόνος. Το άλλοθι χρειάζεται μόνο για τους υπόπτους. — Κατά τη γνώμη σας, ποια είναι τα γνωρίσματα της παθογένειας της ελληνικής οικογένειας; Μια ρήση λέει ότι το καλύτερο εγκληματολογικό εργαστήριο είναι η οικογένεια. Αν θες να δεις τι έφταιξε ή τι πήγε καλά, ξεκινάς από κει. Η οικογένεια είναι ο αρχέγονος πυρήνας της επιβίωσής μας και για όσους δεν είναι παθολογικά αισιόδοξοι είναι γνωστό ότι ο αγώνας για επιβίωση θα αφήσει πολύ αίμα πίσω του. Η ελληνική οικογένεια είναι μια ψηφίδα που συνθέτει την ελληνική κοινωνία με όλα τα χαρακτηριστικά που αντιλαμβανόμαστε ή διαισθανόμαστε ότι αυτή έχει. Ας μη γελιόμαστε, όμως, δεν υπάρχει ένας τύπος οικογένειας, καθεμία είναι μοναδική, είτε ελληνική είτε ξένη, έχει τα καλά και τα κακά της και είναι η άγκυρά μας στο χάος, αρκεί κάποια στιγμή να τραβιέται ή να την τραβάμε, προκειμένου να ταξιδέψουμε στο πέλαγος.— Επειδή έχετε σπουδάσει πληροφορική, θεωρείτε ότι τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης αφαιρούν πολύτιμο ελεύθερο χρόνο, για παράδειγμα από τη διαδικασία της ανάγνωσης; Πώς έχουν επηρεάσει τις ανθρώπινες σχέσεις; Σίγουρα τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, αλλά και οι πλατφόρμες διασκέδασης που έφεραν τα νέα μέσα, είναι εξαιρετικά δελεαστικά, σχεδόν υπνωτιστικά, είναι σχεδιασμένα ώστε να απορροφούν τη σκέψη και τη δράση. Αν έχεις ασχοληθεί ελάχιστα με τον σχεδιασμό διεπαφών και την αξία των big datas, αντιλαμβάνεσαι ότι έχουν φτιαχτεί για να απορροφούν όχι μόνο το μάτι και το μυαλό σου αλλά και για να καταγράφουν τις προτιμήσεις σου, παράγοντας patterns, σχήματα που χαρτογραφούν τον τρόπο σκέψης, για να σου επιστρέψουν, τελικά, αυτό που θέλεις να δεις, είτε ως δική σου εικόνα είτε ως εικόνα των άλλων και του κόσμου σου. Είναι πεδία σχεδιασμένα να τρέφουν τον ναρκισσισμό, συνήθως της ασημαντότητας. Κάποιοι χάνονται εκεί μέσα, κάποιοι βγαίνουν, κάποιοι γνωρίζουν πώς να τα χρησιμοποιούν, κάποιοι όχι. Θέλει κόπο, πάντως, να μάθεις να ζεις μαζί τους και όχι μέσα από αυτά.— Πώς ανακαλύπτει κανείς τι είναι αυτό που θέλει στη ζωή; Κοιτάζοντας μέσα του, όπως ο ντετέκτιβ, συστηματικά και με μεγεθυντικό φακό, πειραματιζόμενος, φωτίζοντας τα σκοτάδια ή εκμεταλλευόμενος το φως του, ακόμη κι αν είναι για να συνειδητοποιήσει ότι δεν βρήκε αυτό που ήταν να βρει ή ότι δεν χρειάζεται το νόημα της ζωής του να είναι κάτι απτό, κάτι συγκεκριμένο. Ζούμε για να ζούμε, αυτό είναι το βάθος και το βάρος της συνείδησης του παραλόγου της ύπαρξης. Μετριάζεται ίσως κάπως αυτή η συνειδητοποίηση με την κουβέντα και ακούγοντας. Είναι σημαντικό να ακούς γύρω σου, να είσαι ανοιχτός, να παίρνεις ιδέες, συναισθήματα, ιστορίες, όλα τα υλικά για να ανακαλύψεις ποιος είσαι, γιατί περί αυτού πρόκειται, τελικά, είσαι μια ψηφίδα. Όταν βρεις τον τρόπο να μοιράζεσαι και δεις ποιος είσαι, κάπως ξέρεις τι θέλεις από τη ζωή, αλλά όσο δεν το βρίσκεις, εξακολουθείς να ζεις, και θα ζεις, ακόμα κι αν δεν το βρεις ποτέ. Η ζωή τρέχει όσο εσύ ψάχνεις να δεις τι είναι αυτό που θες από αυτή. Η ζωή απλώς είναι. Εσύ απλώς είσαι. Κι αυτό δεν είναι κακό. Αντιθέτως, είναι μεγαλειώδες. — Σε έναν κόσμο όπου οι άνθρωποι αποξενώνονται όλο και περισσότερο, τι είναι αυτό που μπορεί ακόμα να τους ενώσει; Η αγάπη, όπως περιγράφεται με όρους αποστολικούς. «Πάντα στέγει, πάντα πιστεύει, πάντα ελπίζει, πάντα υπομένει. Η αγάπη ουδέποτε εκπίπτει. Είτε δε προφητείαι καταργηθήσονται, είτε γλώσσαι παύσονται, είτε γνώσις καταργηθήσεται». Και όπως ακούγεται με τη μουσική του Πράισνερ στο σάουντρακ της «Μπλε Ταινίας», της κινηματογραφικής τριλογίας του Kισλόφσκι.— Μπορεί ένας άνθρωπος να προχωρήσει τη ζωή του, αφήνοντας εντελώς πίσω του το παρελθόν; Νομίζω πως αυτό είναι αδύνατον. Κάθε μέρα, κάθε ώρα, γεννιέται ένας νέος εαυτός μας που χωνεύει όλους τους προηγούμενους μέσα από τις πολύπλοκες διαδικασίες της μνήμης και της λήθης. Κάθε στιγμή είμαστε οι εμφωλευμένοι εαυτοί μας που προηγήθηκαν, οι εμφωλευμένες σκέψεις και τα συναισθήματά μας. Φέρνουμε κύκλους με την ψευδαίσθηση ότι τρέχουμε κατοστάρι σε ευθεία. Γι' αυτό και όταν στεκόμαστε, όταν παύουμε να τρέχουμε, συμβαίνουν τα σπουδαία. Όταν μετεωριζόμαστε στο κέντρο του δικού μας κύκλου σαν δερβίσηδες. — Τι είναι αυτό που σας γοητεύει στην Αθήνα αλλά και τι σας ενοχλεί; Με γοητεύει η ρευστότητά της, το γεγονός ότι είναι ένα μεγάλο χωνευτήρι ανθρώπων και των ιστοριών τους εδώ και αιώνες. Με ενοχλεί όταν κακοποιούμε τον δημόσιο χώρο, προβάλλοντας και εξωτερικεύοντας με θράσος τον δικό μας κακοποιημένο εσωτερικό χώρο.— Υπάρχει κάτι που να φοβάστε; Όπως λέει και ο Ρόθκο, «το μόνο που φοβάμαι, φίλε μου, είναι ότι μια μέρα το μαύρο θα καταπιεί το κόκκινο». Μα, πιο πολύ ακόμα φοβάμαι να φοβάμαι, θα συμπλήρωνα.— Πώς αντιλαμβάνεστε τη λέξη «συγχώρεση»; Ωριμότητα, ανεκτικότητα, με έναν τρόπο η ουσία της συνύπαρξης. Ζούμε στη φθορά, στην τραγωδία και στην κωμωδία. Με συγκινεί πάντοτε ο άνθρωπος που υποχωρεί με χιούμορ, αντιλαμβανόμενος το μέγεθός του και το μέγεθος των πραγμάτων.— Ευτυχία για σας τι θα πει; Στιγμές ισορροπίας που συνοδεύονται από ένα ηδονικό ξέσπασμα. Φως και αναγέννηση. Εκεί όπου ούτε η πληγή, ούτε οι συντριβές αλλά ούτε και το μεγαλείο ή η νίκη έχουν κάποια αξία. Εκεί όπου η μνήμη και η λήθη βρίσκονται σε μια παράξενη ισορροπία που σου επιτρέπει απλώς να είσαι για να είσαι, γυμνός, σαν να γεννήθηκες μόλις, έτοιμος γι' αυτήν, τη μεγαλύτερη των απολαύσεων.— Τι σας δίνει ελπίδα σήμερα; Δεν κατανοώ ιδιαίτερα την έννοια της ελπίδας, εννοώ ότι δεν μπορώ να την κάνω απολύτως δική μου αυτή την έννοια αυτόνομα. Ίσως για μένα να είναι μια ρωγμή στη συνήθεια, στην πεπατημένη, σε μια δεδομένη κατάσταση, άρα η έξοδος από ένα κουραστικό σχήμα μετά από πολύ στρίμωγμα, για να καταφέρεις να περάσεις μέσα από τη ρωγμή προς κάτι που σε τραβάει. Πιστεύω, λοιπόν, στους ανθρώπους που αφοσιώνονται σε κάποιο σχέδιο που θα επιτρέψει αυτό το αδιανόητο πέρασμα από τη ρωγμή με σκληρή δουλειά. Ίσως η ελπίδα για μένα να είναι συνώνυμη με την αφοσίωση σε κάποιο δημιουργικό πάθος. Μ' αρέσουν αυτοί που επιμένουν στον δικό τους δρόμο, κόντρα σε όλη την αντιξοότητα που τους επιβάλλει η πεπατημένη, αναζητώντας πάντα τις ρωγμές και τα δικά τους περάσματα.— Τι θεωρείτε σημαντικό στη ζωή; Να ακολουθείς τον δικό σου μοναδικό δρόμο με πάθος, να μοιράζεσαι και να συναισθάνεσαι. Να είσαι γενναιόδωρος, να αγγίζεις και να αγγίζεσαι με όποιον τρόπο μπορείς. 

Διαβάστε παρακάτω τη συνέντευξη που παραχώρησε η Άλκηστη Χαλικιά στον Απόστολο Πάππο για το Elniplex, με αφορμή την κυκλοφορία του ολοκαίνουργιου παιδικού βιβλίου της Τα παπούτσια των άλλων (εικονογράφηση: Φωτεινή Τίκκου).Άλκηστη, έχεις πάει ποτέ στην Πιγιόμ;Όχι, δεν έχω πάει, ούτε εγώ αλλά ούτε και κανείς άλλος εκτός από τη Ματού και τα πρόσωπα της ιστορίας της!Γιατί επέλεξες αυτό το μικρό μέρος στη σκιά του Παρισιού ως φόντο της ιστορίας σου και όχι την διάσημη μεγαλούπολη;Το προάστιο ως περιοχή που σε κρατάει μακριά από το κέντρο των «λαμπερών» και εντυπωσιακών γεγονότων  έχει ένα συμβολισμό που ήθελα να αξιοποιήσω. Υπάρχουν πολλοί άνθρωποι, ενήλικοι και παιδιά, που ζουν κοντά σε μεγάλες πόλεις και νιώθουν αποκλεισμένοι από τα ωραία και σημαντικά που έχει μια μεγαλούπολη να τους προσφέρει, κυρίως λόγω οικονομικής δυσπραγίας.Στην Πιγιόμ, λοιπόν, της Γαλλίας, η Ματού σκέφτεται, επιστρέφοντας ένα μεσημέρι από το σχολείο, κάτι μοναδικό. Θα ήθελες να μας το πεις εν είδει spoiler;Η Ματού βλέπει για πρώτη φορά έξω από το τζαμί μια θάλασσα από παπούτσια. Δεν έχει τύχει να ξαναπεράσει σε ώρα που λειτουργεί και υπάρχει κόσμος μέσα, οπότε εντυπωσιάζεται πολύ από αυτήν την εικόνα. Έπειτα, σαν παιδί που είναι, θέλει να παίξει. Βαριέται να κάνει την καθημερινή διαδρομή χωρίς μια φίλη ή κάποιον να την περιμένει στο σπίτι. Έχει και κάτι που ονειρεύεται να αποκτήσει: ένα συγκεκριμένο ζευγάρι αθλητικά παπούτσια, τα οποία βρίσκονται εκεί, μόνα τους, χωρίς τον ιδιοκτήτη τους και την «καλούν» να τα δοκιμάσει! Το παιχνίδι έχει μόλις αρχίσει…Αυτό το όμορφο παιχνίδι αλλαγής παπουτσιών το έχεις κάνει ή το έχεις δει ποτέ στη δική σου ζωή ή το εμπνεύσθηκε η Ματού;Μπορεί να μην το έχω κάνει στην κυριολεξία αλλά παρατηρώ πολύ συχνά τα παπούτσια των ανθρώπων. Βλέπω πώς είναι πατημένα, προς τα μέσα ή προς τα έξω, πόσο φθαρμένα ή όχι είναι, αν ο άνθρωπος που τα φοράει τα έχει διαλέξει για να είναι ωραία ή πρακτικά ή αν τα βρήκε ή αν του/της τα χάρισαν. Κάποιοι πατάνε βαριά τα παπούτσια τους, σαν να καρφώνονται στη γη κι άλλοι μοιάζουν σαν να περπατούν στον αέρα… Κάνοντας αυτές τις σκέψεις, υποθέτω πως είναι σαν να παίζω το παιχνίδι της Ματού. Και το κάνω κι εγώ κρυφά, σαν εκείνη. Δεν θα ήθελα να καταλάβουν οι γύρω μου πόσο πολύ τους παρατηρώ γιατί μάλλον θα ένιωθαν άβολα. Υποθέτω πως είμαστε οι ήρωες μας λίγο ή πολύ.Είχες επιλέξει τον Σιλάν στο προηγούμενο βιβλίο σου, τώρα την Ματού. Είναι τυχαία η επιλογή παιδιών από άλλη χώρα ή προσπαθείς και μέσα αυτής της επιλογής να εξοικειώσεις τα παιδιά αναγνώστες με τον «άλλο»;Στο Σιλάν, σίγουρα η πρόθεση ήταν να γνωρίσουμε από κοντά ένα παιδί-πρόσφυγα και να παρακολουθήσουμε τη δική του εκδοχή ζωής. Η Ματού μένει στη Γαλλία γιατί εκεί θα μπορούσε να πραγματωθεί μια τέτοια ιστορία που να περιλαμβάνει ένα τζαμί, αυτονόητα, χωρίς να αποτελεί θέμα η ύπαρξή του. Γενικά όμως, όταν γράφω μια ιστορία, δεν έχω την πρόθεση να εξοικειώσω κανέναν ή να διδάξω κάτι, θέλω πρωτίστως να μιλήσω γι’ αυτά που εμένα απασχολούν. Με απασχολεί το προσφυγικό, με απασχολεί ο αποκλεισμός ανθρώπων για οικονομικούς ή άλλους λόγους. Με απασχολούν οι σχέσεις μέσα στην οικογένεια. Είναι πρόκληση για όλους μας και κυρίως για εμάς τους μεγάλους, να ανοιχτούμε περισσότερο στο διαφορετικό, όποιο κι αν είναι αυτό. Τα παιδιά δεν έχουν τέτοιες προκαταλήψεις. Αν εμείς είμαστε έτοιμοι να αποδεχτούμε τον συνάνθρωπο χωρίς προϋποθέσεις καταγωγής, θρησκείας, κοινωνικής τάξης, φύλου, τα παιδιά θα το πράξουν επίσης. Θα έλεγα λοιπόν, ότι δεν είναι τυχαία η επιλογή γιατί αυτά είναι τα θέματα που με απασχολούν. Η πρόθεση μου είναι κυρίως να γράψω μια καλή ιστορία.Άλκηστη, σε απασχολεί (συχνά) η διαφορετικότητα, η ετερότητα, η ενσυναίσθηση, από τις πλέον κορυφαίες σύγχρονες αξίες. Πόσο σημαντικό είναι το βίωμα για τα παιδιά προκειμένου να δουν όψεις που συστηματικά τους κρύβουμε για να τα «ταράξουμε»;Νομίζω πως η δυνατότητα να κατανοούμε τους άλλους γύρω μας είναι ένα είδος ευφυΐας παρεξηγημένο γιατί δεν το αναγνωρίζουμε ως τέτοιο. Μαθαίνουμε επισταμένα πώς γράφονται τα ρήματα σε-ώνω, αλλά δεν ξέρουμε να αντιμετωπίζουμε το «αποξενώνω» της σύγχρονης ζωής. Μαθαίνουμε άπειρες ώρες στο σχολείο να υπολογίζουμε ή να μετατρέπουμε τα κλάσματα σε δεκαδικούς, αλλά σε τι μας βοηθούν οι αριθμοί όταν μετράμε την καταστροφή; Οι κυνικοί θα πουν πως δεν βγάζει κανείς το ψωμί του με ενσυναίσθηση κι εμείς θα απαντήσουμε με το ψωμί που κάποιος μοιράστηκε με το διπλανό του επιβίωσαν οι άνθρωποι στις δύσκολες στιγμές της ιστορίας.Ο κόσμος των μεγάλων μα και των άλλων έρχεται λίγο πιο κοντά στα παιδιά μέσα από τέτοια «παιχνίδια»; Τι μπορεί να μας αποκαλύψει η εμπειρία σου;Τα παιχνίδια, τα βιβλία, οι συζητήσεις είναι τα μέσα που διαθέτουμε για να βοηθήσουμε τα παιδιά να ανακαλύψουν τον κόσμο που υπάρχει πέρα από τη σκιά τους. Ο καθένας διαλέγει αυτό που του ταιριάζει καλύτερα για να μιλήσει για την ανάγκη να βλέπουμε και την άλλη όψη του νομίσματος, να αντιμετωπίζουμε τον «άλλον» σαν μια διαφορετική εκδοχή του εαυτού μας και τελικά, να αποδεχτούμε πως από μία τυχαιότητα ο «άλλος» βρίσκεται σε αυτή τη θέση κι εμείς στην άλλη.Πιστεύεις ότι η λαϊκή σοφία όπως προκύπτει από τις λαϊκές εκφράσεις, τις παροιμίες και άλλες μορφές λόγου, αποφθεγματικές ή μη, αποτελούν υλικό για να κατανοήσουν καλύτερα τα παιδιά έννοιες, αξίες, καταστάσεις;Μπορεί ναι, μπορεί και όχι, δεν είναι πανάκεια. Η λαϊκή σοφία κάποιες φορές αναφέρεται σε μια εποχή που έχει παρέλθει κι άλλες φορές δεν είναι και τόσο σοφία. Ας πούμε το «υπάρχουν κι αλλού πορτοκαλιές που κάνουν πορτοκάλια» ή το «ουδείς αναντικατάστατος» νομίζω πως είναι μια λάθος αντίληψη του «άλλου» είτε μιλάμε για επαγγελματικές ή για προσωπικές σχέσεις.Πόσο σημαντική είναι η συνεισφορά του εικονογράφου, εν προκειμένω της Φωτεινής Τίκκου, σε ένα τέτοιο βιβλίο όπου το κείμενο συνδιαλέγεται τόσο στενά με την εικόνα;Εξαιρετικά σημαντική! Η ιστορία μόνη της, χωρίς τη συγκεκριμένη εικονογράφηση, λέει λιγότερα πράγματα από αυτά που λέει μαζί με την εικόνα. Οι εικόνες αφηγούνται με έναν πιο άμεσο τρόπο την ιστορία και την κάνουν συγκεκριμένη, κάτι που έχει ανάγκη η νεαρή αναγνώστρια/ο νεαρός αναγνώστης. Επίσης, η καλή εικονογράφηση διαμορφώνει την αισθητική των παιδιών, κάτι που θεωρώ πολύ σημαντικό επίσης.Τι σημαίνει ένα βραβείο για έναν δημιουργό και συγκεκριμένα για εσένα, όπως π.χ. τα κρατικά που απονεμήθηκαν πριν λίγες μέρες ή του Κύκλου που απονέμονται κάθε Απρίλιο;Έχοντας κάποιες φορές βρεθεί στις βραχείες λίστες των κρατικών βραβείων και βραβευτεί το 2011 για το καλύτερο βιβλίο γνώσεων, έχω εισπράξει την εμπειρία αυτή σαν ένα απροσδόκητο και χαρούμενο σκούντημα που με έκανε να περπατήσω παρακάτω στο χώρο της συγγραφής. Μάλλον, όμως θα το έκανα έτσι κι αλλιώς, αλλά σίγουρα ήταν κάτι ενθαρρυντικό, ιδίως αν συλλογιστεί κανείς πως ένας συγγραφέας στις μέρες μας δεν έχει άλλους τρόπους να «μετρήσει» τις δυνάμεις του. Δεν γίνονται δημοσιεύσεις σε λογοτεχνικά περιοδικά, δεν σε ενθαρρύνουν οι καθηγητές στο Γυμνάσιο ή στο Λύκειο. Θα ήθελα, πάντως, τα βραβεία αυτά να σημαίνουν κάτι για όλους κι όχι μόνο για τους ανθρώπους που εμπλέκονται άμεσα με την παραγωγή βιβλίων. Θα ήθελα να είναι μια γιορτή που θα συμμετέχει ο κόσμος, θα ενδιαφέρεται να μάθει ποια βιβλία προτάθηκαν, θα πηγαίνει στα βιβλιοπωλεία την επόμενη μέρα να αναζητήσει τα βραβευθέντα. Αυτό είναι κάτι που μπορεί και πρέπει να αλλάξει, αν θέλουμε κιόλας να αυξηθεί το αναγνωστικό κοινό της χώρας μας. Άλκηστη, σε ευχαριστώ για την τιμή.Απόστολε, σ΄ ευχαριστώ για όσα ρώτησες. Μάθετε περισσότερα για την Άλκηστη Χαλικιά και τα βιβλία της εδώ.

Διαβάστε παρακάτω τη συνέντευξη που παραχώρησε η Ευτυχία Γιαννάκη στην Ελένη Φωτίου για το Πρώτο Θέμα, με αφορμή την κυκλοφορία του πρώτου της παιδικού βιβλίου Μυστήριο στη Λίμνη Λαμπίκο.Πότε μπήκε το Μυστήριο στη ζωή σου και τι ρόλο παίζει;Το μυστήριο είναι παντού, κατά κάποιο τρόπο μας συνοδεύει από τη στιγμή που ερχόμαστε σε επαφή με τον κόσμο κι επιχειρούμε να καταλάβουμε τι στο καλό συμβαίνει γύρω μας κι εντός μας. Γιατί ας μην ξεχνάμε ότι το μεγαλύτερο μυστήριο, το πιο σκοτεινό κι ακατανόητο, αλλά ταυτόχρονα και το πιο συναρπαστικό βρίσκεται πάντοτε εντός μας και στον τρόπο με τον οποίο επιχειρούμε να ερμηνεύσουμε τον κόσμο μέσα από το μάτια μας. Οπότε θα έλεγα ότι το μυστήριο είναι φυτεμένο μέσα μου από τη στιγμή που αντιλαμβάνομαι την ύπαρξή μου. Συχνά το ταυτίζουμε με τον φόβο ή τον τρόμο του αγνώστου. Για μένα υπήρξε πάντοτε η κινητήρια δύναμη για να αποδεχτώ το άγνωστο, το διαφορετικό και να κατανοήσω όσα εκ πρώτης όψεως έμοιαζαν ξένα. Στην ουσία πρόκειται για ένα εργαλείο που ξεκλειδώνει την διαδικασία κατανόησης και της συμφιλίωσης με το εδώ και το τώρα, το εντός και το εκτός, αλλά και αυτό που προηγήθηκε και όσα έπονται.Αυτή τη σχέση με την επαγωγική λογική, την αποδοχή, το απρόσμενο, το συναρπαστικό κρύβω στον πυρήνα του παιδικού μυστηρίου που έφτιαξα σε συνεργασία με την εικονογράφο Σοφία Τουλιάτου που έδωσε σάρκα και οστά σε αυτή την ιστορία.Ποια ήταν η αφορμή για το «Μυστήριο στη Λίμνη Λαμπίκο»;Ήταν οι αφηγήσεις της μητέρας μου και η ανάγκη μου να φέρω το μυστήριο κοντά σε πολύ μικρούς αναγνώστες. Προκειμένου να χτίσω αυτόν τον φανταστικό κόσμο του Πίτσι Πίτσου, που είναι το πιο μυστήριο, αλλά και το πιο ασφαλές νησί στον κόσμο, χρειάστηκε να επιστρέψω στο συναισθηματικό κουκούλι των αναμνήσεων από την δικιά μου παιδική ηλικία.Η μητέρα μου φώναζε χαϊδευτικά εμένα και τον αδερφό μου Πιτσιμπουίνους όταν ήμαστε μικρά κι έτσι οι πρώτοι κάτοικοι αυτού του φανταστικού κόσμου που τον θυμάμαι με πολύ ζωηρά χρώματα υπήρξαμε οι δυο μας. Κουβαλώντας την εμπειρία της αστυνομικής λογοτεχνίας έφτασε μάλλον ο καιρός να μην είμαστε μόνοι οι δυο μας σε αυτόν τον κόσμο και επινοήσω εκ νέου από τα υλικά του ένα περιβάλλον μυστηρίου, φυτεύοντας του όλα τα σχήματα που είναι παρόντα σε ένα αστυνομικό μυθιστόρημα ενηλίκων, αλλά σε άλλες δόσεις ώστε να εξυπηρετούν τον εύπλαστο κόσμο της παιδικής φαντασίας και το χιούμορ που απαιτεί. Κατά τα λοιπά είναι όλα εκεί και είναι ίδια. Δυνατοί χαρακτήρες, σασπένς, ανατροπές, επαγωγική λογική, ατμόσφαιρα, περιπέτεια και κρυμμένες αναφορές στον κόσμο των πραγματικών Πιγκουίνων.Τα παιδιά υπήρξαν πάντοτε μέρος της ζωής σου. Τι αποκόμισες από την εμπειρία σου στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση;Η εμπειρία μου στην εκπαίδευση ήταν πολύτιμη και υπήρξε σημείο αναφοράς κατά το χτίσιμο αυτής της σειράς μυστηρίου, στην οποία το Μυστήριο στη Λίμνη Λαμπίκο που κυκλοφόρησε μόλις από τις Εκδόσεις Ίκαρος, είναι η πρώτη ιστορία σε μια σειρά παιδικού μυστηρίου με πρωταγωνιστές τους Πιτσιμπουίνους και τον μικρό Μπλε σε ρόλο ντετέκτιβ.Η εκπαιδευτική μου εμπειρία έχει δείξει ότι τα παιδιά, ίσως πιο διαισθητικά από τους μεγαλύτερους αναγνώστες, αντιλαμβάνονται και εισπράττουν την αλήθεια και την πρόθεση του δημιουργού, ειδικά όταν πρόκειται για έναν ολόκληρο νέο κόσμο που χτίζεις. Αν υπάρχει λοιπόν αυτός ο πυρήνας της προσωπικής αλήθειας σε αυτόν τον κόσμο, που περνάει βεβαίως μέσα από το λογικό σχήμα, αλλά κυρίως από το συναίσθημα που κουβαλάει η αφήγηση, το πιάνουν στον αέρα και καταφέρνουν να δεθούν με τους ήρωες, το νέο εύπλαστο σύμπαν που τους ανοίγεις για να ταξιδέψουν μαζί με τους ήρωες ή να γίνουν οι ίδιοι ήρωες. Μπορεί το παιδί να ξεχάσει τις λεπτομέρειες μιας ιστορίας, αλλά δεν θα ξεχάσει ποτέ πως το έκανε να νιώσει. Αυτό ισχύει για μικρούς και μεγάλους βεβαίως, τόσο για τις ιστορίες, όσο και για τους ανθρώπους που συναντάμε.Ε, λοιπόν, η εμπειρία μου λέει ότι τα παιδιά σε αυτό είναι απαιτητικοί ατσίδες όσον αφορά το συναίσθημα. Δεν αρκεί απλά να περάσουν την ώρα τους με ένα ενδιαφέρον σχήμα, θέλουν να νιώσουν κι εσύ οφείλεις να είσαι γενναιόδωρος στο συναίσθημα και στο χιούμορ αν θέλεις να συνομιλήσεις μαζί τους για το μυστήριο της ζωής και όχι μόνο.Βλέποντας τα πράγματα πιο αντικειμενικά από εμάς τους γονείς, τι ανάγκες έχεις εντοπίσει ότι έχουν τα παιδιά σήμερα; Η ανάγκη τους για αγάπη και ιστορίες παραμένει πάγια, όσοι κι αν είναι οι διασπαστικοί παράγοντες γύρω τους με τα νέα μέσα ή την πληθώρα των φανταχτερών ερεθισμάτων. Είμαστε συναισθηματικές σφαίρες, είμαστε οι ιστορίες μας, τόσο που τις περισσότερες φορές σημασία δεν έχει τι συνέβη, αλλά τι θυμόμαστε ότι συνέβη, πως νιώσαμε ή πως ερμηνεύσαμε αυτό που συνέβη. Οι ιστορίες μας είναι ακριβώς αυτή η κιβωτός των πολλαπλών εμπειριών μας και των συναισθημάτων μας. Είναι οι ζωές μέσα στη ζωή μας, το συναρπαστικό ταξίδι εντός, εκτός και επί τα αυτά και τα παιδιά διψάνε γι΄ αυτά τα ταξίδια και για να νιώσουν όσα έχει να τους δώσει ο κόσμος ως το μεδούλι του.Στο πρώτο σου αστυνομικό εικονογραφημένο μιλάς για τους Πιτσιμπουίνους και το Πίτσι Πίτσου. Τι συμβολίζουν για σένα τα μικρά μπλε πλάσματα και το φανταστικό μυστήριο μέρος στο οποίο ζουν;Το μπλε παραπέμπει στο νερό, σε αυτό που είναι η πηγή της ζωής, το δροσερό, αυτό που διαρκώς κινείται, αλλάξει, ανανεώνεται και φέρνει το νέο. Είναι σαφές ότι αν στην αστυνομική λογοτεχνία ενηλίκων έπαιξα με το κόκκινο που παραπέμπει στο αίμα, σε αυτό που παίρνει και δίνει τη ζωή, στο παιδικό μυστήριο χρησιμοποιώ το μπλε που παραπέμπει στην ανανεωτική δύναμη της παιδικής ηλικίας.  Φυσικά δεν χρειάστηκε να τα φανταστώ όλα, αφού οι Μικροί Μπλε πιγκουίνοι υπάρχουν, είναι όλα στη φύση, αρκεί να σκύψουμε λίγο πιο προσεκτικά πάνω σε όσα απλόχερα μας χαρίζει.

Διαβάστε την πολύ ενδιαφέρουσα συνέντευξη που παραχώρησε ο Αθανάσιος Αλεξανδρίδης στον Απόστολο Πάππο για το Elniplex.com, με αφορμή το νέο του βιβλίο Χτίζοντας ταυτότητα, το τρίτο βιβλίο της σειράς «Σχολή ανήσυχων γονέων».Κύριε Αλεξανδρίδη, σας ευχαριστώ θερμά για την τιμή. Ποια είναι τα χαρακτηριστικά ενός ανήσυχου, ενός μη επαναπαυμένου γονέα;Διερωτάται με μέτριο δημιουργικό άγχος για τον ρόλο του ως γονέα μέσα σε μια συνεχώς, τουλάχιστον ως προς φαινόμενα, μεταβαλλόμενη κοινωνική και οικογενειακή κατάσταση. Έχει την ικανότητα να διακρίνει μέσα στην ρευστότητα σταθερά χαρακτηριστικά του ίδιου, του συντρόφου και των παιδιών και επιχειρεί να τα βοηθήσει να εναρμονισθούν με την οικογενειακή δυναμική, το μικροπεριβάλλον του οικογενειακού κύκλου και το κοινωνικό και πολιτισμικό μακροπεριβάλλον. Στην προσπάθεια αυτή αναγνωρίζει τα λάθη του και κυρίως, τα αναλύει, ώστε να μην τα επαναλαμβάνει. Είναι ανοιχτός στο να αναγνωρίζει και στοιχεία του εαυτού του πέρα από το προφανές.Πιστεύετε ότι οι γονείς της τελευταίας 10ετίας-15ετίας διαφέρουν από τους δικούς μας γονείς; Αλλάζουν οι προτεραιότητες, οι προσεγγίσεις, οι βασικές στάσεις έναντι των παιδιών από γονεϊκή γενιά σε γενιά;Εκτιμώ ότι οι αρχές που διαμορφώθηκαν στην μεταπολιτευτική Ελλάδα, όπως η προτεραιότητα στην εκπαίδευση των παιδιών όλων των τάξεων και η ισότιμη θέση των δύο γονέων μέσα στην οικογένεια παραμένουν σταθερές. Η απομάκρυνση από πολύ συντηρητικές απόψεις για την σεξουαλικότητα επιτρέπει την καλύτερη ψυχοσυναισθηματική ανάπτυξη των εφήβων. Επίσης η ελληνική κοινωνία μετακινήθηκε θετικά ως προς τα θέματα του στιγματισμού ανθρώπων με ιδιαιτερότητα ή αναπηρία.Αυτό που παραμένει ως μεγάλο πρόβλημα, και δυστυχώς εντάθηκε από την οικονομική κρίση, είναι η τάση της ελληνικής οικογένειας να συντηρεί την εξάρτηση των παιδιών από τους γονείς για πολύ μεγάλο χρονικό διάστημα, ίσως και για ολόκληρη τη ζωή!Τι θέλατε να επικοινωνήσετε με αυτήν τη σειρά; Τι θέλατε να πείτε στους γονείς, στους ειδικούς της αγωγής αλλά -επιτρέψτε μου- και σε κάθε άνθρωπο;Επιθυμώ να δώσω απλά αλλά όχι απλοϊκά γνώσεις σχετικά με τον ψυχισμό των παιδιών μέσα από την ψυχαναλυτική αναπτυξιακή προοπτική. Επιχειρώ να δείξω πόσο σύνθετο είναι το έργο της δημιουργίας της ταυτότητας του ατόμου και της οικογένειάς του αλλά και πόσο ευχάριστο και δημιουργικό. Αρκεί να καταλάβουμε ότι είναι το βασικό έργο του κάθε ανθρώπου: να δημιουργεί τον εαυτό του!Γιατί επιλέξατε αυτήν την δομή, δηλαδή την απομαγνητοφώνηση βραδινών διαλέξεων με γονείς;Επειδή έχουν το ζωντανό στοιχείο της αναζήτησης μέσα από τον διάλογο. Πιστεύω ότι δεν έχουμε την κουλτούρα του διαλόγου ως κοινωνία αλλά όταν δίνεται αυτή η ευκαιρία, με ένα οργανωμένο πλαίσιο συζήτησης, έναν κατ’ αρχήν αποδεκτό ως «κατέχοντα» κάποια γνώση συντονιστή με σεβασμό στην πολυφωνία, τότε πολλοί άνθρωποι, όπως οι κάποιες εκατοντάδες γονείς που πήραν μέρος σε αυτές τις συναντήσεις τα οκτώ και πλέον χρόνια που πραγματοποιούνται, ενεργοποιούν και ενεργοποιούνται από τη δύναμη του συσκέπτεσθαι. Οι βραδιές αυτές είναι ένα δείγμα ουσιαστικής «φιλίας».Οι φόβοι και οι έρωτες ήταν ο πυρήνας των δύο πρώτων βιβλίων της σειράς. Είναι οι πλέον καθοριστικοί παράγοντες στη ζωή των ανθρώπων αυτοί οι δύο από τους πρώτους μήνες της ζωής μας;Φόβος και αγάπη-έρωτας γεννιόνται μαζί: από την αρχή της ζωής, από την πρώτη στιγμή ενεργοποιούνται για να διατηρηθούν για ολόκληρη τη ζωή συμπλεκόμενοι μέσα σε όλα τα μεγάλα υπαρξιακά θέματα. Για παράδειγμα, ένα νεογέννητο αν δεν το φροντίσει κάποιος εκτίθεται στην αγωνία της αποδιοργάνωσης και του θανάτου.Η φροντίδα του δίνει ένα αίσθημα ύπαρξης και συνέχειας και το βρέφος αρχίζει να αγαπά αυτόν που του την προσφέρει.Έτσι γεννιόνται τα μεγάλα σχήματα του φόβου και της αγάπης, όπου μέσα τους θα μπουν όλα τα μικρά και τα μεγάλα μας θέματα. Η ανάπτυξη και η αυτονόμηση του ατόμου θα μικρύνουν τους φόβους και θα μεγαλώσουν την ικανότητα αγάπης, αλλά αυτό σε κάποιο βαθμό θα εξαρτηθεί από τις εμπειρίες φροντίδας που δεχθήκαμε. Προσωπικά παραμένω συνετά αισιόδοξος και πιστεύω στη δημιουργικότητα του ατόμου να αξιοποιεί ακόμη και πολύ περιορισμένες εμπειρίες φροντίδας και αγάπης!Πώς καταπιέζουμε κατά βάση τον ερωτισμό των παιδιών τραυματίζοντας ενδεχομένως την υγιή μελλοντική του έκφραση;Τα φαινόμενα αυταρχικής σεξουαλικής διαπαιδαγώγησης των παιδιών, όπως για παράδειγμα η απαγόρευση του παιδικού και εφηβικού αυνανισμού και η δαιμονοποίηση της σεξουαλικότητας ως πηγή τρέλας και αμαρτίας έχουν ευτυχώς εκλείψει.Νομίζω ότι σήμερα οι κίνδυνοι προέρχονται κυρίως από την πρόωρη υιοθέτηση έμφυλων «ρόλων» από τα παιδιά που επιδιώκουν ανοήτως κάποιοι «μοντέρνοι» γονείς και υπόπτως η κοινωνία. Έτσι τα παιδιά πρέπει να φέρονται ως μικροί «άνδρες» και «γυναίκες» που είναι «ερωτευμένοι», «έχουν σχέση» και άλλες βλακείες κατά τον τρόπο των μεγάλων.Τα παιδιά είναι ερωτευμένα κυρίως μέσα στο μυαλό τους και θέλουν να ζουν ως παιδιά! Ας το σεβαστούμε!…Και πώς διεγείρουμε τους φόβους τους, από τους αρχετυπικούς μέχρι τους πιο «σύγχρονους»; Κοινώς, ποια είναι τα βασικά λάθη που κάνουμε;Παρουσιάζοντας συνεχώς φόβους παντού, μη εξηγώντας πώς εμείς τους διαχειριζόμαστε και κυρίως μη αναπτύσσοντας την ικανότητα των παιδιών να αντιμετωπίσουν τους φόβους τους σταδιακά μόνα τους. Γενικώς δεν προωθείται η έννοια της αυτονόμησης του ατόμου ούτε από την οικογένεια ούτε από την κοινωνία, παρά τον δήθεν επίσημο λόγο τους περί του αντιθέτου. Οι αρχετυπικοί φόβοι, όπως αυτός του θανάτου, δεν μπορούν παρά να βρουν μια ατομική λύση, οι «σύγχρονοι» φόβοι, όπως για παράδειγμα το ζήτημα της περιβαλλοντικής καταστροφής, δεν μπορούν να λυθούν παρά μόνο συλλογικά.Ας έρθουμε στο νέο βιβλίο της σειράς. Γιατί ήρθε η ταυτότητα στο επίκεντρο του βιβλίου σας αυτού;Μετά την προεργασία που έγινε σχετικά με την ενωτική δύναμη της ενόρμησης της ζωής στο βιβλίο Παιδικοί έρωτες και τη διαλυτική δύναμη της επιθετικότητας στο Παιδικοί φόβοι, ήταν νομίζω απαραίτητο να δείξουμε πώς χτίζεται η ταυτότητα και η προσωπικότητα του ατόμου. Κεντρική ιδέα του βιβλίου είναι ότι η δυναμική της ανάπτυξης της ταυτότητας των παιδιών εξαρτάται από τη δυνατότητα των γονέων τους και αυτής της ίδιας της οικογένειας να εξελίσσονται καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωής, παράλληλα και συμπληρωματικά εμπεριέχοντας τις αναπόφευκτες συγκρούσεις.Πόσο σημαντικοί είναι οι ρόλοι μέσα σε μία οικογένεια; Πώς δομούν ένας πατέρας και μία μάνα τον δικό τους ρόλο μέσα στο σπίτι; Είναι ιεραρχική η δομή μιας οικογένειας; Είναι μια «αγέλη» με ρόλους όπου αν αφήσεις το παιδί να αναρριχηθεί στην κορυφή της αγέλης ταρακουνιέται το οικοδόμημα;Οι ρόλοι μέσα στην οικογένεια είναι η «μητρική φροντίδα» και η «πατρική λειτουργία». Το πρώτο δεν χρειάζεται να το εξηγήσω, το δεύτερο σημαίνει την διατύπωση κανόνων λειτουργίας της οικογένειας που να συνάδουν με αυτό που η κοινωνία αναγνωρίζει ως κανονικό. Προσοχή: κανονικό δεν σημαίνει «μέσος όρος»! Οι παραπάνω ρόλοι, στη σύγχρονη οικογένεια, επιτελούνται και από τους δύο γονείς. Με αυτή την λογική η οικογένεια είναι ιεραρχημένη ανάμεσα σε παιδιά και γονείς. Οι γονείς έχουν κυρίαρχο λόγο για τα ουσιαστικά θέματα, όπως ασφάλειας και υγείας, και σταδιακά, εντάσσοντας τα παιδιά στο να σκέφτονται μαζί τους τα άλλα θέματα προωθούν την ανάπτυξη της προσωπικότητάς τους.Η αναρρίχηση των παιδιών στην «εξουσία» είναι ή δείγμα της απόλυτης διάλυσης της οικογένειας λόγω της ανεπάρκειας των γονέων ή δείγμα εξαπάτησης των παιδιών από χειριστικούς αποπλανητικούς γονείς.Πώς θεμελιώνουν οι γονείς την αυτοεκτίμηση του παιδιού;Εμπιστευόμενοι τα παιδιά ως προς τις νοητικές τους ικανότητες, τη δυνατότητα της ψυχικής τους αντοχής, την επιθυμία τους να πλάσουν έναν «δικό» τους εαυτό. Οι γονείς πρέπει με ειλικρίνεια να μιλούν για το δικό τους αίσθημα αυτοεκτίμησης ή υποτίμησης και τα γεγονότα που αντιστοίχως το σημάδεψαν. Επίσης για τις περιπέτειες της οικογένειας καταγωγής. Άλλωστε, για να υπάρχουμε, προερχόμαστε κατά κάποιον τρόπο από survivors! Άρα, κάποια υποδομή για αυτοεκτίμηση υπάρχει ήδη στη γενεαλογία μας που δεν μένει παρά να την αξιοποιήσουμε. Δυστυχώς οι οικογενειακές ιστορίες δεν λέγονται πια αρκετά και οι «παραμυθάδες» παππούδες συχνά χλευάζονται από τα μοντέρνα παιδιά τους!Το σχολείο πώς μπορεί να βοηθήσει στην ψυχική ανθεκτικότητα ενός παιδιού;Δίνοντας χρόνο στο παιδί να σκεφθεί και να βρει το «λάθος» του π.χ. στη γλώσσα ή στα μαθηματικά ενώ θα αντέχει την απροσδιοριστία της σκέψης του. Δίνοντάς του την ευκαιρία να νιώσει ικανότερο από άλλα παιδιά αλλά συγκρατώντας την ματαιοδοξία του, τη δοκιμασία να νιώσει κατώτερο από άλλα παιδιά χωρίς να επέρχεται καταστροφή.Γενικά, δημιουργώντας ευκαιρίες για επιτυχίες και αποτυχίες. Και κυρίως αναπτύσσοντας τη συλλογικότητα. Ποτέ η ψυχική μου ανθεκτικότητα δεν μπορεί να είναι πολύ μεγάλη, αν δεν ανήκω πραγματικά ή συμβολικά σε κάποια συλλογικότητα.Πιστεύετε ότι τα σχολεία, δημόσια ή ιδιωτικά, θα έπρεπε να δημιουργήσουν «σχολές γονέων» όπου θα είχαν τη δυνατότητα να ακούσουν και να συνομιλήσουν με επιστήμονες για τα παιδιά τους και τους ίδιους;Η σειρά έχει και αυτόν τον σκοπό. Να εμπνεύσει και άλλα σχολεία να δημιουργήσουν «σχολές γονέων» και να δώσει «υλικό» και «τρόπο» στους νεότερους συναδέλφους για το πώς να λειτουργήσουν μέσα σε αυτές. Φιλοδοξώ η σειρά «Σχολή ανήσυχων γονέων» να λειτουργήσει όχι μόνο ως δεξαμενή γνώσεων αλλά κυρίως ως «παράδειγμα» ήθους και ύφους για τη συζήτηση.Θα συνεχιστεί η επιτυχημένη αυτή «Σχολή Ανήσυχων Γονέων»; Ποιο θα είναι το κεντρικό θέμα του επόμενου βιβλίου αν το γνωρίζετε ήδη;Η σειρά θα συνεχισθεί με κάποια βιβλία ακόμη για το Σχολείο, την Κοινωνία και τον Πολιτισμό.Σας ευχαριστώ θερμά.Εγώ σας ευχαριστώ για τις καίριες ερωτήσεις.