Νέα

Για άλλη μια χρονιά περιμένουμε το βιβλιοφιλικό κοινό της Θεσσαλονίκης στο Stand των εκδόσεων  Ίκαρος (Αρ. 56 – Περίπτερο 15), με νέους συναρπαστικούς τίτλους για μικρούς και μεγάλους και μια σειρά εκδηλώσεων για κάθε ηλικία και ενδιαφέρον.Πρόγραμμα για ενήλικεςΜικρή Φόρμα: Επιλογή-Πρόκληση-ΑνταμοιβήΠαρασκευή 17/05, στις 20:00. Φιλολογικό καφενείο (Περίπτερο 13)Με αφορμή τα νέα τους βιβλία Τέλος Πάντων και Κακό Ανήλιο οι συγγραφείς Αχιλλέας ΙΙΙ και Κωνσταντίνος Δομηνίκ συζητούν με τον συγγραφέα Κυριάκο Αθανασιάδη και τον δημοσιογράφο Χρήστο Ωραιόπουλο για τις ιδιαιτερότητες, τις προκλήσεις αλλά και τις χαρές της μικρής αφηγηματικής φόρμας.Σπουδαίες γυναικείες φωνές στις εκδόσεις ΊκαροςΣάββατο 18/05 στις 12:00. Φιλολογικό καφενείο (Περίπτερο 13)Με αφορμή τα μυθιστορήματα Άδειες Ντουλάπες της Maria Judite de Carvalho και Η Μοναχοκόρη της Guadalupe Nettel, η δημοσιογράφος Αναστασία Γρηγοριάδου, η συγγραφέας Αμάντα Μιχαλοπούλου και η συγγραφέας και κριτικός λογοτεχνίας Κυριακή Μπεϊόγλου συζητούν για τις πολλαπλές μορφές της μητρότητας αλλά και την θεσμοθετημένη πατριαρχική καταπίεση.Ο Fabio Stassi στην 20η ΔΕΒΘΣάββατο 18/05 στις 18:00. Αίθουσα Γιώργος Ιωάννου (Περίπτερο 13)Με την υποστήριξη του Ιταλικού Μορφωτικού Ινστιτούτου ΑθηνώνO βραβευμένος Ιταλός συγγραφέας συναντά το κοινό της Θεσσαλονίκης και συνομιλεί με τον Φοίβο Γκικόπουλο, ομότιμο καθηγητή του τμήματος Ιταλικής Φιλολογίας του ΑΠΘ και τη μεταφράστρια Δήμητρα Δότση για το σύνολο του έργου του.Πρόγραμμα για παιδιά:Το Πειρατικό Πιτς Radio, Ευτυχία ΓιαννάκηΣάββατο 18/05 στις 13:00. Παιδική Γωνιά (Αίθουσα 2-Περίπτερο 12)Ελάτε να ενώσουμε τις δυνάμεις μας με τα Πιτσιμπουίνια και τον Μικρό Μπλε, να εντοπίσουμε σημειώματα με παράξενα στιχάκια, να ακολουθήσουμε ίχνη και κραυγές άγριων ζώων για να λύσουμε μαζί τους το πιο δυνατό μυστήριο όλων των εποχών.Ηλικίες: 5+ Τα γενέθλια του Μέλιου: Η μεγάλη γιορτή!, Θοδωρής ΠαπαϊωάννουΚυριακή 19/05 στις 12:00. Παιδική Γωνιά (Αίθουσα 1-Περίπτερο 12)συμμετέχει η εκπαιδευτικός Βίκυ ΞανθοπούλουΟ Μέλιος γίνεται 10 χρονών και το γιορτάζει στη Θεσσαλονίκη! Ελάτε να διασκεδάσουμε μαζί του σ' ένα πάρτι γεμάτο φαντασία, παιχνίδια και πολλή μουσική και να ευχηθούμε χρόνια πολλά στο αγαπημένο μας σκαθάρι.Ηλικίες: 5+Υπογραφή ΒιβλίουΚυριακή 19/05 στις 11:00-13:00Περίπτερο των εκδόσεων Ίκαρος (Stand 056 - Περίπτερο 15)Η συγγραφέας Ευλαμπία Τσιρέλη υπογράφει αντίτυπα του νέου της βιβλίου Οικογένεια Άντερσον σε εικονογράφηση Αλέκου Παπαδάτου.

Η Μαργαρίτα Μπονάτσου φιλοξενείται στη στήλη μας «Το εργαστήρι της μετάφρασης» και μας μιλάει για το μεταφραστικό ταξίδι του μυθιστορήματος του Ilja Leonard Pfeijffer, Grand Hotel Europa, ένα ατμοσφαιρικό βιβλίο για τις πολλαπλές αντιφάσεις της ευρωπαϊκής ταυτότητας, με επίκεντρο ένα παλιό ξενοδοχείο που πασχίζει να ισορροπήσει ανάμεσα στο σήμερα και το χθες.Ο Αινείας, ο αρχετυπικός πρόσφυγας, ο Αμπντούλ, ο νεαρός Μαροκινός μετανάστης –ή μήπως πρόσφυγας;– ο Καραβάτζο, η καταραμένη μεγαλοφυία, η Μέμφις, η Αμερικανίδα Λολίτα, ο Πατέλσκι, ο σοφός Ευρωπαίος με την παλιομοδίτικη λογιοσύνη, η Κλίο, η Ιταλίδα Μούσα της Ιστορίας, από πολύ παλιό και φημισμένο γενοβέζικο τζάκι, ένας Ολλανδός κλασικιστής και μυθιστοριογράφος ονόματι Ίλια Λέοναρντ Πφέιφερ, όλοι αυτοί και άλλοι πολλοί γραφικοί και απρόσμενοι ήρωες, συνδιαλέγονται μεταξύ τους σε ένα πληθωρικό μυθιστόρημα γραμμένο από έναν πληθωρικό συγγραφέα, ικανό να περάσει με απαράμιλλη άνεση από το πιο τραχύ και αφτιασίδωτο σεξ στην πιο λυρική και ευαίσθητη εξομολόγηση, από την πιο απερίφραστη ωμότητα στα πιο εκλεπτυσμένα γλωσσικά παιχνίδια – συχνά το πέρασμα γίνεται χωρίς γέφυρα, και ο μεταφραστής πρέπει να ακολουθήσει κατά πόδας, να βρει τα πετραδάκια του πρωτοτύπου και να φτάσει στο μυαλό ενός πολυπράγμονα και εκκεντρικού συγγραφέα που δεν αφήνει περιθώρια για πλήξη και εφησυχασμό. Η Βενετία που στενάζει και βυθίζεται κάτω από τη σκηνική επιτυχία της, η λουστραρισμένη Μάλτα που απομυζά ακόμη τους σκληροτράχηλους πολεμιστές Ιππότες της, το ανεκτικό Άμστερνταμ στα όρια της ανοχής του, τα ρευστά Σκόπια και η απεγνωσμένη αναζήτηση-απομίμηση ενός ένδοξου παρελθόντος, η ξεχασμένη Ελλάδα της άγονης γραμμής τη δεκαετία του ’80, το επιθετικά και επιδερμικά μοντέρνο Αμπού Ντάμπι, σαν αντικατοπτρισμός στην έρημο, οι τόποι, η ιστορία και οι χαρακτήρες τους, και το Grand Hotel Europa, με τα περασμένα μεγαλεία και τη δαιδαλώδη αρχιτεκτονική του, επενδύουν τη δράση σαν σάουντρακ.Ο Πφέιφερ δεν φοβάται να αντλήσει από τον πλούτο των κλασικών ούτε να αναμετρηθεί μαζί τους προσθέτοντας τα δικά του τολμηρά υλικά, μεταξύ άλλων το ανελέητο χιούμορ του. Φτιάχνει ένα πολιτικό, ερωτικό και επικό μυθιστόρημα με επίκεντρο την Ευρώπη, γηραιά και ξεπεσμένη αριστοκράτισσα, όπου το παρελθόν επιτελεί διπλή λειτουργία, οικονομικό σωσίβιο και ψυχικό βαρίδι, ενώ το μέλλον οικοδομείται αλλού. Ένα εγερτήριο σάλπισμα και ένας επιτάφιος ταυτόχρονα.

Η Δήμητρα Δότση φιλοξενείται στη στήλη μας «Το εργαστήρι της μετάφρασης» και μας μιλάει για το μεταφραστικό ταξίδι του νέου μυθιστορήματος του Gianfranco Calligarich, Ιδιωτικές άβυσσοι, μια απομαγεμένη ιστορία πόθου και απώλειας για την άβυσσο που κρύβει κάθε ανθρώπινη καρδιά.Η μεγαλύτερη τύχη για εμάς τους μεταφραστές είναι να επιλέγουμε και να μεταφράζουμε τους συγγραφείς, και κυρίως τα βιβλία, που αγαπάμε. Πόσο μάλλον όταν αυτό γίνεται υπό ιδανικές συνθήκες, σ’ έναν εκδοτικό οίκο, που πληροί όλες μα όλες τις προϋποθέσεις μιας υποδειγματικής συνεργασίας. Όταν μάλιστα συνεχίζεις να μεταφράζεις τον ίδιο συγγραφέα, τότε νιώθεις να κολυμπάς σε γνώριμα νερά, να βουτάς πιο εύκολα, πιο ανώδυνα στις κειμενικές θάλασσες. Αυτή την αίσθηση είχα μέχρι και πριν από λίγο καιρό, στα σχεδόν είκοσι πέντε χρόνια της μεταφραστικής μου εμπειρίας, ώσπου ήρθαν στον δρόμο μου οι Ιδιωτικές άβυσσοι του Gianfranco Calligarich.Έχοντας ήδη μεταφράσει το αριστουργηματικό Τελευταίο καλοκαίρι στη Ρώμη, είχα την εντύπωση πως όλα θα ήταν οικεία, και κυρίως η γραφή του Calligarich. Λάθος μου. Από το πρώτο «λοιπόν» με το οποίο ξεκινάει η αφήγηση, μέχρι και την τελευταία λέξη, τα δυνάμει γνώριμα νερά έκρυβαν άπειρους υφάλους και αχανείς αβύσσους.Υπαρξιακό μυθιστόρημα κι αυτό, κι όμως τόσο διαφορετικό, χωρίς τον παραμικρό διάλογο, βασισμένο αποκλειστικά και μόνο στην αφήγηση ενός ηλικιωμένου τζογαδόρου, που υποφέρει από την καρδιά του. Με αφορμή τον θάνατο ενός παλιού του φίλου, ο ανώνυμος αυτός αφηγητής κατακλύζεται από τις αναμνήσεις ενός μακρινού καλοκαιριού και της σπαρακτικής ιστορίας ενός ζευγαριού, που φαινομενικά τα έχει όλα. Μπορεί να ακούγεται πεζή ή πιθανόν ελαφριά η ιστορία του Calligarich, μα κάθε άλλο πάρα τέτοια είναι. Η πατίνα του κοσμοπολιτισμού και του τρυφηλού βίου, ο Τίβερης που αγκαλιάζει την πιάτσα Ναβόνα, τα χρώματα του δειλινού που τυλίγουν σε μια αύρα μυστηρίου την πόλη, είναι απλώς το πρόσχημα για να ξετυλίξει τα μυστήρια της ανθρώπινης ψυχής μέσα από την αλά Χέμινγουεϊ θεωρία του παγόβουνου, που τόσο πιστά υπηρετεί.Η αφήγησή του μοιάζει με συμφωνική μουσική: εξάρσεις έντασης και συναισθήματος, υφέσεις, κορυφώσεις. Κάθε πρόταση, κάθε λέξη εξαρτά την ύπαρξη και την ερμηνεία της από την προηγούμενη, οδηγώντας έτσι στην επόμενη. Η γραφή του Calligarich ακολουθεί τους άτακτους χτύπους της καρδιάς του ανώνυμου αφηγητή: χειμαρρώδης, όταν ξαναζωντανεύει μέσα του το παρελθόν, παιγνιώδης και δηκτική, ασθματική όταν πλησιάζει το απρόσμενο, συνταρακτικό φινάλε.Ένα βαθιά λογοτεχνικό κείμενο, υποβλητικό. Από τις μεγαλύτερες μεταφραστικές προκλήσεις με τις οποίες έχω αναμετρηθεί μέχρι σήμερα.

Ο βραβευμένος συγγραφέας επανέρχεται με τη νέα συλλογή ιστοριών του Τέλος πάντων, που φλερτάρει με την επιστημονική φαντασία αλλά και με την πραγματικότητα που ζούμε. Διαβάστε τη συνέντευξη που παραχώρησε στη Μαριλένα Αστραπέλλου και το ΒΗΜΑgazino.Ο Αχιλλέας ΙΙΙ κρατάει ένα μέρος της ταυτότητάς του μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας, άλλωστε μοιράζεται άπλετα με τον κόσμο τις καλλιτεχνικές του ιδιότητες. Είναι συγγραφέας, βραβευμένος μάλιστα με το Κρατικό Βραβείο Διηγήματος-Νουβέλας 2020 για τον Παραχαράκτη του (εκδόσεις Νεφέλη), μια συλλογή φωτογραφηγημάτων, διηγημάτων κάθε ένα από τα οποία συνδέεται με μια παλιά φωτογραφία. Είναι ένας ευφυής λεξιπλάστης, όπως μαρτυρά το βιβλίο-λεξικό Κομπλεξικό (2016, εκδ. Νεφέλη) και πλέον δημιουργός της ομώνυμης σελίδας στο Facebook όπου παραθέτει έξτρα σουρεαλιστικά λήμματα τα οποία περιγράφουν την εξωφρενική πραγματικότητα που ζούμε. Παράλληλα είναι και μουσικός, τραγουδάει και παίζει μπάσο στο συγκρότημα Bog Art, το οποίο τα μέλη του το χαρακτηρίζουν container rock (από το κοντέινερ που είχε παραχωρήσει ο Δήμος Λιοσίων στους σεισμόπληκτους και όπου έκαναν τις πρόβες τους το 2004). Διαθέτει δε το μεγαλύτερο ταλέντο όλων: το χιούμορ που διαπερνά τα κείμενα και φωτίζει ακόμα και τις πιο σκοτεινές, ερεβώδεις ανησυχίες. Οπως τον αφανισμό του κόσμου, τη βασική θεματική που ανατέμνει στο νέο του βιβλίο με τίτλο Τέλος Πάντων μέσα από 24 ευφάνταστες ιστορίες.Aπό πού πηγάζει η ανάγκη σου να εντρυφήσεις δημιουργικά στην καταστροφολογία, το τέλος του κόσμου όπως τον ξέρουμε;«Από το γεγονός ότι είναι απολαυστικό να ξεκινάς την ημέρα σου διαλέγοντας με ποιον τρόπο θα διαλύσεις τον κόσμο, και από τότε που ανακάλυψα αυτό το παιχνίδι ήταν δύσκολο να αντισταθώ στον πειρασμό να το συνεχίσω! Μπορώ να πω ότι η καταστροφή των πάντων μου προσέφερε ικανοποίηση παρόμοια με αυτή που αισθάνεται ένα παιδί το οποίο, αφού αφιερώσει χρόνο για να φτιάξει έναν ψηλό πύργο με όσα τουβλάκια ή άλλα αντικείμενα έχει στη διάθεσή του, ξαφνικά του δίνει μια γελώντας και το βλέπει να σκορπίζει στις τέσσερις γωνίες του δωματίου. Επιπλέον, φυσικά, η δημιουργία σεναρίων καταστροφής των πάντων αποτελεί μια πρώτης τάξεως ευκαιρία για να αντιμετωπίσεις αυτά που φοβάσαι, συμπεριλαμβανομένου και του δικού σου τέλους, να κοιτάξεις με διαφορετικό μάτι όσα αγαπάς και όσα απεχθάνεσαι, και να επαναπροσδιορίσεις τη σχέση σου με ό,τι σε περιβάλλει. Είναι σαν να χαρίζεις στον εαυτό σου μια ατομικής χρήσεως Ημέρα της Κρίσεως».Στο βιβλίο το τέλος τους δεν είναι απαραίτητα απειλητικό αλλά μια ευκαιρία για αναχώρηση προς κάτι καινούργιο, γιατί όχι και καλύτερο. Αυτή η αντιμετώπιση είναι μια διάθεση αμυντικής αισιοδοξίας απέναντι σε όσα ζούμε;«Νομίζω ότι η συντέλεια ως υπέρτατη απειλή έχει ήδη παρουσιαστεί σε βάθος από ιδρυτές διαφόρων θρησκειών και από αρκετούς άλλους παρανοϊκούς συνανθρώπους μας, τους οποίους δεν θα ήθελα να ανταγωνιστώ, παρ' ότι ο κόσμος στον οποίο ζούμε εμφανίζει τόσα προβλήματα και τέτοιες στρεβλώσεις που η επιδιόρθωσή του φαντάζει μάλλον δύσκολη. Δεν είμαι σίγουρος αν η σημερινή κατάσταση εμφανίζει ανησυχητικά πολλές ομοιότητες με την τελευταία περίοδο της εποχής κυριαρχίας των δεινοσαύρων ή αν υπήρχαν τότε κάποια μικρά θηλαστικά που προσεύχονταν στους ουρανούς για το τέλος εκείνου του κόσμου, ωστόσο η ανθρώπινη απληστία έχει κάνει τον κόσμο ανυπόφορο. Αν και το να δηλώνει κανείς αισιόδοξος στην εποχή μας μοιάζει με αστείο, πιστεύω ότι οφείλουμε να προσπαθήσουμε. Για αυτό, ακόμη κι αν δεν μπορώ να βγάλω από το μυαλό μου τη ρήση του Νίτσε που επέμενε ότι η ελπίδα αποτελεί το χειρότερο κακό, διότι παρατείνει τα βάσανα των ανθρώπων, φρόντισα να αφήσω μια λεπτή χαραμάδα στις περισσότερες από τις ιστορίες του βιβλίου, ώστε να χωράει να τρυπώσει λίγο φως, μένοντας πιστός στην ιδέα ότι κάθε "τέλος" που πλησιάζει μπορεί υπό συνθήκες να οδηγεί σε μια νέα αρχή».Στο λογοτεχνικό σας σύμπαν «δεν ισχύει κανένας κανόνας». Είναι μια αντίσταση ένταξης σε συγκεκριμένο λογοτεχνικό είδος, ή μήπως μια απόπειρα προσδιορισμού και επεξήγησης του συγγραφικού σας drive;«Παραδέχομαι ότι ως δήλωση ακούγεται λίγο πομπώδης, αλλά υποδηλώνει την αγάπη μου για την ανατροπή του συνηθισμένου και την ανάγκη αιφνιδιασμού ακόμη και του ίδιου μου του εαυτού. Η τάση αυτή, εκτός από την έμφυτη, φοβάμαι, αντιδραστικότητα μου, πηγάζει από μια έντονη επιθυμία αμφισβήτησης του προφανούς, εκείνου που έχει για πάντα πάψει να εκπλήσσει, όπως πρότεινε και ο αγαπημένος Ζορζ Περέκ, το βιβλίο του οποίου Ζωή, οδηγίες χρήσης μνημονεύεται σε μια από τις ιστορίες του Τέλος Πάντων. Φυσικά, κάπως έτσι αποφεύγει κανείς και την ένταξη σε συγκεκριμένο λογοτεχνικό είδος ή καταλήγει να κατασκευάσει δικές του ετικέτες. Στο νέο μου βιβλίο, ας πούμε, ασχολούμαι με την καταστροφολογοτεχνία».Πώς βλέπεις να αντανακλάται στις ιστορίες αυτή η απουσία κανόνων;«Νομίζω ότι η απουσία κανόνων και οι βρικόλακες δεν έχουν αντανάκλαση. Παρ’ όλα αυτά, ελπίζω κάθε φορά να πετυχαίνω να φτιάχνω κάτι που δεν είναι προβλέψιμο ή πληκτικό. Κάτι το οποίο απαιτεί από τον αναγνώστη να παραμένει σε εγρήγορση, καθώς τα πάντα μπορούν να συμβούν».Ποιες ήταν οι προκλήσεις της συγγραφής ενός βιβλίου που πλέον δεν έχει ως «άγκυρα» ορισμένες παλιές φωτογραφίες, όπως συνέβη σε δυο προηγούμενα βιβλία σας, τον «Παραχαράκτη» και τον «Δεσμοφύλακα»;«Το δημιουργικό παιχνίδι με τα φωτογραφηγήματα (τις ιστορίες δηλαδή που πλέκονται γύρω από μια φωτογραφία), υπήρξε πηγή μεγάλης ευχαρίστησης για εμένα, ωστόσο δεν ήθελα να καταλήξει μόνιμη συνήθεια. Η χρήση μιας φωτογραφίας σε απαλλάσσει, σε μεγάλο βαθμό, από την "υποχρέωση" να περιγράψεις μια συνθήκη ή τα εξωτερικά χαρακτηριστικά των ηρώων σου. Σε αυτή την περίπτωση ο αναγνώστης βρίσκεται μπροστά σε κάτι που είναι ήδη σχηματισμένο, ακόμη και αν τα φαινόμενα, απατούν. Από αυτή την άποψη, η κύρια πρόκληση στο Τέλος Πάντων ήταν η δημιουργία του σκηνικού και η περιγραφή αποκλειστικά με λέξεις όσων διαδραματίζονται στις διάφορες ιστορίες, χωρίς την επιβολή συγκεκριμένης εικόνας μέσω κάποιας φωτογραφίας. Πέρα από αυτό, προσπάθησα να έχει η κάθε ιστορία ενδιαφέρον για τους δικούς της λόγους και αυτοί να καταφέρνουν να επισκιάζουν το τέλος του κόσμου, το οποίο, έτσι κι αλλιώς, είναι εξ αρχής γνωστό και, τελικά, ως γεγονός καταλήγει να μοιάζει ασήμαντο. Η δομή της απόλυτης ελευθερίας στα γραπτά μου (φράση γεμάτη αντιφάσεις) εμφανίζει πολλά κοινά με την απόλυτη ελευθερία που βιώνεται κατά τον σχηματισμό των ονείρων. Άλλωστε, το γράψιμο δεν είναι τίποτε άλλο από ένα κατευθυνόμενο όνειρο, σύμφωνα και με τον Χόρχε Λουίς Μπόρχες.Με ποιους αθέατους τρόπους διασταυρώνεται η μουσική σας παιδεία και πρακτική με τη συγγραφή του βιβλίου σας;«Η μουσική είναι έντονα παρούσα στη ζωή μου πολλά χρόνια τώρα και με διάφορους τρόπους. Όπως και η λογοτεχνία, έχει υπάρξει καταφύγιο, σανίδα σωτηρίας, θεραπεία, καθρέφτης και πολλά άλλα, σε βαθμό που δεν μπορώ να διανοηθώ τη ζωή μου χωρίς αυτή. Ως συγγραφέας που ασχολείται και με τη μουσική, προσπαθώ να αφηγούμαι ιστορίες χωρίς να πλατειάζω, διατηρώντας καλό ρυθμό και ενσωματώνοντας σε αυτές διαφορετικά στοιχεία και επιρροές, με τρόπους που θα αποδώσουν ένα κομμάτι ή ένα κείμενο το οποίο θα αισθάνομαι ότι έχει λόγο ύπαρξης».Ποιο θα ήταν τελικά για σένα το ιδανικό τέλος του κόσμου;«Εκείνο που θα εξασφάλιζε την ιδανική νέα αρχή».