Νέα

Της Όλγας Σελλά, ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ 4/2/2012Ο ιστορικός οίκος με νέες δράσεις. Στις εκδόσεις «Ικαρος» έχει πιάσει δουλειά εδώ και καιρό η τρίτη γενιά, η Μαριλένα Πανουργιά και ο Νίκος Αργύρης, παιδιά της Χρυσής και της Κατερίνας Καρύδη. Διαχειρίζονται με σεβασμό και έμπνευση την πολύχρονη ιστορία του εκδοτικού οίκου που ίδρυσε ο παππούς τους, ο Νίκος Καρύδης, αλλά αφουγκράζονται και τις αναγνωστικές ανάγκες της τέταρτης γενιάς, των παιδιών τους - της μικρής Ελλης και της μικρής Αφροδίτης. Ετσι, δίπλα στα βιβλία των τιμημένων με Νομπέλ ποιητών, από αυτό τον μήνα, τον Φεβρουάριο, θα αρχίσει να ξεδιπλώνεται ένα μεγάλο, ολοκαίνουργο εκδοτικό πρόγραμμα που θα απευθύνεται σε μικρής ηλικίας αναγνώστες.Ναι, οι εκδόσεις «Ικαρος» στρέφονται και στο παιδικό βιβλίο, αξιοποιώντας τόσο τους Ελληνες δημιουργούς αλλά και φέρνοντας στο ελληνικό κοινό σημαντικούς δημιουργούς του εξωτερικού. Κριτήριο για κάθε έκδοση θα είναι ο εκπαιδευτικός τους χαρακτήρας, τα άρτια κείμενα και η προσεγμένη εικονογράφηση. Και ειδικά για τα παιδικά βιβλία, σχεδιάστηκε ένας νέος λογότυπος, ένας μικρός «Ικαρος», ένα... Ικαράκι!Γέφυρα και προοπτικήΤη γέφυρα με τον γνωστό κατάλογο των εκδόσεων «Ικαρος» κάνει η σειρά που έχει τίτλο «“Αν διάβαζα” ποιητές της γενιάς του ’30» (σε συνεργασία με το Μουσείο Μπενάκη), με εμπνευστή και δημιουργό τον εικαστικό Αλέξη Κυριτσόπουλο, που εμπνέεται από τα ποιήματα των μεγάλων ποιητών της γενιάς του ’30 και γράφει ένα νέο παραμύθι, το οποίο φυσικά εικονογραφεί. Τα δύο πρώτα βιβλία της σειράς έχουν τίτλο «Λίγο ακόμη» (εμπνευσμένο από ποίημα του Γιώργου Σεφέρη) και «Βεγγαλικά» (εμπνευσμένο από ποιήματα του Νίκου Εγγονόπουλου).Παρών, και στις εκδόσεις «Ικαρος» και ο Ευγένιος Τριβιζάς με δύο ξεχωριστά βιβλία: «Τζο και Τσίου» (εικονογράφηση Λίζας Ηλιού) γράφτηκε έπειτα από μια συνάντηση του δημοφιλούς συγγραφέα με τον Αιθίοπα ακτιβιστή Johannes Gebregeorgis στη Στοκχόλμη, ο οποίος ζήτησε από τον Τριβιζά να γράψει μια ανάποδη και ανατρεπτική εκδοχή του αγγλικού παιδικού βιβλίου «Curius George». Το βιβλίο θα κυκλοφορήσει σε ειδική δίγλωσση έκδοση (αγγλικά-αχμαρικά) για τα παιδιά της Αιθιοπίας.Το δεύτερο βιβλίο του Ευγένιου Τριβιζά θα έχει τίτλο «Το παράπονο της καμήλας» (εικονογράφηση Νίκος Κούτσης) με ήρωα έναν μοναχικό Bεδουίνο, τον οποίο συνοδεύει ακούραστα μια καμήλα, που κάποια στιγμή του ζητάει να την απαλλάξει από την καμπούρα της για να μπορέσει να γίνει ανάλαφρη και γρήγορη σαν ελαφίνα. Οι μικροί αναγνώστες θα δουν να ζωντανεύουν μπροστά τους πολύβουα αραβικά παζάρια, κακόφημα λιμάνια, αίθουσες αναμονής αισθητικών χειρουργών και θα παρακολουθήσουν μια σπαρταριστή αλληγορία.Τα ξενόγλωσσα βιβλίαΜε έναν έμπειρο παραμυθά, τον Φίλιππο Μανδηλαρά, να μεταφράζει τα ξενόγλωσσα βιβλία, θα παρακολουθήσουμε πολλά και διάφορα. Οπως τα λαγουδάκια Τικ και Τέλα σε διάφορες ιστορίες, του πολυβραβευμένου Axel Scheffler. Το βιβλίο «Χρυσομαλλούσα και μόνο ένας αρκούδος» του Leigh Hodgkinson, που συνεχίζει μ’ έναν ανατρεπτικό τρόπο το γνωστό παραμύθι. Τον κύριο και την κυρία Ελάφη, που δεν είχαν δικό τους μωρό, αλλά θα ήθελαν πάρα πολύ να είχαν και μια μέρα βρίσκουν ένα στην εξώπορτά τους. Μόνο που γρύλλιζε («Τι παράξενο μωρό! Γκρρρ!» του Simon Puttock. Μια τρυφερή ιστορία που μιλάει για την αξία του δώρου και τη χαρά που νιώθει κανείς όταν δίνει στο βιβλίο «Ενα δώρο για τον καθένα» (συγγραφέας Birdie Black, εικονογράφος Rosalind Beardshaw).Για την εξοικείωση των πιο μικρών αναγνωστών με το βιβλίο, οι εκδόσεις «Ικαρος» ετοιμάζουν βιβλία τρισδιάστατα. Πρώτο βιβλίο της σειράς «Παίζω και Διαβάζω στη φάρμα». Τέλος, για πρώτη φορά το ελληνικό κοινό θα συναντήσει τον πολυβραβευμένο εικονογράφο παιδικών βιβλίων Oliver Jeffers, αφού θα κυκλοφορήσει το βιβλίο «Ουπς... σκάλωσε», που αφηγείται την ιστορία ενός χαρταετού που σκαλώνει στα κλαδιά ενός δέντρου. Δεν είναι μόνο η ιστορία απολαυστική, είναι και η εικονογράφηση εντυπωσιακή.Τα πρώτα παιδικάΗ αλήθεια είναι ότι οι εκδόσεις «Ικαρος» έχουν ξαναβγάλει παιδικά βιβλία. Δύο υπάρχουν ήδη στον κατάλογό τους, με χρονολογία έκδοσης το 1948! Πρόκειται για τα «Παιδικά τραγούδια» του Μίνου Δούνια και το πολύ γνωστό παιδικό παραμύθι «Ντίλι-Ντίλι», και τα δύο σε εικονογράφηση του ζωγράφου Σπύρου Βασιλείου. Το «Ντίλι-Ντίλι» μάλιστα ανατυπώθηκε το 2006 και συνάντησε νέους αναγνώστες, ενώ το 2010 κυκλοφόρησε ως δωρεάν εφαρμογή για συσκευές iPhone και iPad και μέχρι σήμερα περισσότεροι από 2.500 e-αναγνώστες έχουν «κατεβάσει» την εφαρμογή.Σε μια περίοδο που οι περισσότερες ειδήσεις αφορούν αναβολές, ακυρώσεις ή συρρικνώσεις, ένας ιστορικός εκδοτικός οίκος δοκιμάζει να περπατήσει σ’ ένα νέο πεδίο, έχοντας την εμπειρία και το κριτήριο που χαρακτηρίζει τη μέχρι σήμερα πορεία του.

Οι Εκδόσεις Ίκαρος, με μεγάλη χαρά, προαναγγέλλουν την έκδοση βιβλίων που απευθύνονται σε παιδιά.Στη μακρά ιστορία του Ίκαρου, ανάμεσα στα βιβλία των μεγάλων ποιητών και πεζογράφων,  υπάρχουν δυο βιβλία με εικονογράφηση του Σπύρου Βασιλείου που απευθύνονταν στους μικρούς αναγνώστες, τα Παιδικά τραγούδια του Μίνου Δούνια (1948) και το λαϊκό παραμύθι Ντίλι- Ντίλι,(1948).  Το 2006 το Ντίλι-Ντίλι ανατυπώθηκε και αγαπήθηκε εκ νέου από το αναγνωστικό κοινό, και τον Οκτώβριο του 2010 κυκλοφόρησε ως δωρεάν εφαρμογή για συσκευές iPhone και iPad. Μέχρι σήμερα, περισσότεροι από 2500 αναγνώστες έχουν «κατεβάσει» την εφαρμογή.Σήμερα, ανακοινώνεται η είσοδος του Ίκαρου στο χώρο του παιδικού βιβλίου με έναν σημαντικό αριθμό τίτλων.  Για τα βιβλία αυτά σχεδιάστηκε ένας νέος λογότυπος, συγγενής του κλασσικού «Ίκαρου».  Το εκδοτικό πλάνο εκτείνεται από το Φεβρουάριο του 2012 μέχρι το τέλος του έτους.Αναλυτικά τα βιβλία είναι τα εξής:Αλέξης Κυριτσόπουλος,  Σειρά: «Αν διάβαζα» ποιητές της γενιάς του ‘30Συνέκδοση με το Μουσείο ΜπενάκηΗ σειρά αυτή αποτελεί κατά κάποιο τρόπο την γέφυρα από τα κλασσικά βιβλία του Ίκαρου στα παιδικά βιβλία. Ο Αλέξης Κυριτσόπουλος εμπνέεται από τα ποιήματα των μεγάλων ποιητών της γενιάς του 30 και γράφει ένα νέο παραμύθι, εικονογραφημένο από τον ίδιο.Αλέξης Κυριτσόπουλος,  Λίγο ακόμηΈνα παραμύθι εμπνευσμένο από τα ποιήματα του Γιώργου Σεφέρη.Αλέξης Κυριτσόπουλος , ΒεγγαλικάΈνα παραμύθι εμπνευσμένο από τα ποιήματα του Νίκου Εγγονόπουλου.♦Από τον κατάλογο των παιδικών βιβλίων του Ίκαρου και ειδικά από το ξεκίνημά του δεν θα μπορούσε να λείπει ο Ευγένιος Τριβιζάς, αναμφισβήτητα ο πιο γνωστός και αγαπητός συγγραφέας παιδικών βιβλίων.Ευγένιος Τριβιζάς,  Τζο & Τσίου, εικονογράφηση: Λίζα ΗλιούΜια χιουμοριστική παραλλαγή της γνωστής αγγλικής ιστορίας Curious George, που ανατρέπει την εικόνα που είχαμε μέχρι σήμερα για το γνωστό πιθηκάκι, ενώ δίνει έμφαση στην ελευθερία και το  σεβασμό για το περιβάλλον.  Το βιβλίο θα κυκλοφορήσει και σε ειδική δίγλωσση έκδοση (Αγγλικά – Αμχαρικά) για τα παιδιά της Αιθιοπίας. Τζο και ΤσίουΕυγένιος Τριβιζάς, Το παράπονο της καμήλας, εικονογράφηση: Νίκος ΚούτσηςΟ Αχμέτ Χαμαμέτ, ο μοναχικός βεδουίνος, έχει μια καμήλα που τον συνοδεύει ακούραστη σε όλα του τα ταξίδια. Είναι η παρηγοριά, η ελπίδα και η μοναδική παρέα του. Έτσι, όταν η καμήλα τού εκμυστηρεύεται το όνειρό της να γίνει ανάλαφρη σαν ελαφίνα και του ζητάει να την απαλλάξει από την καμπούρα της, ο βεδουίνος δε διστάζει ούτε στιγμή. Η οργιαστική φαντασία του Ευγένιου Τριβιζά και η έμπειρη πένα του Νίκου Κούτση ζωντανεύουν με συναρπαστικό τρόπο τα πολύβουα αραβικά παζάρια, τα κακόφημα λιμάνια, τους ομιχλώδεις δρόμους του Λονδίνου, τις αίθουσες αναμονής αισθητικών χειρουργών, τις μαγευτικές οάσεις, τις μανιασμένες αμμοθύελλες και τις μαυλιστικές οφθαλμαπάτες που συνθέτουν τη σπαρταριστή, αλλά και τραγική αυτή αλληγορία. Το παράπονο της καμήλαςΑντώνης Δημητρακόπουλος, Η Δροσοσταλίδα, εικονογράφηση: Έρση ΣπαθοπούλουΗ Δροσοσταλίδα περιπλανιέται στη φύση προσπαθώντας να βρει απάντηση στο ερώτημά της: Μήπως ξέρεις το όνομά μου; Μια τρυφερή ιστορία από τον πρωτοεμφανιζόμενο Αντώνη Δημητρακόπουλο, ντυμένη με τις ονειρικές εικόνες της Έρσης Σπαθοπούλου.Στον κατάλογο θα περιλαμβάνονται και μεταφρασμένα βιβλία από την αγορά του εξωτερικού, προσεκτικά επιλεγμένα για την υψηλή αισθητική τους και τον εκπαιδευτικό τους χαρακτήρα.Axel Scheffler, σειρά: Τικ και ΤέλαΑπόδοση στα ελληνικά: Φίλιππος ΜανδηλαράςΟ πολυβραβευμένος Axel Scheffler, δημιουργός του Γκρούφαλο, υπογράφει την σειρά Τικ και Τέλα.  Δύο λαγουδάκια μαθαίνουν να ξεπερνούν τα εμπόδια και τους φόβους τους μέσα από καθημερινές τρυφερές ιστορίες.Τικ και Τέλα  - Το σούπερ πατίνιΤικ και Τέλα  - Η λιμνούλαΤικ και Τέλα  - Το τέραςLeigh Hodgkinson, Η Χρυσομαλλούσα και μόνο ένας αρκούδοςΌλοι ξέρουμε ότι όταν η Χρυσομαλλούσατα έκανε άνω κάτω στο σπίτι των τριών αρκούδων την αποχαιρέτησαν με μεγάλη ανακούφιση. Αναρωτηθήκατε όμως ποτέ τι έγινε μετά; Χρόνια αργότερα το αρκουδάκι χάνεται μέσα στη μεγαλούπολη, και μαντέψτε ποιά συναντάει! Μια έξυπνη και αστεία συνέχεια  ενός αγαπημένου παραμυθιού, από μία βραβευμένη εικονογράφο.Simon Puttock, Τι παράξενο μωρό! Γκρρρρ!, εικονογράφηση: Nadia Shireen Ο κύριος και η κυρία Ελάφη δεν είχαν  δικό τους μωρό αλλά θα ήθελαν τόσο πολύ να είχαν… Φανταστείτε τώρα τη χαρά τους, όταν μια μέρα βρήκαν  στην εξώπορτά τους ένα μικρό μωρό μωράκι.  Όμως –τι παράξενο!– το μωρό αυτό δεν σταματούσε να γρυλίζει… Φώναξαν  τους φίλους τους  για να τους βοηθήσουν,  όμως, ένας ένας, αυτοί εξαφανίζονταν… Τι παράξενο!Helen Stephens, Πώς να κρύψεις ένα λιοντάριΠού μπορεί ένα μικρό κοριτσάκι να κρύψει ένα τεράστιο λιοντάρι; Δεν είναι εύκολο, αλλά η Έλλη πρέπει να βάλει τα δυνατά της. Γιατί η μαμά και ο μπαμπάς δεν τα πάνε πολύ καλά με τα λιοντάρια μέσα στο σπίτι. Θα μπορέσει η Έλλη να κρύψει το λιοντάρι της για πάντα;♦Birdie Black, Ένα δώρο για τον καθένα, εικονογράφηση: Rosalind BeardshawΠόσα δώρα μπορεί να φτιάξει κανείς μ’ ένα ρολό ύφασμα που είναι κόκκινο, ζεστό και τόσο, μα τόσο Χριστουγεννιάτικο; Αμέτρητα! Μια ζεστή, τρυφερή ιστορία που μιλάει για την αξία του δώρου και τη χαρά που νιώθει ο καθένας μας όταν δίνει, με υπέροχες εικόνες από την αναγνωρισμένη εικονογράφο Ρόζαλιντ Μπίαρντσοου. Ένα βιβλίο που είναι προορισμένο να γίνει κλασικό.♦Σειρά Παίζω & ΔιαβάζωCorina Fletcher & Britta Teckentrup, Παίζω & Διαβάζω στη ΦάρμαΈνα πρωτότυπο βιβλίο με εικόνες που ξεπετάγονται, το οποίο μεταμορφώνεται σε μια τρισδιάστατη φάρμα για ατελείωτο παιχνίδι. Παίζω & Διαβάζω στη ΦάρμαOliver Jeffers, ΟΥΠΣ ... σκάλωσεΟι Εκδόσεις Ίκαρος παρουσιάζουν για πρώτη φορά στην Ελλάδα, τον πολυβραβευμένο εικονογράφο και συγγραφέα παιδικών βιβλίων, Oliver Jeffers. Στο πρώτο βιβλίο που θα κυκλοφορήσει με τίτλο ΟΥΠΣ... σκάλωσε, ο χαρταετός του Φλόιντ σκαλώνει στα κλαδιά του δέντρου. Η προσπάθειά του να τον κατεβάσει οδηγεί σε ξεκαρδιστικές σκηνές!

Γράφει η Κατερίνα Καρύδη, εκδότρια Τον Βασίλη Διοσκουρίδη που αποχαιρετήσαμε λίγες μέρες πριν τα Χριστούγεννα, τον γνωρίσαμε το 1985. Λίγους μήνες μετά το θάνατο του πατέρα μας ο Οδυσσέας Ελύτης μας έδειχνε έμπρακτα την εμπιστοσύνη του και τη στήριξή του, δίνοντας μας προς έκδοση τον “Μικρό Ναυτίλο.”Η ευθύνη ήταν μεγάλη, και ο θρυλικός Παναγιώτης Μέρμηγκας, μόνιμος ως τότε επιμελητής των εκδόσεων Ίκαρος, είχε μόλις συνταξιοδοτηθεί με προβλήματα υγείας. Η ως τότε βοηθός του Τζούλια Τσιακίρη, αν και καθ΄όλα επαρκής  η ίδια, μας πρότεινε να αναλάβει την επιμέλεια και διόρθωση του “Μικρού Ναυτίλου” ο Βασίλης, γνωστός τότε ως ο εκδότης του περιοδικού Εκηβόλος.Οι γνώσεις, η παιδεία, το κύρος και το ήθος του μας έδιναν μεγάλη σιγουριά οτι θα βγούμε ασπροπρόσωπες στον Ελύτη, οτι θα διατυμπανίσουμε με τον καλύτερο τρόπο την συνέχιση της παράδοσης των υποδειγματικά επιμελημένων εκδόσεων του Ίκαρου.Αυτή ήταν η αρχή. Με τον Βασίλη και την Τζούλια κάναμε πολλά βιβλία στη συνέχεια, και ζήσαμε χαρές, αγωνίες, εντάσεις, επιβραβεύσεις, όλα αυτά που συνεπάγεται η έκδοση ενος βιβλίου.Μέχρι που αφοσιώθηκαν στο Ροδακιό τους.Θέλω να σταθώ και να περιγράψω όπως μπορώ μια σκηνή που με κάνει και χαμογελάω όποτε τη θυμάμαι. Εχουμε πάει τελετουργικά όλοι μαζί, ο Βασίλης, η Χρυσή και εγώ στο σπίτι του Στέφανου Κουμανούδη για μας παραδώσει το “Ημερολόγιο 1845-1867” του παππού του επίσης Στέφανου Κουμανούδη προς έκδοση. Ξεφυλλίζουμε όλοι μαζί το περιεχόμενο ενός μπλέ ντοσιέ, συζητάμε τις ιδιαιτερότητες του κειμένου και πώς θα τις αντιμετωπίσουμε, συμφωνούμε στο σχήμα, τη γραμματοσειρά, τη μορφή της σελίδας και βεβαίως οτι το βιβλίο θα είναι πολυτονικό με βαρείες πράγμα αυτονόητο για τον Βασίλη και για μας.Είμαστε έτοιμοι να φύγουμε, όρθιοι με τα πανωφόρια μας και ο Κουμανούδης δεν μπορεί να αποχωριστεί το μπλέ ντοσιέ. Γνωστό σύνδρομο παράδοσης χειρογράφου. Το βαστάει απο τη μια ο Βασίλης και από την άλλη εκείνος και δεν του το δίνει. Σαν τα παιδιά που θυμούνται οτι διψάνε όταν τα βάζεις για ύπνο για να παρατείνουν την παραμονή σου στο δωμάτιο τους, ρωτάει και ξαναρωτάει: “Θα είναι πολυτονικό με βαρείες;” “Ναι” του λέμε. “Με βαρείες !”διευκρινίζει. “Ασφαλώς” ξαναλέμε. “Προσοχή, οχι απλώς πολυτονικό αλλά και με βαρείες” λέει τραβώντας το μπλέ ντοσιέ. “Οπωσδήποτε με βαρείες” λέμε. “Ναι αλλά με βαρείες” ξαναλέει. Και τότε ο Βασίλης έχοντας χάσει την Ιώβεια υπομονή του, τραβάει με δύναμη το ντοσιέ και αναφωνεί: “Μα επιτέλους κύριε Κουμανούδη, δεν έχετε καταλάβει. Εγώ ΕΙΜΑΙ η βαρεία!”Αυτός ήταν ο Βασίλης.Και κάτι ακόμα: Σε κάποιο απο τα πολλά δημοσιεύματα που ακολούθησαν το θάνατο του Βασίλη διάβασα, οτι “τη δεκαετία του 80, μαθήτευσε σαν διορθωτής στις εκδόσεις Ίκαρος.”Λάθος! Εμείς μαθητεύσαμε κοντά του, διόρθωση και άλλα πολλά.

Όταν ξεκινήσαμε στον Ίκαρο το 2009 να διερευνούμε τον κόσμο των ebooks, ομολογώ πως ήξερα κάποια πολύ βασικά πράγματα και αγνοούσα παντελώς τις τεχνολογίες αλλά και τις προδιαγραφές ενός τέτοιου βιβλίου - αρχείου.Ήταν τότε που ακόμα στην Ελλάδα δεν υπήρχε ούτε η αγορά, αλλά ούτε και η τεχνογνωσία, με ελάχιστες εξαιρέσεις.Τις περισσότερες φορές, οι εκδότες ήταν από πολύ έως πάρα πολύ διστακτικοί να προχωρήσουν στην δημιουργία και διάθεση ebooks ενώ όσοι το τόλμησαν, ήταν συνήθως μετά από την πίεση των διαφόρων μεταπωλητών, που ήλπιζαν έτσι να μπουν στο παιχνίδι από νωρίς, εξασφαλίζοντας έναν μεγάλο κατάλογο ψηφιακών βιβλίων, αλλά και την αναγνώριση του αναγνωστικού κοινού.Οι παράγοντες που έπαιξαν ρόλο στην κάμψη των αντιστάσεων των περισσότερων εκδοτών, ή όσων τέλος πάντως αποφάσισαν να μπουν στο χώρο του ψηφιακού βιβλίου, ήταν δύο: ευκολία και μηδενικό κόστος παραγωγής. Αφού έχεις ένα αρχείο έτοιμο στο πρόγραμμα σελιδοποίησης, γιατί να μην το κάνεις ένα PDF και να το δίνεις από αύριο κιόλας ως ebook; Η αλήθεια είναι, ότι ακουγόταν τόσο εύκολο και απλό, που βγάλαμε κι εμείς μερικά βιβλία δοκιμαστικά, σε PDF. Απ’ όσο γνωρίζω, δεν έχουν πουλήσει ούτε ένα αντίτυπο.Παρατηρώ πως τα περισσότερα ψηφιακά βιβλία που κυκλοφορούν σε μορφή PDF, φέρουν ακριβώς το ίδιο ISBN με την αντίστοιχη έντυπη έκδοση. Μα πόσο λάθος ! Κάθε ISBN είναι ένας μοναδικός σειριακός αριθμός που αναγνωρίζει μια έκδοση. Δεν μπορεί να έχουμε τον ίδιο κωδικό είτε μιλάμε για έντυπο, είτε για ψηφιακό, είτε ακόμα και για διαφορετικές μορφές του ίδιου ψηφιακού βιβλίου (PDF, EPUB, KINDLE). Όσο τα όρια μεταξύ έντυπου και ψηφιακού χάνονται, τόσο πιο σημαντικό θα είναι να είμαστε όσο πιο ακριβείς γίνεται στα λεγόμενα metadata, τα στοιχεία της κάθε έκδοσης. Φανταστείτε ένα ηλεκτρονικό βιβλιοπωλείο που πουλάει έντυπα και ψηφιακά βιβλία μαζί. Μια αναζήτηση με βάση το ISBN θα βγάζει ένα μόνο αποτέλεσμα, αλλά ποιό;Από τότε πέρασε πολύς καιρός, πολύ διάβασμα, ενημέρωση και πειραματισμός. Τα ebooks μας είναι πλέον σε φορμάτ EPUB, και είναι διαθέσιμα από την ιστοσελίδα μας, ηλεκτρονικά καταστήματα, αλλά και το iBookstore της Apple. Οι πωλήσεις είναι ικανοποιητικές, αν και σαφώς αποτελούν ακόμα ένα πολύ μικρό ποσοστό επί του συνόλου.Παρακολουθώ με μεγάλη εντύπωση, πόσοι συνάδελφοι συνεχίζουν να προτιμούν την εύκολη λύση του PDF. Και είναι κρίμα. Γιατί είμαστε σε ένα επάγγελμα το οποίο τα τελευταία δύο χρόνια αλλάζει ριζικά, και θα αλλάξει ακόμα περισσότερο. Ο τρόπος με τον οποίο οι εκδότες δουλεύουμε δεν θα είναι ο ίδιος και αν δεν αλλάξουμε κι εμείς, θα χαθούμε. Πρέπει να εξελιχθούμε, να μάθουμε καινούργια πράγματα, να μάθουμε να δουλεύουμε διαφορετικά. Στο εξωτερικό αυτή η αλλαγή στον τρόπο που δουλεύουν οι παραδοσιακοί εκδότες είναι πιο εμφανής από ποτέ και οι εκδοτικές επιχειρήσεις παίρνουν τα μέτρα τους.Το αναγνωστικό κοινό έχει απαιτήσεις. Ας τις ακούσουμε και ας τις προλάβουμε, πριν μας προλάβουν οι εξελίξεις.